Kabinet grijpt in en wil alvast grond claimen voor nieuwe megabatterijen
Het kabinet wil in de definitieve Nota Ruimte op alle schaalniveaus ruimtelijk beleid voor energieopslag vastleggen en wil daarbij proactief strategische locaties reserveren voor onderdelen van het toekomstige energiesysteem.
Van kleine buurtbatterijen tot grote systeembatterijen bij hoogspanningsstations: overal moet voortaan rekening worden gehouden met de ruimte die energieopslag nodig heeft. Dat is de kern van de keuze die het kabinet maakt in de Nota Ruimte, het nieuwe nationale ruimtelijke beleidskader voor de periode tot 2050.
Ruimte op alle niveaus
Het kabinet gaat in de nieuwe nationale omgevingsvisie verder dan het benoemen van het probleem alleen. Het Rijk meldt proactief strategische locaties te willen reserveren voor onderdelen van het toekomstige energiesysteem, waaronder elektriciteitsinfrastructuur, batterijen en elektrolysers.
Concrete locaties wijst de Nota Ruimte daarbij nog niet aan: het gaat vooralsnog om een voornemen, niet om een al uitgevoerde reservering. Dat betekent dat niet wordt gewacht tot een ontwikkelaar met een concreet plan komt, maar dat het Rijk zelf alvast vooruit wil kijken naar waar in het landschap die ruimte nodig is.
Vaste ontwerpcriteria
Volgens de Nota Ruimte brengt het toekomstige energiesysteem nieuwe ruimtelijke elementen met zich mee die Nederland tot nu toe nauwelijks kende, waaronder grote systeembatterijen. Om te voorkomen dat deze installaties willekeurig in het landschap verschijnen, wil het kabinet ontwerpcriteria en goede praktijkvoorbeelden ontwikkelen voor de ruimtelijke inpassing van onder meer systeembatterijen. Een nieuw, juridisch bindend landelijk kader is daarvoor nog niet vastgesteld. Het voornemen sluit aan bij eerdere plannen om gemeenten te ondersteunen bij het inpassen van grootschalige batterijen, onder meer met ontwerpbeelden die de ruimtelijke kwaliteit moeten waarborgen.
Met deze aanscherping wil het kabinet op termijn voorkomen dat elke gemeente het wiel opnieuw uitvindt bij de beoordeling van vergunningsaanvragen. Of dit er ook daadwerkelijk toe leidt dat vergunningverlening eenvoudiger wordt of dat ontwikkelaars meer zekerheid krijgen, is op basis van de Nota Ruimte nog niet vast te stellen; dat moet de verdere uitwerking nog bewijzen.
Belang voor ontwikkelaars
De aankondiging is vooral relevant voor ontwikkelaars van grootschalige batterijprojecten en voor gemeenten die vergunningen beoordelen. Nu de vraag naar flexibiliteit in het elektriciteitsnet snel toeneemt, groeit ook het aantal aanvragen voor batterijparken op knooppunten in het stroomnet. Zonder heldere ruimtelijke kaders dreigt vertraging, terwijl juist snelheid nodig is om netcongestie het hoofd te bieden.
Concrete locaties worden in de Nota Ruimte zelf niet aangewezen. Het kabinet werkt aan een Uitvoeringsstrategie, die het voorjaar van 2027 wil afronden en waarin de doorwerking van de keuzes uit de Nota Ruimte verder vorm moet krijgen; of en hoe daarin specifieke locaties voor batterijprojecten worden aangewezen, heeft het kabinet nog niet bekendgemaakt. Tot die tijd blijven gemeenten in eerste instantie verantwoordelijk voor de ruimtelijke inpassing van batterijen, terwijl provincies aanvullend omgevingsbeleid kunnen formuleren om op regionaal niveau te sturen op geschikte locaties.
Maak Solar & Storage Magazine jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt naar nieuws. Volg ons en mis nooit meer het laatste nieuws over zonne-energie en energieopslag.
Eerder
Laatste Nieuws
Nieuwsbrief
Meest gelezen
Vacatures
Nu in Het Tijdschrift
De juni 2026-editie van het tijdschrift Solar & Storage Magazine is uit. Dit nummer staat in het teken van de beurs Sustainable Solutions Kortrijk, het naderende einde van de salderingsregeling en thuisbatterijen.














