Meterwissel na einde salderingsregeling: ‘Ga in op het aanbod zodra het komt’

Hoe kijken jullie als netbeheerders naar het einde van het salderen?

‘Die regeling werd beëindigd door het ministerie van Klimaat en Groene Groei ten behoeve van een eerlijk en toekomstbestendig energiesysteem. Afname en teruglevering hebben namelijk een eigen waarde. Met die afschaffing worden alle huishoudens gestimuleerd om hun stroomverbruik beter te sturen en hun eigen opwek te verbruiken. Dat helpt ons als netbeheerder om het stroomnet te ontlasten en beter te gebruiken.’

Daarmee wordt ook de analoge meter definitief uitgefaseerd…

‘De nieuwe Energiewet schrijft voor dat we alle ongeschikte meters – oftewel Ferrarismeters – bij kleinverbruikers vervangen. Die registreren afname en teruglevering niet apart, wat de wet nu wel vereist. Dat is tevens nodig voor een juiste en transparante afrekening.’

Hoeveel zijn dat er nu nog?

‘Begin dit jaar ging het om zo’n 500.000 stuks. Inmiddels zijn het er nog ongeveer 400.000. De groep die overblijft, is gemengd. Er zitten klanten tussen die eerdere brieven kregen, maar die hebben gemist. Soms gaat het om een verhuizing: de vorige bewoner had geen behoefte aan een andere meter, en de huidige is zich daar niet van bewust. Er zijn ook adressen waar vervanging eerder technisch niet mogelijk of wat lastiger is. De redenen variëren kortom.’

Over 2 maanden stopt de salderingsregeling…

‘We zijn dan dus nog niet klaar met het vervangen van alle meters. We hebben altijd gezegd dat we er 2 jaar voor nodig hebben, en pas toen de Energiewet op 1 januari 2026 in werking trad, kregen we de mogelijkheid om klanten aan te schrijven. De ene helft van de huishoudens met een oude meter krijgt dit jaar nog een aanbod voor vervanging, de andere helft volgend jaar. Dit werkpakket kwam niet uit de lucht vallen. We hebben het ingepland en de benodigde wisselcapaciteit ingekocht, dus dat is op dit moment geen probleem.’

Wat betekent dit voor kleinverbruikers die dan nog een oude meter hebben?

‘Wie nog een analoge meter heeft, of een digitale meter zonder communicatiemodule, blijft zijn meterstanden handmatig doorgeven. Heb je nog geen brief van ons ontvangen, dan word je niet bestraft. Wel wil ik consumenten echt oproepen: ga in op het aanbod zodra het komt. Dan kunnen wij met maximale efficiëntie vervangen en voldoe je zo snel mogelijk aan de wet.’

Wat gebeurt er als mensen jullie aanbod naast zich neerleggen?

‘Het grootste deel reageert gelukkig positief. We benaderen klanten 2 keer. Gaan ze in op ons aanbod, dan is de wissel kosteloos. Gebeurt dat niet, dan dragen we het dossier over aan de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI). Dat is inmiddels meerdere duizenden keren gebeurd. Dat wil niet zeggen dat meteen een boete volgt, maar er zijn dan wel kosten verbonden aan het plaatsen van een nieuwe meter. Wij plannen namelijk welke wijk en welke woning we wanneer benaderen, om zo efficiënt mogelijk te werken. Een late wissel valt daarbuiten, en dat brengt kosten met zich mee.’

Kleinverbruikers kunnen kiezen tussen een slimme en een digitale meter. Wat is het verschil?

‘De wet verplicht geen slimme meter, maar een meter met een dubbeltelwerk. Daarom bieden we 2 opties. Een digitale meter heeft geen communicatiemodule en wordt vooral gekozen door consumenten die niet willen dat hun meter op afstand wordt uitgelezen. Een slimme meter heeft die module wel, met een eigen telecomverbinding. Verreweg het grootste deel van dat meterpark kunnen we perfect uitlezen. Werkt de verbinding toch niet, bijvoorbeeld omdat het huis enorm goed geïsoleerd is of de telecomprovider er geen dekking heeft, dan voldoet de klant nog steeds aan de Energiewet. De meterstanden moeten dan alleen handmatig worden doorgegeven. Qua nauwkeurigheid en betrouwbaarheid zijn beide gelijk.’

Welke meter plaatsen jullie het liefst?

‘Een slimme, en verreweg de meeste mensen kiezen daar ook voor. Meterstanden komen daarbij automatisch door en gaan direct naar de energieleverancier: dat bespaart een enorme administratieve last en levert de klant sneller en accurater een factuur op. Met een apparaatje van een paar tientjes op de P1-poort krijg je bovendien realtime, op secondenniveau, inzicht in je energieverbruik. Wij gebruiken de data op geaggregeerd niveau om te zien waar stroom wordt verbruikt en teruggeleverd, en waar ons net te zwaar wordt belast en we moeten investeren. Zo kunnen we netuitbreidingen plannen en storingen sneller oplossen. We zien dan meteen hoe breed het getroffen gebied is, en kunnen we de vergoeding voor klanten automatisch in gang zetten. Zo helpt de klant ons, en zichzelf, bij het net beter en stabieler te maken.’

Is traineren van het plaatsen van een nieuwe meter gunstig voor zonnepaneeleigenaren?

‘De RDI gaat handhaven op naleving van de wet. Bovendien, op een later moment de meter alsnog vervangen kost geld, plus de kosten die de RDI eventueel in rekening brengt. Iedere situatie is anders.’

Onder de streep?

‘Het einde van de salderingsregeling kan voor de individuele zonnepanelenbezitter leiden tot hogere kosten en een langere terugverdientijd. Maar het is maatschappelijk gezien eerlijker dat iedereen meebetaalt aan het gebruik van het elektriciteitsnet. Mijn advies is dan ook: werk zo goed mogelijk mee bij de vervanging van die oude meter. Zo creëren we een fair energiesysteem. En of je nu een oude of nieuwe meter hebt, gebruik je opgewekte stroom zoveel mogelijk zelf. Dat is het allerbeste voor het stroomnet en jouw eigen portemonnee.’