Minister Bonte: netcongestie in Vlaanderen is fysiek

Parlementslid Tom Ongena (Anders.) stelde tijdens een vergadering van de Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat vragen over het netcongestiebeheer. Hij verwees naar een bericht in de zakenkrant De Tijd waaruit blijkt dat ongeveer 2.000 ondernemingen zouden wachten op een aansluiting op het elektriciteitsnet.

Oorzaken congestieproblematiek
‘Het is cruciaal dat onze bedrijven en gezinnen zekerheid hebben over de aansluiting, dat er elektriciteit komt uit hun stopcontact’, aldus Ongena. ‘Daarnaast blijft er ook discussie bestaan over de oorzaken van de congestieproblematiek. Sommigen wijzen op onvoldoende investeringen in het net, anderen spreken van zogenaamde papieren congestie.’

Ongena vroeg de minister of het niet verstanding is om de investeringsbehoeften in het elektriciteitsnet en de aansluitingsvoorwaarden onafhankelijk te laten evalueren. ‘Is het met andere woorden papieren congestie of niet? Kunnen we daar eindelijk eens wat objectieve informatie over krijgen?’, aldus Ongena.

760 bedrijven in wachtrij
Minister Bonte benadrukte dat de cijfers die in de media worden genoemd objectiever moeten worden geteld. ‘Ik las onder meer het aantal van 1.800 bedrijven’, duidt Bonte. ‘Volgens onze informatie zou het vermelde aantal van 760 dossiers, waarover we het ook in ons vorige debat hadden, het juiste aantal zijn als het gaat om bedrijven die in de wachtrij staan wegens netcongestie.’

Het grootste deel van die bedrijven komt inmiddels in aanmerking voor een aansluiting met het Fall-Back Flex-product. ‘Voor het overige deel van de 1.800 aanvragen geldt dat zij zich klassiek kunnen aansluiten, aangezien zij zich buiten het congestiegebied bevinden’, licht Bonte toe. ‘Het overgrote deel van die 1.800 bedrijven waarnaar de pers verwees, betreft bedrijven die zich niet in een congestiegebied bevinden. Het is niet ten gevolge van congestieproblemen dat ze wachten. Dat kan allerlei oorzaken hebben, ook oorzaken die eigen zijn aan het bedrijf zelf.’

Fysieke netcongestie bestaat
De minister benadrukte dat er wel degelijk sprake is van fysieke netcongestie. ‘De elektriciteitsafname nadert lokaal en met momenten de limieten die de infrastructuur aankan’, aldus Bonte. ‘Het capaciteitsprobleem situeert zich in de koppelpunten tussen het transmissienet, zeg maar het Elia-net, en de lagere netten. Daar vormen zich in Vlaanderen soms bottlenecks. Daarmee is netcongestie dus niet louter een probleem op papier, maar een probleem dat zich wel degelijk fysiek voordoet, voornamelijk in specifieke zones en tijdens piekperiodes.’

Rol van regulator
Het evalueren van investeringsplannen en het vastleggen van aansluitingsvoorwaarden zijn taken die Vlaanderen heeft doorgeschoven naar de Vlaamse Nutsregulator (VNR). ‘De netbeheerder legt met andere woorden de investeringsplannen steeds ter goedkeuring aan de VNR voor’, duidt Bonte. ‘De VNR evalueert dan die plannen, mede in functie van de elektrificatienoden van Vlaanderen.’

De minister heeft vertrouwen in de VNR, die volgens hem in het algemene belang die beoordeling doet. Hij wees erop dat de VNR eerder dit jaar het investeringsplan voor het plaatselijk vervoersnet van Elia heeft afgekeurd. ‘Het investeringsplan werd als niet afdoende beoordeeld, dus afgekeurd’, vertelt Bonte. ‘Dat geeft volgens mij aan dat de VNR op die manier kritisch kijkt en effectief gebruikmaakt van zijn bevoegdheid om als onafhankelijk toezichthouder op te treden.’

Ook het vastleggen van aansluitingsvoorwaarden is een bevoegdheid van de VNR. Aanpassingen aan die voorwaarden zijn volgens de minister in volle ontwikkeling, met bijbehorende consultatie van stakeholders.

Directe lijnen beperkt
Over directe lijnen, waarbij een producent en afnemer rechtstreeks met elkaar worden verbonden, vertelde Bonte dat deze beperkt zijn in aantal. ‘Een directe lijn vormt een uitzondering op de normale regeling om tegemoet te komen aan een vraag naar efficiëntie van een elektriciteitsproducent en -afnemer’, licht de minister toe. ‘Toch moet ik meegeven dat dit niet zoveel voorvalt.’

Er bestaat volgens Bonte een werkend regulatoir kader voor het realiseren van directe lijnen. ‘Dat is vervat in de Elektriciteitsrichtlijn van de Europese Unie’, vertelt de minister. ‘Ook de VNR heeft daar een reeks technische reglementen voor uitgewerkt die van toepassing zijn op de situatie van directe lijnen. Ik zie dan ook op dit moment geen reden om het regulatoire kader rond directe lijnen aan te passen.’

Nieuw investeringsplan Elia
Ongena vroeg in een bijvraag of er nieuws is over het afgekeurde investeringsplan van Elia. De minister antwoordde dat het decreet inzake flexibele aansluitingsovereenkomsten is goedgekeurd en dat de implementatie volop bezig is. ‘Dat zal wellicht kort na de zomer gebeuren’, duidt Bonte.

Over het investeringsplan van Elia verduidelijkte de minister dat dit wordt voorgelegd aan de VNR, maar puur en alleen op basis van de elementen van het lokaal vervoersnetwerk. ‘Het gaat niet over de globaliteit’, licht Bonte toe. ‘Het is effectief zo dat de VNR dat Eliaplan heeft afgekeurd. Inmiddels ligt, bij mijn weten, sinds een week of 2 een nieuw investeringsplan, ingediend door Elia, ter beoordeling op tafel bij de VNR. We hopen daar de komende weken meer informatie over te kunnen delen.’