Klimaatfonds stelt miljoenen beschikbaar voor netcongestie en energieopslag

Het Klimaat- en energiefonds startte met een begroting van 35 miljard euro, waarvan momenteel 13,5 miljard euro nog niet voor een specifieke maatregel is gereserveerd. Dit specifieke budget valt voornamelijk onder het perceel kernenergie.

Rijdend vrachtwagens laden
In het ontwerp-Meerjarenprogramma van het fonds is te lezen dat de maatregel ‘Electric Road Systems’ van het kabinet onder voorwaarden 20 miljoen euro toegekend krijgt. Deze systemen maken het al rijdend opladen van elektrische vrachtwagens mogelijk via een bovenleiding. Het geld wordt gebruikt om 2 trajecten aan te leggen: Rotterdam-Antwerpen en Rotterdam-Duitsland.

Het ministerie wacht eerst op een haalbaarheidsstudie van TNO die moet aantonen dat vervoerders ook de juiste vrachtwagens aanschaffen en dat buurlanden hun infrastructuur aanleggen. Pas dan wordt het geld definitief vrijgegeven.

Stopcontact op land
Voor snellaadinfrastructuur op verzorgingsplaatsen langs snelwegen komt 65,5 miljoen euro beschikbaar. ‘Vanuit efficiencyoverwegingen en ten behoeve van het voorkomen van extra netverzwarende activiteiten dient daarbij de aanleg en het beheer van het stopcontact door het Rijk te gebeuren’, aldus het onwerp-Meerjarenprogramma.

Het Belastingplan 2026 is aangenomen en de ophoging van de jaarverplichting ligt bij de Eerste Kamer, waardoor aan de voorwaarden wordt voldaan. De maatregel kan nu officieel van start gaan.

Hoogspanningsprojecten versneld
Voor gebiedsinvesteringen hoogspanning op land wordt 41,5 miljoen euro toegekend. Het kabinet wil voor 25 netcongestieprojecten meer regie en aanvullende gebiedscompensatie bieden. Dit moet tot 18 maanden tijdswinst opleveren voor de meest prangende projecten. Van de oorspronkelijk gereserveerde 50 miljoen euro gaat 8,5 miljoen euro naar gebiedsinvesteringen voor Moerdijk.

Taskforce middenspanning opgericht
Voor een Taskforce projectaanpak middenspanning wordt 15 miljoen euro toegekend. De Taskforce moet de doorlooptijd van middenspanningsprojecten met 12 tot 18 maanden verkorten. Netcongestie is urgent en de maatregel is aanvullend op de vliegende brigade en andere soortgelijke maatregelen.

Waterstofproductie gedeeltelijk vrijgegeven
Voor de productie van groene waterstof via elektrolyse wordt 280 miljoen euro toegekend onder voorwaarden. Nog eens 1.523,3 miljoen euro blijft gereserveerd voor latere openstellingen. De subsidieregeling Opschaling volledig hernieuwbare Waterstof via Elektrolyse (OWE) gaat als onderdeel van de maatregel uiterlijk in de tweede helft van 2026 open. Het openstellingsbudget wordt opgehoogd van 500 miljoen euro naar 780 miljoen euro, zodat meerdere en grotere projecten kunnen meedoen.

Lange termijn elektriciteitsopslag
Voor opschaling van innovatieve lange termijn elektriciteitsopslag blijft 158,4 miljoen euro gereserveerd. Lithium-ion batterijen zijn nu de gangbare technologie, maar hebben een beperkte opslagcapaciteit. Volgens de Routekaart Energieopslag moeten er technieken ontwikkeld worden die beter geschikt zijn voor opslag over langere perioden. Er loopt momenteel onderzoek naar de mogelijkheid van het ondersteunen van demoprojecten.

Industriële vraagflexibiliteit gereserveerd
Voor industriële Demand Side Response blijft net als vorig jaar 198,9 miljoen euro gereserveerd staan. Bij deze vorm van vraagflexibiliteit worden industriële bedrijven gestimuleerd om hun stroomverbruik aan te passen aan het aanbod op het elektriciteitsnet.

Ze krijgen subsidie voor onderzoek naar flexibiliteitsscans en voor het aanpassen van hun productieprocessen. Een voorwaarde is dat bedrijven bij hun netbeheerder een flexibel elektriciteitscontract afsluiten.

Warmtepompen blijven onder voorwaarden
Voor warmtepompen en warmtenetten wordt 77 miljoen euro toegekend en 68 miljoen euro blijft onder voorwaarden. De 68 miljoen euro voor warmtepompen komt via de ISDE pas beschikbaar als het kabinet besluit tot vervangende normering van verwarmingsinstallaties. Subsidies voor warmtepompen werken volgens het ministerie vooral goed in combinatie met normerende maatregelen. Ook moet eerst duidelijk worden of er overlap is tussen subsidies voor warmtepompen en warmtenetten.

De 77 miljoen euro voor inpandige aansluitkosten aan warmtenetten wordt wel direct toegekend. Deze subsidie is belangrijk voor het realiseren van warmtenetten in corporatiewoningen.

Resterende middelen kernenergie
In totaal is 13,5 miljard euro nog niet bestemd voor een specifieke maatregel. Deze middelen vallen vooral onder het perceel kernenergie. Alle beschikbare middelen voor het perceel gebouwde omgeving zijn met dit Meerjarenprogramma toegekend aan maatregelen en voor dat perceel is dan ook geen geld voor nieuwe maatregelen meer beschikbaar.

De Tweede en Eerste Kamer moeten via de Voorjaarsnota nog stemmen over de voorstellen. Na goedkeuring kunnen ministeries het toegekende geld uit het fonds uitgeven voor de maatregelen.