Wallonië pakt netcongestie aan met nieuw decreet en prioritering

De Waalse regering heeft in eerste lezing een voorontwerp van decreet goedgekeurd over de toegang tot de elektriciteitsnetten en hun ontwikkeling. Minister van Energie Cécile Neven neemt diverse maatregelen tegen de groeiende netcongestie in Wallonië. Het decreet moet duurzaam antwoord bieden op de situatie van verzadiging van het elektriciteitsnet.

3 assen
De elektrificatie van de industrie, mobiliteit, verwarming en digitale toepassingen oefent steeds meer druk uit op het elektriciteitsnet. De mechanismen die de afgelopen maanden in Wallonië werden ingezet, zoals flexibele aansluitingen en het identificeren van technische innovaties, bieden een eerste concrete oplossing op korte termijn. Maar gezien de omvang van de spanning op het net was volgens de regering een grondige hervorming noodzakelijk.

Het decreet is gestructureerd rond 3 grote assen. Ten eerste wordt de toegang tot de beschikbare capaciteit beter verdeeld. De wetgeving introduceert een meer geïntegreerd beheer van aanvragen via grote gebruikscategorieën om te voorkomen dat één type project, bijvoorbeeld zeer vermogensintensieve aanvragen, het grootste deel van de beschikbare capaciteit claimt. Ook wordt de behandeling van wachtrijen gedifferentieerd volgens de gebruikscategorieën.

Daarnaast wordt het bestaande stroomnet beter gebruikt. Het gebruik van bestaande netinfrastructuur wordt geoptimaliseerd via de uitbreiding en harmonisering van flexibele aansluitingscontracten voor afname, injectie en opslag. Wanneer een aansluitingsaanvraag congestie op het stroomnet creëert, moet de netbeheerder nu een flexibel contract aan de aanvrager voorstellen in plaats van een pure weigering. Het vermogen wordt voortaan toegewezen in de vorm van tijdsprofielen en niet meer als constant vermogen, om de toegekende capaciteit beter af te stemmen op de reële behoeften van gebruikers volgens het uur van de dag of het seizoen.

Langetermijnplanning versterkt
Ten derde worden toekomstige behoeften beter geanticipeerd. Het voorontwerp introduceert het begrip ‘regionale energieambities’, die als basis dienen voor de ontwikkeling en afstemming van investeringen in de elektriciteits- en gasnetten. De aanpassingsplannen moeten voortaan een periode van 10 jaar dekken in plaats van de huidige 5 jaar, en worden om de 2 jaar geactualiseerd.

‘Anticiperen op de verzadiging van de elektriciteitsnetten en remediëren aan de bestaande congestiepunten is een grote uitdaging voor Wallonië’, aldus minister Neven. ‘Dit bepaalt concreet onze capaciteit om projecten te ontvangen en onze industriële herontwikkeling, maar ook de elektrificatie van ons gebruik en het succes van de energietransitie. Met dit decreet willen we het kader op een structurele en anticiperende manier hervormen. Doel? Flexibiliteit, prioritering en anticipatie. De toegang tot energie en vermogen moet compatibel zijn met de economische toekomst die we voor Wallonië willen’, aldus Neven.

Vergelijking met Vlaanderen
Elia is verheugd over de beslissing. De hoogspanningsnetbeheerder noemt het decreet essentieel om concrete oplossingen te bieden voor de groeiende uitdagingen rond vermogen in Wallonië. ‘Dat is extra belangrijk nu de elektrificatie van industrie, mobiliteit en energiegebruik in een stroomversnelling zit’, aldus de Belgische netbeheerder.

Het nieuwe Waalse decreet brengt volgens Elia 3 belangrijke verbeteringen met zich mee: een betere verdeling van de toegang tot beschikbare capaciteit, een geoptimaliseerd gebruik van het bestaande net via uitbreiding van flexibele aansluitingscontracten, en beter anticiperen op de behoeften van morgen door regionale energieambities en netontwikkelingsplannen op elkaar af te stemmen met een horizon van 10 jaar.

De situatie in Wallonië lijkt op die in het gewest Vlaanderen, waar de wachtrij voor aansluitingen op het elektriciteitsnet is opgelopen tot 650 bedrijven en 650 batterijprojecten. Ook Vlaanderen werkt aan een wetgeving om prioriteringsregels vast te stellen voor netaansluitingen bij netcongestie.