© Eigen Huis
19 november 2026

Eigen Huis: massale verschuiving naar goedkope daluren kan stroomnet midden in de nacht juist plat leggen

Het nieuwe nettariefstelsel van de ACM kan lokale stroompieken juist verergeren, waarschuwt Vereniging Eigen Huis, omdat huishoudens tegelijk op lagere tarieven reageren en zo nieuwe piekmomenten veroorzaken.

Nederlanders betalen nu nog een vast bedrag per jaar aan hun energieleverancier voor het transport van stroom over het net. Vanaf 2029 wil de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een nieuw stelsel invoeren waarbij huishoudens per kilowattuur betalen: de tarieven schelen per seizoen en liggen in de ochtend en avond hoger dan in de middag en nacht.

Effect niet onderzocht

Dat tijdsafhankelijke deel van het nieuwe stelsel moet een belangrijke rol spelen bij het verminderen van netcongestie: het idee is dat meer mensen stroom gaan verbruiken op rustige momenten, zodat een betere spreiding ontstaat. 

‘Maar juist het effect van die maatregel is niet goed onderzocht’, stelt Helen Visser, expert Verduurzaming & Energie bij Vereniging Eigen Huis.

Reboundpieken onderschat

In sommige woonwijken kan het plan volgens de belangenorganisatie juist leiden tot meer netcongestie. Netbeheerders Enexis en Alliander waarschuwen dat dit risico groot is in wijken met relatief veel laadpalen en warmtepompen. ‘Als consumenten allemaal op goedkope momenten hun auto gaan opladen, raakt het stroomnet dán juist overbelast’, aldus Visser. Vorige maand wees CE Delft namens Vereniging Eigen Huis al op nieuwe piekmomenten rond middernacht, en nu wijst de belangenvereniging op het bredere risico dat zulke reboundpieken op meerdere momenten van de dag kunnen ontstaan. 

Volgens de netbeheerders is er bovendien niet lokaal naar het aantal slimme apparaten gekeken, maar naar landelijke gemiddelden. ‘Terwijl netcongestie nou juist een lokaal fenomeen is’, zegt Visser. ‘Het is dus belangrijk de lokale verschillen in beeld te krijgen. Dat deze aanpak netcongestie tegengaat, is in onze ogen onvoldoende bewezen. Je kan je afvragen of het tijdsafhankelijke deel van dit stelsel nodig en te rechtvaardigen is.’

Terug naar de tekentafel

Netbeheerders werken inmiddels al samen met marktpartijen om drukte op het elektriciteitsnet aan te pakken. In een aantal drukke gebieden kunnen bewoners bijvoorbeeld een vergoeding krijgen als zij een thuisbatterij laten aansturen om het stroomnet tijdens piekmomenten te ontlasten. 

Vereniging Eigen Huis vindt daarom dat de ACM terug moet naar de tekentafel en beter moet onderbouwen wat het tijdsafhankelijke onderdeel oplevert voor het elektriciteitsnet, en welke minder ingrijpende alternatieven er zijn om het stroomgebruik in de tijd te spreiden.

Weinig handelingsperspectief 

Naast de reboundpieken is er nog een andere zorg over het tijdsafhankelijke deel van het stelsel. Veel mensen kunnen volgens de vereniging hun stroomverbruik helemaal niet verplaatsen, bijvoorbeeld omdat ze overdag op hun werk zijn of geen slimme apparaten of energiemanagementsysteem in huis hebben. 

Wie dat wel kan, loopt volgens Visser tegen een tariefverdeling aan die in het dagelijks leven niet meer te volgen is: de nettarieven zijn in de winter hoger dan in de zomer, en de tijdblokken met tarieven zijn elk seizoen anders. ‘Dat is veel informatie voor de meeste consumenten en dan wordt het ook lastig om gedrag aan te passen.’

Betalen naar volume 

Over betalen naar volume, dus per kilowattuur, is Visser positiever, al noemt ze daarbij een belangrijk aandachtspunt: de ACM moet een oplossing bedenken voor mensen met een warmtepomp. Dat de nieuwe tarieven voor warmtepompen duurder uitpakken was al langer bekend, maar het nieuwste onderzoek van CE Delft in opdracht van Vereniging Eigen Huis laat nu zien dat de energierekening van warmtepompbezitters tot wel 32 procent kan stijgen. Hoeveel de rekening precies stijgt, hangt af van hoe goed zij in staat zijn te sturen op hun stroomgebruik, bijvoorbeeld met een thuisbatterij. ‘Dit dreigt een rem te zetten op de verduurzaming van woningen en dat moeten we voorkomen’, waarschuwt Visser.

De consultatieronde voor het ACM-voorstel is deze week afgerond en Vereniging Eigen Huis heeft een zienswijze ingediend. 

Maak Solar & Storage Magazine jouw voorkeursbron in Google

Met een nieuwe functie van Google bepaal je zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt naar nieuws. Volg ons en mis nooit meer het laatste nieuws over zonne-energie en energieopslag.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor de nieuwsbrief met het laatste nieuws!
Gelukt!
Oeps, daar ging iets fout...
Het lijkt erop dat u een adblocker gebruikt
Beste bezoeker, wij zien dat u gebruikmaakt van software om advertenties te blokkeren. Door het gebruik van deze software kan het zijn dat sommige onderdelen van onze website niet optimaal functioneren. Bovendien willen wij u wijzen op het feit dat advertentieopbrengsten het voor de redactie mogelijk maken om u kosteloos dagelijks van het laatste zonne-energienieuws te voorzien. Wij willen u daarom vragen om de betreffende software uit te schakelen. Dit heeft geen gevolgen voor uw privacy, omdat de website van Solar & Storage Magazine geen gebruikmaakt van advertentietrackers.