Toezichthouder keurt investeringsplannen Elia af en eist actie voor vol stroomnet

De VNR stelt vast dat de investeringsplannen 2026-2035 van de netbeheerders verder bouwen op eerdere plannen.

Corrigeren
Voor aardgas zijn er weinig capaciteitsproblemen, maar de regulator ontdekte wel datafouten. Fluvius moet deze gegevens binnen 90 dagen corrigeren en het aangepaste investeringsplan op de website publiceren.

Bij de investeringsplannen voor elektriciteit ziet de VNR positieve ontwikkelingen. De netbeheerders hebben hun netstudiemethodologieën verfijnd, met slimmere strooiing van toekomstverwachtingen over het stroomnet en gebruik van digitale meetdata. Toch moeten ook hier datafouten worden gecorrigeerd.

Batterijen
De VNR heeft aandachtspunten geformuleerd voor het volgende investeringsplan voor de periode 2028-2037. De netbeheerders moeten aandacht besteden aan correcte data met duidelijke definities en een allesomvattende beschrijving van netstudiemethodologieën opnemen. Ook vraagt de regulator verder onderzoek naar de impact van de integratie van grote hoeveelheden batterijen in het net.

De VNR wil actief op de hoogte worden gehouden van belangrijke evoluties in de ontwikkeling van de netten en vraagt Fluvius om met hoge prioriteit de afstemming met Elia te verbeteren.

Elia moet aanpassen
Over hoogspanningsnetbeheerder Elia is de waakhond het meest kritisch. Het investeringsplan 2026-2035 van Elia speelt volgens de VNR onvoldoende in op de huidige investeringsbehoeften.

Elia moet binnen 90 dagen een aangepast plan indienen. Het plan moet concreter zijn, vooral voor de korte termijn, te weten de periode 2026-2028. De VNR vraagt Elia om de benadering van ‘indicatief’ investeringsprogramma en de vrijblijvend geformuleerde ‘globale disclaimer’ te vervangen door een ‘engagement’ conform het Energiedecreet.

Te weinig koppelpuntprojecten
Elia voorziet een versnelling van geplande investeringen ten opzichte van het vorige investeringsplan. Voor 2026-2028 plant de netbeheerder in de ogen van de VNR echter weinig projecten voor versterkingen op de koppelpunten tussen het Vlaamse distributienet van Fluvius en het eigen hoogspanningsnet. Dit ondanks de dringende behoefte om transformatiecapaciteit te versterken. Transformatiecapaciteit is het maximale vermogen dat transformatorstations kunnen omzetten om elektriciteit veilig van hoge naar lagere spanningsniveaus – of andersom – te brengen voor eindgebruikers.

In de afgelopen jaren realiseerde Elia slechts een beperkt aantal versterkingen. De VNR ziet ook voor de komende jaren te weinig actie en geen versnelling, terwijl de urgente behoeften in het investeringsplan wel worden benoemd.

Op korte termijn
De regulator vraagt Elia om in overleg met Fluvius te analyseren of er op korte termijn bijkomende knelpunten op de koppelpunten aangepakt kunnen worden. Ook wil de VNR meer transparantie over de samenhang tussen de actuele behoeften voor versterking van transformatiecapaciteit en eventuele gelinkte beperkingen op het hogerliggende net.

De toezichthouder is bezorgd over de mate waarin Elia investeringen die gepland waren op korte termijn ook effectief realiseert. Daarom vraagt het om een update van de gerealiseerde investeringen tot minimaal eind 2025. De netbeheerder kampt namelijk met toenemende congestie op verschillende locaties in Vlaanderen.

Afstemmingsvoorwaarden doorgeschoven
Voor het volgende investeringsplan 2028-2037, in te dienen in het najaar van 2027, formuleerde de VNR bovendien een aantal extra aandachtspunten. De regulator stelt vast dat het plan 2026-2035 nog niet voldoet aan de voorwaarde uit de beslissing bij het vorige investeringsplan rond afstemming met Fluvius.

De regulator verwacht dat Elia haar aannames over toekomstverwachtingen en methodologieën verder afstemt op die van Fluvius over de volledige looptijd van het investeringsplan. Ook vereist de VNR dat het plan 2028-2037 een hoge omzettingsgraad voor kortetermijnprojecten rapporteert.