Provincie Antwerpen wil vermogen aan zonnepanelen met 50 procent verhogen

Het provinciebestuur van Antwerpen heeft haar klimaatplan gepresenteerd. De aanpak rond hernieuwbare energie is onderdeel van Plan Vandaag, waarmee de provincie Antwerpen tot 2030 werkt aan 7 doelstellingen en 130 concrete klimaatacties om de uitstoot te verminderen en de omgeving te beschermen tegen hitte, droogte en hevige regen. De provincieraad keurde het plan onlangs goed.

Warmtepomp en elektrische auto
Om haar uitstoot te verminderen, wil de provincie het energieverbruik volledig fossielvrij maken, met zonnepanelen als manier om een deel van dat elektriciteitsverbruik decentraal zelf op te wekken.

Verwarmingsinstallaties zorgden in 2022 nog voor 65 procent van de directe uitstoot van de provinciale werking. Bij renovaties kiest de provincie daarom voortaan standaard voor een warmtepomp of aansluiting op een duurzaam warmtenet, en laat ze een fossiele stookinstallatie alleen nog toe bij technische, erfgoedkundige of locatiegebonden beperkingen.

In het klimaatplan staat dat ook het vervoer fossielvrij moet worden. Tegen 2030 wil de provincie de gemiddelde ecoscore van haar eigen wagenpark optrekken naar minstens 70, terwijl ze tegelijk het aantal laadpunten voor elektrische mobiliteit op provinciale sites uitbreidt.

Ook zonneboilers
Naast zonnepanelen wil de provincie op haar gebouwen en terreinen – na onderzoek per locatie – ook zonnecollectoren en zonneboilers plaatsen, en andere technieken voor de opwekking van warmte of elektriciteit. Ze onderzoekt daarbij ook de mogelijkheden van energieopslag en zonnedelen, het onderling delen van zelfopgewekte zonnestroom. De provincie volgt de regelgeving rond eigen verbruik, teruglevering en zonnedelen op de voet en stelt nieuwe kansen te willen benutten zodra beleidswijzigingen daarvoor ruimte bieden. Energie die ze niet zelf kan opwekken, koopt de provincie aan als 100 procent groene stroom, zoals gedefinieerd door de Vlaamse Nutsregulator.

Kamp C, het provinciale Centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in Westerlo, laat nu al zien hoe dat er in de praktijk kan uitzien. Die site moet energieneutraal of zelfs energiepositief worden, waarbij een overschot aan opgewekte energie wordt opgeslagen of gedeeld met de naastgelegen sociale woonwijk, buurtbedrijven en de gemeente Westerlo.

Provincie als energiemakelaar
Ook buiten de eigen gebouwen zet de provincie in op de energietransitie. In het klimaatplan staat dat lokale besturen vanaf dit jaar via een raamovereenkomst een beroep kunnen doen op een energiemakelaar van de provincie. Daarmee wil Antwerpen 30 procent van de gemeenten ondersteunen bij trajecten rond warmtenetten of energiedelen, van een eerste haalbaarheidsscreening tot de zoektocht naar Europese subsidies. Daarnaast begeleidt de provincie 15 gemeenten bij het opstellen van hun eigen warmteplan, waarbij beschikbare data worden gecombineerd met de terreinkennis van lokale ambtenaren.

Voor de ruimtelijke kant van dat vraagstuk maakt de provincie bovendien extra leidraden onder de noemer ‘energieopwekking op de juiste plaats’. Die helpen gemeenten bij de beoordeling van bijvoorbeeld zonnevelden en kleine tot middelgrote windturbines, zonder daarbij zelf verordenend te zijn.

Ook bedrijven delen mee
Ook op bedrijventerreinen wil de provincie, via de Provinciale Ontwikkelingsmaatschappij (POM), inzetten op een efficiënter energie- en watergebruik en circulair gebruik van grondstoffen. Op bedrijventerrein Rijkmaker in het Antwerpse Essen vervangt een gemeenschappelijke waterbuffer inmiddels bijvoorbeeld de losse buffers per bedrijf.