Het grootste deel van de Nederlandse gemeenten heeft eind vorig jaar een Transitievisie Warmte opgeleverd. Daarmee presenteren individuele gemeenten plannen over welke wijken ze wanneer van het gas af denken te halen. Daarvoor hebben zij samen met bewoners en andere betrokkenen bekeken hoe warmte op een duurzame manier geleverd kan worden.
Niet concreet genoeg
De Transitievisies Warmte van de gemeenten dragen bij aan het bereiken van de ambities en de klimaatdoelstellingen: in 2050 zijn 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen volledig aardgasvrij. De eerste stap is om voor 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen in Nederland te verduurzamen.
De netbeheerders stellen nu dat de visies nog niet voldoende concreet zijn om te kunnen starten met de uitvoering. Koepelorganisatie Netbeheer Nederland stelt dat de netbeheerders een gezamenlijke analyse hebben uitgevoerd.
16 procent
Van alle gemeenten heeft 16 procent een concrete planning gemaakt. De netbeheerders willen samen met de overige gemeenten aan de slag om de visies door te vertalen naar concrete plannen. Op die manier wordt voorkomen dat in 2030 alles tegelijkertijd moet gebeuren, want dat gaat volgens de netbeheerders niet.
Uit de analyse van de netbeheerders blijkt dat 53 procent van de gemeenten nog geen planning heeft opgenomen, wat betekent dat het onduidelijk is wanneer er gestart gaat worden met planvorming en wanneer er wordt overgegaan tot realisatie. Bij 31 procent van de gemeenten is wel een globale planning opgenomen, maar is er nog geen jaar van realisatie genoemd.
Geen tijd te verliezen
‘We hebben veel waardering voor deze eerste, belangrijke stap van gemeenten; het opleveren van de Transitievisie Warmte, maar we zien dat het gros van de plannen pas na 2030 uitgevoerd wordt’, aldus David Peters, chief technology officer van Stedin, namens de gezamenlijke netbeheerders. ‘Tegelijkertijd constateren we dat met name de elektriciteitsnetten in de wijken nu al steeds hoger worden belast, onder meer door elektrisch koken, opwek met zonnepanelen en laadpalen. Daarnaast hebben we te kampen met een chronisch tekort aan gekwalificeerde technici, een tekort aan openbare ruimte en schaarste van materialen. Daarom kan niet alles tegelijk en niet alles in één keer. Als netbeheerders moeten we daarom tijdig samen met gemeenten de transitievisies omzetten naar concrete plannen om te bepalen waar het net moet worden verzwaard en waar ruimte moet worden gereserveerd voor transformatorhuisjes. Om de gemaakte doelen uit het klimaatakkoord te kunnen realiseren, hebben we daarbij geen tijd te verliezen.’
Wijkuitvoeringsplannen
Netbeheerders willen samen met gemeenten aan de slag om te werken aan het maken van Wijkuitvoeringsplannen. Op basis hiervan kunnen de gemeenten en netbeheerders ruimtelijke plannen opstellen voor een toekomstbestendige energie-infrastructuur, inclusief het benodigde aantal transformatorhuisjes en de ruimte die daarvoor nodig is. Hoe eerder werkzaamheden worden afgestemd met andere partijen die infrastructuur onder de grond hebben, zoals drinkwaterbedrijven, en hoe eerder vergunningstrajecten in gang worden gezet en plannen worden geborgd via omgevingsplannen, hoe sneller de warmtetransitie wordt gerealiseerd.
Ook roepen de netbeheerders het Rijk op om regie te nemen en de ondersteuning te versterken en vaart te maken met het ‘Wetsvoorstel Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie’. Ten tweede willen ze dat er een stevig programma gemaakt wordt dat de gemeenten ondersteunt bij het uitvoeren van de verduurzaming van de gebouwde omgeving, waaronder de benodigde aanpassingen van de energie-infrastructuur.
Verder pleiten de netbeheerders voor voldoende subsidie-instrumenten om bewoners te verleiden om te verduurzamen, zowel voor collectieve als voor individuele oplossingen. Tot slot moet de 'bijmengverplichting groen gas’ wat de netbeheerders betreft snel waargemaakt worden.
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.