TenneT gaat samenwerken met KNMI voor beter benutten stroomnet

Het hoogspanningsnet is de ruggengraat van de Nederlandse energievoorziening. Tegelijk groeit de vraag naar extra ruimte voor transportcapaciteit snel. TenneT moet nieuwe klanten aansluiten en ruimte maken voor duurzame energie, wat om scherpe keuzes vraagt.

Dynamic asset rating
De hoogspanningsnetbeheerder werkt aan uitbreiding van het net en vernieuwing door het bestaande net slimmer te gebruiken. Weer- en klimaatkennis van het KNMI speelt hierin een belangrijke rol.

Deze helpt namelijk om risico’s beter in te schatten en biedt kansen om extra ruimte te vinden op het stroomnet. Zo kunnen hoogspanningslijnen bij lage temperaturen of harde wind beter worden gekoeld, waardoor ze meer elektriciteit aankunnen. De samenwerking is een belangrijke basis voor het mogelijk maken van dynamic asset rating. Hiermee stemmen netbeheerders de transportcapaciteit continu af op de actuele weersomstandigheden en benutten ze het bestaande net beter.

Vaker extreem weer
Extreem weer veroorzaakt steeds vaker schade en leed. En deze risico’s nemen verder toe naarmate het klimaat verandert. Door het KNMI geleverde kennis over weer en klimaat is daarom onmisbaar voor de energietransitie die juist deze effecten wil beperken. Tegelijk beïnvloedt klimaatverandering de energietransitie zelf. Om wind- en zonne-energie optimaal te benutten, is inzicht nodig in verwachtingen en bijbehorende kansen en uitdagingen.

KNMI-weersverwachtingen helpen bedrijven om de inzet van hernieuwbare energie te optimaliseren. Zo kan bij een zonnige ochtend en druilerige middag opslagcapaciteit slim worden ingezet, waardoor minder andere energiebronnen nodig zijn en het net in balans blijft.

Duisterluwte als risico
De energietransitie brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Een belangrijk voorbeeld dat TenneT benoemt, is duisterluwte. Dat is een periode met weinig wind en zon, wat vooral in de winter kan voorkomen. Tijdens een duisterluwte daalt de opwek van wind- en zonne-energie enorm, soms in heel West-Europa tegelijk. Als het dan ook koud is, stijgt de vraag naar elektriciteit juist. Op dat soort momenten liggen er in het energiesysteem na 2030 problemen op de loer.

Het KNMI zag dit weertype lange tijd als relatief saai. Maar met de energietransitie is duisterluwte een nieuwe vorm van extreem weer. TenneT onderzoekt deze situaties jaarlijks in de Monitor Leveringszekerheid. In 2025 analyseerden de organisaties samen de meteorologie en impact van een extreme duisterluwte. Deze kennis is belangrijk om het stroomnet toekomstbestendig te maken en beter te laten meebewegen met het weer.

Structureel karakter
TenneT werkte al samen in verschillende projecten met het KNMI. Met de overeenkomst die nu is ondertekend, krijgt de samenwerking een structureel karakter. Kennis en data zijn straks altijd beschikbaar en beter afgestemd op de behoeften van de hoogspanningsnetbeheerder. Zo kunnen beide partijen gericht nieuwe inzichten ontwikkelen en toepassen in het elektriciteitsnet.

TenneT zoekt ook de samenwerking met andere partijen in de sector. Door gezamenlijk kennis te ontwikkelen en te delen, ontstaat een sterk fundament voor innovaties die bijdragen aan het elektriciteitsnet van de toekomst.