Nog 1,5 maand salderen: deze zaken regel je als zonnepaneelbezitter vóór 31 december

Hoe kijken jullie naar het einde van de salderingsregeling?

‘Het einde staat nu vast. Vreemd is dat niet. De regeling was mooi maar onhoudbaar. Wel horen we de laatste maanden vaak dat mensen contracten moeilijk kunnen vergelijken. Je ziet een maandbedrag op de websites van leveranciers en vergelijkingssites, maar je hebt geen idee: is dat gebaseerd op alles wat in 2026 geldt, of wordt al gekeken naar de situatie in 2027? Wij hebben dat probleem getackeld en brengen in beeld wat je volgend jaar betaalt.’

Merken jullie dat consumenten ermee bezig zijn?

‘Absoluut, het onderwerp leeft. Toch weet een heel grote groep nog niet goed wat er verandert, terwijl dat een behoorlijke impact heeft op de energierekening. Sommigen schrikken van het maandbedrag dat ze bij ons zien: zo hoog, terwijl ik toch zonnepanelen heb? Een gemiddeld huishouden met een doorsnee pv-installatie heeft volgend jaar al snel meer dan 400 euro extra stroomkosten.’

Hoe informeren jullie hen?

‘Met nieuwsberichten, en we brengen per leverancier de nettovergoeding in kaart: de terugleververgoeding min de terugleverkosten. Daarnaast geven we tips om meer zonnestroom direct in huis te gebruiken. Ook hebben we tools gebouwd. In de ene zie je wat je zonnepanelen nu en volgend jaar financieel opleveren. Ook als je pas in 2027 investeert, blijft dat vaak aantrekkelijk, al duurt het terugverdienen langer. In de andere, onze thuisbatterijcheck, vul je je eigen situatie in en zie je of een thuisbatterij voor jou loont en na hoeveel jaar je hem hebt terugverdiend.’

Wat moet je vóór 31 december doen?

‘Het begint met begrijpen wat er verandert. Ik leg dat altijd in Jip-en-Janneketaal uit, want de meeste consumenten vinden het al ingewikkeld genoeg. Nu mag je verbruik en teruglevering nog tegen elkaar wegstrepen: je zonnestroom is evenveel waard als de stroom die je van het stroomnet haalt. Vanaf 2027 betaal je de volle stroomprijs voor wat je afneemt, nu gemiddeld zo’n 33 cent per kilowattuur, en krijg je een vergoeding voor wat je teruglevert, nog maar een paar eurocent. Die 2 mag je niet met elkaar verrekenen. Er ontstaat dus ineens een gat. Hoe groot dat precies is, hangt af van je contract.’

Is er in 2027 contractueel nog iets te salderen?

‘Niet als het om de energiebelasting en de btw gaat. Die krijg je nu via saldering terug over je teruglevering, maar vanaf volgend jaar kun je die sowieso op je buik schrijven. Er zijn langlopende energiecontracten waarbij de kale prijs nog te verrekenen valt. Dat verschilt per leverancier en contract, en we weten niet om hoeveel mensen het gaat. Ik verwacht een vrij beperkte groep.’

Moet je nu overstappen?

‘Als dat kan, omdat je contract afloopt of je een variabel of dynamisch contract hebt, is het slim om de opties te onderzoeken. Kijk dan goed wat een leverancier met de terugleverkosten en -vergoeding doet, en wat er aan de onderkant overblijft. Zowel bij vaste als bij dynamische contracten zijn de verschillen tussen leveranciers groot. Bij vaste contracten loopt de nettovergoeding uiteen van een kwartcent tot zo’n 4,5 à 5 cent per kilowattuur, een factor 20 verschil. Bij een paar leveranciers is het nog wat vaag, en zie je zelfs een negatief bedrag ontstaan. Dat is gek; we proberen nog uit te zoeken hoe dat precies zit. Vergelijken is dus belangrijk.’

