© Tommy Mees | Dreamstime.com
16 november 2026

Trage uitrol zonnepanelen en stokkende elektrificatie dreigen klimaatdoelen 2050 onhaalbaar te maken voor België

België loopt achter op zijn klimaatdoelen: zonnepanelen worden te traag bijgeplaatst, fossiele ketels verkopen 5 keer beter dan warmtepompen en het stroomverbruik daalt terwijl elektrificatie moet versnellen.

Dat blijkt uit de Transitiebarometer 2026, het jaarlijkse voortgangsrapport van de Belgische federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu over de weg naar klimaatneutraliteit in 2050. 

Geen enkele sector op koers

De algemene conclusie van het rapport is dat geen van de 5 grootste uitstootsectoren, industrie, vervoer, gebouwen, energieproductie en landbouw, momenteel op koers ligt om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. 

De uitstoot van broeikasgassen in België lag in 2024 weliswaar 32 procent lager dan in 1990, maar dat tempo volstaat volgens de onderzoekers niet om de doelstelling voor 2050 te halen.

Zonne-energie blijft steken

De elektriciteitssector wordt in het rapport nog als een van de relatief positieve uitzonderingen beschreven, maar ook daar wringt het bij zonne-energie. De scenario’s voor klimaatneutraliteit die in de Transitiebarometer worden gehanteerd, gaan uit van 80 tot 100 procent hernieuwbare elektriciteit tegen 2050, afhankelijk van de vraag of er ook nieuwe kerncentrales bijkomen. In 2024 kwam echter nog maar 34 procent van de Belgische stroom uit hernieuwbare bronnen. Windenergie was daarbinnen koploper met 56 procent, terwijl zonnepanelen goed waren voor ongeveer 28 procent van de hernieuwbare productie. Kernenergie leverde in 2024 nog altijd 41 procent van de totale elektriciteitsproductie, fossiele brandstoffen 23 procent. 

België stond in 2024 zelfs op de vierde plaats van de internationale ranglijst van geïnstalleerd zonnepaneelvermogen per inwoner, maar dat blijkt onvoldoende om de benodigde groei richting 2050 te realiseren. Branchevereniging PV Vlaanderen wees er eind vorig jaar al op dat de elektrificatie achterblijft bij de groei van zonne-energie, en precies die kloof keert nu terug in de nationale cijfers.

Ketels verslaan warmtepompen

Nog opvallender is de verhouding tussen de verkoop van warmtepompen en fossiele verwarmingsketels. Na een piek in 2023, toen de verkoop van warmtepompen drastisch toenam, viel die verkoop in 2024 fors terug ten voordele van verbrandingsketels. In 2025 steeg de verkoop van fossiele verwarmingsketels opnieuw, terwijl ook de verkoop van warmtepompen licht toenam. 

Het resultaat: er werden in 2025 nog altijd ruim 5 keer zoveel fossiele verwarmingsketels als warmtepompen verkocht. 

Stroomverbruik juist omlaag

Het meest tegenstrijdige signaal in het rapport betreft het elektriciteitsverbruik zelf. Vrijwel alle klimaatscenario’s voor België gaan uit van een aanzienlijke stijging van het elektriciteitsverbruik door de elektrificatie van vervoer, verwarming en industriële processen. Toch is het absolute elektriciteitsverbruik de afgelopen 10 jaar juist licht gedaald. 

Volgens het rapport gaat die trend daarmee in de verkeerde richting, omdat alle scenario’s voor klimaatneutraliteit juist een stijging verwachten als gevolg van de elektrificatie van allerlei toepassingen.

Renovatiecijfers ontbreken

Ook over de verduurzaming van gebouwen is het rapport kritisch. Betrouwbare nationale cijfers over het renovatietempo ontbreken echter. Een studie voor de Europese Commissie, gebaseerd op gegevens uit de periode 2012-2016, schatte de jaarlijkse renovatiegraad in België bij een gemiddeld renovatieniveau op ongeveer 1 procent voor residentiële gebouwen en 6 procent voor niet-residentiële gebouwen. Voor grondige renovaties lag dat tempo nog lager: 0,2 procent voor woningen en 1 procent voor niet-residentiële gebouwen. 

Actuelere, betrouwbare nationale cijfers over de renovatiegraad en de diepte van renovaties ontbreken vooralsnog, erkent de Transitiebarometer zelf.

Vrachtwagens amper elektrisch

Terwijl de elektrificatie van bedrijfswagens voor personenvervoer snel gaat, blijft die van vrachtwagens nagenoeg uit. In 2024 was slechts 1,2 procent van de nieuwe vrachtwagens onder 3,5 ton elektrisch, en minder dan 0,3 procent van de zwaardere vrachtwagens boven die grens. 

Daarmee blijft elektrisch goederenvervoer over de weg volgens de onderzoekers een marginaal fenomeen, terwijl het modale aandeel van het wegtransport in het goederenvervoer juist toeneemt, ten koste van spoor en binnenvaart.

Waterstof nog marginaal

Het rapport bevat voor het eerst officiële Belgische statistieken over waterstof, voor het jaar 2024. Daaruit blijkt dat België dat jaar 5,5 terawattuur waterstof produceerde, waarvan slechts 12 procent op basis van elektriciteit. Van de ongeveer 3 terawattuur verbruikte waterstof werd 91 procent ingezet als grondstof in de chemische en petrochemische sector. 

Ter vergelijking: de meeste scenario’s voor klimaatneutraliteit gaan uit van een waterstofverbruik, exclusief grondstoffen, tussen 10 en 40 terawattuur in 2050, met uitschieters tot 100 terawattuur.

Ambitie onder Europees niveau

Ook op beleidsniveau blijft België achter. In zijn Nationaal Energie- en Klimaatplan mikt het land op 20,4 procent hernieuwbare energie in het eindverbruik tegen 2030, terwijl de Europese Unie als geheel streeft naar 42,5 procent. Haalt de EU dat collectieve doel niet, dan kan de Europese Commissie lidstaten vragen hun bijdrage te verhogen; voor België bedraagt de indicatieve nationale bijdrage in dat geval 33 procent. 

Daarnaast blijft België met een energieafhankelijkheid van 75 procent in 2024 sterk aangewezen op ingevoerde energie, een percentage dat sinds 1990 nauwelijks is veranderd.

Maak Solar & Storage Magazine jouw voorkeursbron in Google

Met een nieuwe functie van Google bepaal je zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt naar nieuws. Volg ons en mis nooit meer het laatste nieuws over zonne-energie en energieopslag.

Nieuwsbrief

Meld u aan voor de nieuwsbrief met het laatste nieuws!
Gelukt!
Oeps, daar ging iets fout...
Het lijkt erop dat u een adblocker gebruikt
Beste bezoeker, wij zien dat u gebruikmaakt van software om advertenties te blokkeren. Door het gebruik van deze software kan het zijn dat sommige onderdelen van onze website niet optimaal functioneren. Bovendien willen wij u wijzen op het feit dat advertentieopbrengsten het voor de redactie mogelijk maken om u kosteloos dagelijks van het laatste zonne-energienieuws te voorzien. Wij willen u daarom vragen om de betreffende software uit te schakelen. Dit heeft geen gevolgen voor uw privacy, omdat de website van Solar & Storage Magazine geen gebruikmaakt van advertentietrackers.