Elia en Fluvius ontvangen tientallen gigawatt aanvragen voor batterijen

De top 5 aanvragers in de wachtrij voor netaansluitingen zijn allemaal batterij- en datacenterontwikkelaars. De grootste aanvrager wil maar liefst 14 aansluitingen met een totaal vermogen van 3,3 gigawatt. Dat komt overeen met een kwart van het Belgische piekverbruik. De tweede grootste aanvrager dient 25 aanvragen in voor 2,7 gigawatt.

Enorme batterijgroei
De cijfers zijn volgens de netbeheerders buitenproportioneel. Elia voorzag in zijn ontwikkelingsplannen tegen 2034 ruimte voor 3 gigawatt aan batterijcapaciteit. Inmiddels is er echter al voor 11 gigawatt gereserveerd. Daarnaast liggen nog eens 20 gigawatt aan capaciteit ‘in studie’ bij de netbeheerders.

Het potentieel voor batterijen zoals berekend door onderzoekscentrum EnergyVille bedraagt tegen 2035 slechts 2 tot 3 gigawatt. ‘Ook al is dat een onderschatting van EnergyVille, 11 gigawatt aan batterijen is enorm, dus men kan zich de vraag stellen of al die projecten zich daadwerkelijk wel zullen realiseren, maar wij moeten ze wel behandelen’, aldus Frédéric Dunon, chief executive officer van Elia.

Op het distributienet van Fluvius is alleen al op het Elia-net ongeveer 4 gigawatt aan bijkomende capaciteit voor batterijen gereserveerd. Ter vergelijking: de volledige piekbelasting op het Vlaamse distributienet bedraagt ongeveer 5 gigawatt en die van grootverbruikers bij Elia ongeveer 2 gigawatt.

Datacenters even problematisch
Voor datacenters tekent zich een vergelijkbaar beeld af. Momenteel is in Vlaanderen nog maar 100 megawatt aan datacenters in dienst op het Fluvius-net. Over alle netten heen werd echter al voor ongeveer 1.100 megawatt aan capaciteit gereserveerd. Elia voorzag 8 terawattuur voor datacenters in de ontwikkelingsplannen. Er werd inmiddels voor 70 terawattuur aan studieaanvragen ingediend, terwijl het totale elektriciteitsverbruik in België ongeveer 80 terawattuur bedraagt.

Speculatieve projecten blokkeren
Pieterjan Renier, algemeen directeur van de Vlaamse Nutsregulator, wijst erop dat veel aanvragen de studierij verlengen zonder dat de projecten zich daadwerkelijk gerealiseerd worden. ‘Ondertussen reserveren ze wel capaciteit en gaan ze ook de studierij verlengen’, aldus Renier afgelopen december tijdens de hoorzitting.

Netbeheerders pleiten daarom voor meer maturiteitscriteria en een ander toewijzingssysteem. ‘We moeten af van het first come, first serve. En meer naar een use it or lose it, first ready, first serve logica gaan’, aldus Renier. Hij benadrukt dat ook de Europese Commissie erkent dat dit de juiste piste is.

Gunstig tarifair kader
Op het Elia-net zien de netbeheerders een sterke toename van grote batterijparken die rechtstreeks op het net zijn aangesloten. Het gunstige tarifaire kader – het systeem van tarieven voor netgebruik – is hier vermoedelijk mede debet aan, stelt Renier.

Samen met de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas en Elia hebben de regelgevers recent een technische werkgroep opgestart. Deze moet evalueren welke acties kunnen ondernomen worden om de impact van grote batterijparken op de onthaalcapaciteit – de beschikbare netcapaciteit voor nieuwe aansluitingen – te verminderen.

Op dit moment is volgens Renier nog niet in alle gevallen duidelijk op welke manier Elia aanvragen voor aansluitingen van batterijen op het middenspanningsnet exact in rekening brengt. Wel bevestigt Elia dat aanvragen op het middenspanningsnet voor batterijen achter de meter binnen het contractueel vermogen geen probleem mogen vormen.