Zeker als je veel teruglevert…

‘Exact. Maar bekijk ook het hele plaatje. Sommige leveranciers geven bijvoorbeeld een overstapkorting. Neem alles mee en kijk op basis van je eigen gegevens waar je uiteindelijk het minst betaalt. Soms geeft de terugleververgoeding de doorslag. Maar veel mensen met zonnepanelen stoken ook nog gewoon gas, en dan kan juist de gasprijs bepalend zijn.’

Wat kun je zelf doen?

‘Begin met inzicht. Met een P1-meter, een klein kastje dat je in je slimme meter prikt, zie je precies wat je van het stroomnet haalt en wat je teruglevert. De app van je omvormer laat zien wat je zonnepanelen opwekken. Met die 3 getallen weet je wat je zelf verbruikt en hoe je ervoor staat. Daarna: je teruglevering zoveel mogelijk beperken. Uit onze peilingen blijkt dat de meeste huishoudens 30 tot 35 procent van hun zonnestroom zelf gebruiken, afhankelijk van het aantal zonnepanelen. Met een paar slimme aanpassingen kom je al richting 40 procent. Laat je wasmachine en droger draaien en laad je elektrische auto, scooter of fiets als de zon schijnt. Zet ook de airco in de woonkamer aan op je overschot. Dan verwarm je met gratis stroom.’

En een thuisbatterij?

‘Kijk eerst wat zonder kosten kan. Daarna is een stekker- of thuisbatterij een extra stap, als je het geld ervoor hebt liggen. Een stekkerbatterij verdien je in een jaar of 5 terug, een grote thuisbatterij doet daar vaak langer over. Let wel op de veiligheid: zet hem niet in een vluchtweg en liefst op een eigen groep, zoals ook de brandweer adviseert.’

Er hangen in Nederland nog zo’n 400.000 analoge meters. Wat moeten die eigenaren doen?

‘Vervangen is verplicht. Krijg je een aanbod van de netbeheerder, dan heb je een paar weken om te reageren. Doe dat, anders riskeer je boetes en dwangsommen. Je kunt dan kiezen tussen een digitale en een slimme meter. Wil je je meter niet op afstand laten uitlezen, kies dan een digitale. Alleen ben je dan beperkt tot vaste en variabele contracten. Een dynamisch contract, vaak interessant voor zonnepaneeleigenaren, kan niet zonder slimme meter. Je kunt dan meer sturen, eventueel met een thuisbatterij of laadpaal. Niet iedereen heeft daar zin in, en voor hen is een vast contract zeker niet verkeerd. Maar de groep die dat wel wil, groeit.’

Wat verandert er vanaf januari op je energierekening?

‘Stap je niet over, dan gaat je termijnbedrag in 2027 gewoon omhoog. Dat hoef je gelukkig niet zelf aan te passen. Voor zover ik weet doet je leverancier dat proactief, want die ziet wat voor aansluiting je hebt en hoeveel je verbruikt en teruglevert. Je krijgt ook een andersoortige factuur, maar die wordt eerder simpeler dan moeilijker. Er vindt geen saldering meer plaats, dus afname en teruglevering staan gewoon apart. De overige vaste posten, zoals de netbeheerkosten, blijven op dezelfde manier op je factuur staan. Het bedrag gaat wel omhoog, want netbeheerders verhogen hun tarieven ook in 2027. Op die factuur staan verplicht de terugleverkosten en de terugleververgoeding per kilowattuur, net als in een contractaanbod. Maar dat zijn brutobedragen, en dat wordt nog weleens door elkaar gehaald. Wat er tussen die 2 overblijft, de nettovergoeding, ontbreekt meestal. Die moet je zelf uitrekenen om te zien wat je echt ontvangt voor je teruggeleverde stroom.’

Onder de streep?

‘Veel mensen denken nog steeds dat ze straks geld moeten betalen voor hun zonnepanelen. Dat is jammer, want dat klopt niet. Je zonnepanelen leveren nog dezelfde elektriciteit. Die is alleen financieel minder waard. Je hebt dus minder voordeel, maar nog steeds voordeel. Tot nu toe maakte het weinig uit of je je zonnestroom in het stroomnet injecteerde of zelf gebruikte: alleen voor je overschot kreeg je een lagere terugleververgoeding. Volgend jaar zit de grote winst in zelfconsumptie.’