Weinig toekomstperspectief in België voor zonneboiler: ‘Maar het blijft prachttechnologie’

Hoe is jouw stemming als voorzitter van Belsolar, de Belgische sectorfederatievoor zonthermie?

‘De huidige markt beperkt zich tot af en toe een project. Er zijn nog een paar installateurs die in de technologie geloven en er sporadisch in slagen om een zonneboiler aan hun klanten te verkopen. Het gaat om kleine oppervlaktes, hier en daar 50 of 100 vierkante meter. Ook die zijn ondertussen op één hand te tellen. Ik denk dat je in andere landen niet veel andere verhalen gaat horen.’

Is het wachten op betere tijden?

‘Waar de meeste andere technologieën goedkoper worden, is zonthermie redelijk duur en de kosten blijven stijgen, onder meer doordat de metaalprijzen weer serieus onder druk staan. Bovendien is de gasprijs zo laag dat je een zonneboiler puur financieel moeilijk terugverdient. Dat helpt de markt niet.’

De gasprijzen stijgen wel, in Nederland rijzen ze de pan uit…

‘Dat begint hier nu ook te komen. In het verleden zagen we de vraag naar zonneboilers dan telkens meestijgen. Een installateur bevestigde me onlangs nog dat hij weer wat vragen naar zonneboilers krijgt. Alleen is de Vlaamse subsidie weggevallen: van 40 procent naar nul. Om een zonneboiler zonder die steun rendabel te maken, moet de gasprijs bijna maal 3 zo hoog worden. Het schrappen van de subsidie blijft een zeer spijtige zaak, want met een zonneboiler bespaar je onmiddellijk op het gasverbruik zonder het elektriciteitsnet te belasten. Tegelijk krijgen installateurs de gekste aanvragen: bijvoorbeeld mensen die hun gasketel willen buitengooien in woningen die  totaal niet geschikt  zijn voor een warmtepomp, en prijzen vragen voor warmtepompen van 40 of 50 kilowatt.’

Een zonneboiler is dan een betere oplossing?

‘Die is zeker interessant. Mensen zijn het betalen voor duur gas absoluut beu, en terecht: om de prijs en om het geopolitieke aspect. Met een zonneboiler kun je je gasverbruik eenvoudig flink omlaag brengen, al is het alleen voor sanitair warm water. Maar de installatie moet zich ertoe lenen. Vroeger werden er vaak verwarmingsondersteunende systemen gebouwd met verkeerde buffervaten, en  die de hele zomer stonden te koken. Dat leidde tot problemen, waardoor installateurs er nu voor terugschrikken. Een zonneboilersysteem moet je goed dimensioneren, anders zit je jaarlijks met gigantisch onderhoud. Dit terwijl er niets zo eenvoudig is als de zon laten schijnen en daarmee warmte maken, maar de markt  heeft, denk ik, de zonneboiler uit het collectieve geheugen geschrapt.’

En de fabrikanten?

‘Heel veel zijn ermee gestopt. Belsolar had 10 jaar geleden nog 25 leden, nu nog 6. Eerlijk gezegd is het een uitgestorven club. We vergaderen nauwelijks of niet meer, het heeft weinig zin. Belsolar is onderdeel van Climafed, de federatie van alle verwarmingstechnieken, en daarbinnen gaat 90 procent van de discussietijd over warmtepompen. Zonthermie komt nog zelden aan bod, omdat er geen evolutie en geen kortetermijntoekomstperspectief is. Als federatie volgen we de markt wel op, maar momenteel zijn er weinig opportuniteiten tot grote initiatieven.’

Worden er nog wel grote zonthermische projecten gebouwd?

‘Nog wel, met name in collectieve woningbouw. Een aantal studiebureaus ziet er nog de meerwaarde van in. In een project kun je volledig op sanitair warm water inzetten en dus groter bouwen: er is elke dag een warmtevraag om de buffervaten weer op te warmen.  Je mag niet vergeten dat in collectieve systemen een grote zonneboiler ervoor kan zorgen dat de warmtepomp gedurende de zomermaanden niet of nauwelijks hoeft te werken. Dat is niet alleen goed voor de levensduur van de vaak grote warmtepompen, maar zeker ook voor het omgevingsgeluid dat een grote buitenunit kan veroorzaken.  En dit gaat mensen in de zomer toch harder storen, aangezien ze vaker en langer buiten vertoeven.’

En die andere vorm van zonnewarmte: pvt?

‘Daar zijn in België nog te weinig firma’s mee bezig. Maar als business developer bij Thema is dat een verhaal waarin ik geloof. Wij bieden 2 vormen aan, als enige in ons land. Hogetemperatuur-pvt werkt zoals een klassieke zonneboiler, maar combineert warmte en elektriciteit. Die verwarmt in de zomer rechtstreeks een buffervat, en met de restwarmte regenereer je de geothermische grondboring of je kan er perfect een zwembad mee verwarmen bijvoorbeeld. Lagetemperatuur-pvt dient in de eerste plaats als bron voor de warmtepomp. Voor beide zie ik absoluut een toekomst.’

Die technologie gaat wel vliegen?

‘Dat zal het komende jaar moeten uitwijzen. Eigenlijk zijn wij de enige in België die beide soorten pvt aanbiedt, en daar gaan we meer energie in steken. Dit jaar deden we een aantal hogetemperatuurprojecten, onder andere voor een ziekenhuis en een sporthal. Dat waren er uiteindelijk minder dan verwacht, maar er ontstaat tractie bij een paar ontwerpbureaus die het nut van pvt beginnen in te zien. Er wordt ook pvt op woningen geplaatst, ideaal in combinatie met een zwembad. We zien ook steeds meer vraag naar stille warmtepompen. Dan zit je met pvt goed: stiller kan niet, want er draait geen ventilator op je dak.’

Wie het over zonthermie heeft, heeft het dus voortaan over pvt?

‘Zover wil ik niet gaan. Maar ik  wil er persoonlijk in ieder geval voor zorgen dat de technologie meer invulling krijgt. Als zonthermie weer oppervlakte moet winnen, dan denk ik dat we die eerder in pvt gaan vinden dan in pure zonnecollectoren. Laten we zeggen dat dat de ambitie is. En los daarvan: het stemt me nog altijd gelukkig als ik een installatie zie waarin zonthermie terechtkomt. Het is prachttechnologie waar ik oprecht blij van word.’