Chinees exportverbod perovskiet: ‘China wil eigenlijk omgekeerd het ASML-model’
China overweegt exportbeperking van kennis en productieapparatuur voor perovskiet-, tandem- en geavanceerde siliciumzonnecellen. Stefan van de Beek (ceo Perovion): ‘Dit onderstreept waarom we het zelf moeten doen.’
Wat doet Perovion?
‘We zijn sinds april dit jaar formeel een zelfstandige spin-out van TNO. Perovion industrialiseert de roll-to-roll high-throughput technologie voor de productie van perovskietzonnecellen waar TNO al meer dan 12 jaar aan werkt. Dat is een heel solide fundament. We brengen de stack aan op een rol PET-folie. Die stack is minder dan een micrometer dik en bestaat uit 7 lagen. Het resultaat is een flexibele zonnecel die minder dan een kilogram per vierkante meter weegt. Daarmee ontsluiten we nieuwe markttoepassingen, op oppervlakken waar zware siliciumzonnepanelen niet op kunnen.’
Het ultieme doel is?
‘Om in Europa weer grootschalig zonnecellen te produceren, met machines van de Europese maakindustrie. We willen eerst de markt op met single junction perovskiet. Op de lange termijn mikken we met de all-perovskite tandem, 2 perovskietlagen op elkaar, ook op de grootschalige zonne-energiemarkt, zoals zonneparken en grote commerciële installaties. Daarmee kunnen we de concurrentie aangaan met silicium.’
Waar staan jullie nu?
‘In het afgelopen halfjaar hebben we geld opgehaald. De financiële basis staat, we kunnen de eerste mensen aannemen. Daarnaast gingen we een strategisch partnerschap met het Japanse Toyo Seikan aan. En binnen SolarNL heeft het Nationaal Groeifonds 49 miljoen euro toegekend voor de industrialisatie van perovskietzonnecellen. We bouwen een waardeketen, samen met anderen. Daarbij nemen wij de productie van de kale zonnecellen voor onze rekening, te beginnen op een pilotlijn bij TNO. Daarna volgt een eigen fabriek van 100 megawattpiek, die in 2029 of 2030 gebouwd en operationeel moet zijn, waarschijnlijk in Nederland.’
Het Chinese exportverbod
Het Chinese ministerie van Handel en het ministerie van Wetenschap en Technologie stelden half oktober voor om 12 pv-technologieën op te nemen in de lijst van verboden en beperkte exporttechnologie. Het voorgestelde verbod betreft onder meer de technologie voor perovskiet-silicium tandemzonnecellen met een rendement vanaf 30 procent, grote perovskiet pv-modules en perovskietcoating vanaf 1,1 meter breed, maar ook grootschalige polysiliciumproductie met wervelbedtechnologie (fluidized bed) en wafers van 70 micrometer of dunner. Voor andere grootschalige polysiliciumtechnologie en voor productiekennis van TOPCon-, back-contact- en heterojunctiezonnecellen zou een exportvergunning nodig zijn. Kant-en-klare zonnecellen en pv-modules vallen buiten het voorstel. De consultatie liep tot 15 november. Wanneer een definitief besluit volgt, is nog niet bekend.
Wat zegt dit Chinese voornemen?
‘De hele wereld is bezig met perovskiet, want dat is de volgende generatie. Dat China dit voorstelt, is veelzeggend: ook dat land ziet perovskiet als een doorbraak in de markt. De modules wil het blijven exporteren, maar de technologie voor massaproductie niet meer; die kennis houdt het liever in eigen hand. Daar wordt echter vooral ingezet op de route van de silicium-perovskiet tandem, vanwege de enorme productiebasis voor glas-glas siliciumpanelen. Silicium loopt tegen zijn efficiencylimiet aan. Perovskiet vangt een ander deel van het lichtspectrum af, dus door die twee te stapelen kom je richting de 30 procent. Maar dan blijven het wel zware glas-glaszonnepanelen.’
Een aantal Europese partijen zetten daar ook op in. Jij pleit voor een andere route?
‘Met de energietransitie vermindert Europa niet alleen CO2-uitstoot. Ook de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen wordt afgebouwd. Maak je zonnecellen niet zelf, dan verleg je die naar waar ze vandaan komen: China. Dat domineert de hele siliciumketen, van polysilicium tot wafers, zonnecellen en pv-modules. Met een silicium-perovskiet tandem blijf je daaraan vastzitten. Met perovskiet alleen verandert die vergelijking. Daarvoor kopen we veelal gangbare materialen in die goed verkrijgbaar zijn, en die brengen we aan met een productieproces dat weinig investeringen vraagt. Zo maak je je volledig los van de bestaande keten.’
Jullie worden niet geraakt door eventuele exportbeperkingen...
‘Nee. Het voorstel gaat over technologie waarin China vooroploopt, zoals silicium en tandems. Met roll-to-roll zorgen we voor een paradigmashift: energieverbruik en arbeid zijn maar een klein deel van de kosten, die vooral door de materialen worden bepaald. Daardoor kun je weer concurrerend produceren. Dit is de heilige graal om echt lage kosten te bereiken, en laten we daar in Europa nou net heel goed in zijn. Roll-to-roll perovskiet is nog nergens ter wereld commercieel beschikbaar. China loopt daarin niet op ons voor. We hebben onze eigen productietechnologie. Die hoeven we alleen nog maar op te schalen.’
Dus er is geen probleem?
‘Niet voor waar wij mee bezig zijn, maar voor andere fabrikanten maakt het heel veel uit. China heeft een voorsprong in de productietechnologie die het nu wil afschermen. Krijg je die niet en ga je hier met een andere aanpak aan de slag, dan ben je wellicht duurder dan Chinese zonnecellen. Eigenlijk probeert China omgekeerd het ASML-model. Wij verbieden de export van de meest hoogwaardige chipmachines; China doet hetzelfde met zijn meest geavanceerde, op massaproductie gerichte zonneceltechnologie. Research tools uit China kun je prima blijven kopen. Maar dan zit je wel vast aan die technologie, en zodra je wilt opschalen, kom je niet verder en moet je de productietechnologie zelf ontwikkelen.’
Wat moet Europa doen?
‘De energietransitie is key, maar je wilt ook een bepaalde mate van energieautonomie. Zon en wind worden de hoeksteen van onze energievoorziening, en vanuit strategische weerbaarheid wil je die in eigen huis hebben. Dat wisten we al, maar zo’n verbod bevestigt dat heel erg. Er zijn al goede initiatieven, zoals de Industrial Accelerator Act, die geld moet losmaken om hier te produceren. Zonne-energie moet daar onderdeel van zijn.’
Met Perovion als een Europees vlaggenschip?
‘Iedereen is zich bewust van de risico’s, en ik ken de historie van veel solarbedrijven waar het helaas misging. Maar ik denk dat we hier een ander beestje in handen hebben. Dat we steun krijgen van SolarNL was een enorme opsteker, en geeft aan dat onze overheid het ook zo ziet. Demonstratieprojecten moeten de opstap worden naar productie op veel grotere schaal. Het is belangrijk voor Nederland en voor Europa om hierin door te zetten.’
Maak Solar & Storage Magazine jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt naar nieuws. Volg ons en mis nooit meer het laatste nieuws over zonne-energie en energieopslag.
Laatste Nieuws
Nieuwsbrief
Meest gelezen
Vacatures
Nu in Het Tijdschrift
De juni 2026-editie van het tijdschrift Solar & Storage Magazine is uit. Dit nummer staat in het teken van de beurs Sustainable Solutions Kortrijk, het naderende einde van de salderingsregeling en thuisbatterijen.














