Enexis: gemeenten kiezen massaal warmtepompen boven warmtenet

Netbeheerder Enexis lanceerde afgelopen voorjaar het onlineportaal Buurtvoorstel voor gemeenten in zijn verzorgingsgebied. De tool geeft per buurt inzicht in de verwachte toekomstige ontwikkelingen voor duurzame warmte, zonnepanelen op daken en laadpunten voor elektrisch vervoer. Gemeenten kunnen daarop reageren en hun eigen plannen invoeren.

Tweerichtingstool
‘We hebben Buurtvoorstel juist ontwikkeld als een tweerichtingstool’, vertelt Yke Wynia, Senior Expert Energietransitie bij Enexis. ‘Wij laten ons beeld zien, maar gemeenten kunnen daarop reageren en aangeven of ze het eens zijn met onze verwachtingen. Ook kunnen ze hun eigen inzichten en plannen toevoegen, bijvoorbeeld voor warmtenetten of all-electric wijken.’

De tool is laagdrempelig gemaakt. Gemeenteambtenaren kunnen zelf inloggen en direct input geven. De verwachtingen van Enexis zijn gebaseerd op scenario’s en externe bronnen, zoals de Startanalyse van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Warmtetransitie centraal
De focus in Buurtvoorstel lag vooral op de warmtetransitie, omdat gemeenten daar een duidelijke regierol hebben. Gemeenten hebben op basis van de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie de bevoegdheid om lokale regels op te stellen voor de overstap van aardgas naar duurzame alternatieven.

In 59 procent van de buurten hebben gemeenten actief gekeken en gereageerd op de voorstellen. Daarvan was ongeveer 45 procent het eens met de voorgestelde plannen op basis van de PBL Startanalyse, terwijl 55 procent een andere warmteoplossing invulde. ‘We zien dat gemeenten echt bezig zijn met dit onderwerp’, aldus Wynia. ‘Er worden zelfs extra inloggegevens aangevraagd, wat voor ons een goed signaal is dat de tool leeft.’

All-electric voorkeursoptie
Meer dan de helft van de actieve wijzigingen door gemeenten had betrekking op een all-electric warmtepomp als alternatief voor aardgas. ‘Hoewel voor een groot deel van de buurten op basis van de Startanalyse in eerste instantie een hybride warmtepomp of warmtenet werd voorgesteld als alternatieve warmteoplossing, blijkt dat veel gemeenten toch liever kiezen voor all-electric warmtepompen’, zegt Wynia.

De aantallen verschillen per regio. In Limburg is 72 procent van de buurten ingevuld, in Groningen, Drenthe en Overijssel meer dan 60 procent. In Midden- en West-Brabant ligt het percentage op 41 procent.

Dataportaal Warmtetransitie
Buurtvoorstel blijft voorlopig openstaan, zodat gemeenten hun plannen kunnen blijven aanpassen en actualiseren. Enexis had wel een deadline gesteld voor het invoeren van data, zodat deze konden worden meegenomen in de eigen investeringsplannen. De tool blijft toegankelijk tot er een alternatief is.

Op termijn komt er een landelijk Dataportaal Warmtetransitie, dat ontwikkeld wordt door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) in opdracht van de ministeries van Klimaat en Groene Groei en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Zodra dat er is, zal het warmteonderdeel van Buurtvoorstel daarin opgaan. ‘Blijf vooral doorgaan met het maken van plannen en het delen van inzichten’, besluit Wynia. ‘Zo helpen we elkaar verder. Gemeenten maken onze investeringsplannen beter, en wij kunnen met onze kennis van het energiesysteem adviseren over optimale keuzes.’