EU bereidt energiecrisismaatregelen voor vanwege oorlog Iran

De Europese Commissie bereidt zich voor op een langdurige verstoring van de energiemarkten door de oorlog in Iran. Eurocommissaris voor Energie Dan Jørgensen stelt dat Brussel maatregelen overweegt die vergelijkbaar zijn met die uit 2022, toen Rusland de gasleveranties aan Europa afknapte na de inval in Oekraïne. ‘We weten niet hoelang deze crisis zal duren. En omdat we niet weten hoe diep die zal zijn, bereiden we verschillende mogelijkheden voor die meer lijken op de maatregelen die we in 2022 gebruikten’, licht Jørgensen toe na afloop van een video-overleg tussen de energieministers van de 27 EU-lidstaten.

Langdurige verstoring
Europa’s afhankelijkheid van geïmporteerde energie maakt het kwetsbaar voor de gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten. De Europese gasprijzen zijn sinds de start van de oorlog tussen de Verenigde Staten en Israël enerzijds en Iran anderzijds met meer dan 70 procent gestegen. De aardolieprijzen stegen met 50 procent sinds het begin van het conflict.

In 2022 introduceerde de EU een pakket noodmaatregelen nadat Rusland de gasleveranties verminderde. Die maatregelen omvatten een Europees prijsplafond voor gas, een belasting op meerwinsten van energiebedrijven en doelen om het gasverbruik te verminderen. Nu staan ook verlaging van nettarieven en belastingen op elektriciteit op de agenda.

Jørgensen benadrukt dat de Iranoorlog waarschijnlijk een langdurige verstoring van de energiemarkten zal veroorzaken. ‘Het zal niet kort zijn, want zelfs als er morgen vrede zou zijn, zullen er nog steeds gevolgen zijn, omdat de energie-infrastructuur in de regio is verwoest door de oorlog.’

Diesel en kerosine
Brussel maakt zich op de korte termijn vooral zorgen over de levering van bewerkte aardolieproducten zoals kerosine en diesel. De laatste kerosineladingen die de Straat van Hormuz passeerden voordat die werd gesloten, worden rond 10 april in Europa verwacht. De Straat van Hormuz is een cruciale doorgang voor internationale energietransporten. Ongeveer 15 procent van de Europese kerosine komt uit het Midden-Oosten.

In een brief voorafgaand aan het overleg vroeg Jørgensen regeringen om niet-spoedeisend onderhoud aan raffinaderijen uit te stellen. Zo moeten de voorraden olieproducten blijven stromen.

Voorbereiden op winter
Minister-president Rob Jetten bevestigt dat het belangrijk is om op alle scenario’s voorbereid te zijn. ‘Dus ook een situatie waarin de oorlog in Iran nog lange tijd leidt tot schaarste aan energie.’ Volgens de premier moet daarom in Nederland en Europa worden gekeken ‘wat je kan doen om zuiniger aan te doen’. Het kabinet komt binnen enkele weken met een pakket maatregelen om de energiecrisis het hoofd te bieden.

De Europese energieministers benadrukten verder het belang van een tijdige en soepele voorbereiding op het winterseizoen. Vroege injectie van gas in opslagfaciliteiten is essentieel om hoge prijzen te beperken en marktspanning te vermijden. Ook het verminderen van de hoeveelheid verbruikte energie staat hoog op de agenda.