Utrecht en netbeheerders lanceren Megaflex om aansluitpauze stroomnet te doorbreken, nieuwe aansluitingen weer mogelijk vanaf 2028

De provincie Utrecht, gemeenten, regio’s en netbeheerders TenneT en Stedin lanceerden de aanpak Megaflex op de tramremise van de provincie in Nieuwegein. In de regio Utrecht geldt al 3 maanden een volledige aansluitpauze voor nieuwe stroomaansluitingen.

Stapsgewijs hervatten
Het doel van Megaflex is aansluitingen voor maatschappelijke prioriteiten in de regio vanaf 2028 stapsgewijs te hervatten. Voorzieningen voor hulpdiensten, acute zorg en drinkwater staan bovenaan de wachtlijst.

‘We kunnen het elektriciteitsnet niet van de ene op de andere dag uitbreiden met nieuwe hoogspanningsstations, maar we kunnen wél vanaf vandaag al efficiënter omgaan met de capaciteit die er is’, stelt gedeputeerde Energietransitie Huib van Essen van de provincie Utrecht. ‘Tegelijk besef ik dat dit een geleidelijk proces is en veel inwoners en bedrijven helaas nog vrij lang op een nieuwe of zwaardere aansluiting zullen moeten wachten.’

Vehicle-to-grid en flextenders
Het maatregelenpakket richt zich op 3 vormen van flexibiliteit. Allereerst flexibele opwek via tijdelijke gasgeneratoren, door de partners flextenders genaamd, die op meerdere locaties in de provincie worden geplaatst om het stroomnet te ontlasten op piekmomenten. Dat zijn met name de winteravonden tussen 16.00 en 21.00 uur. De eerste flextender staat binnenkort in het Utrechtse Strijkviertel.

Grotere organisaties en bedrijven worden gestimuleerd zogenoemde congestieverzachters te installeren: batterijen of gasgeneratoren die ook stroom aan het stroomnet kunnen leveren. De provincie plaatst er zelf 2, op het laadplein van de busremise en op tramremise Westraven in Nieuwegein.

Spreiding stroomgebruik
De tweede maatregel is flexibel verbruik: betere spreiding van stroomgebruik bij bedrijven en huishoudens met thuisbatterijen en laadpalen, en netbewust laden bij publieke laadpalen. De derde is flexibel vermogen via vehicle-to-grid (v2g): elektrische auto’s die stroom niet alleen opnemen maar ook terugleveren aan het net.

Utrecht loopt daarin al voor, met honderden bidirectionele deelauto’s van aanbieders zoals MyWheels. Megaflex onderzoekt of opschaling naar 5.000 v2g-auto’s in de regio haalbaar is.

Remkracht van trams
De tramremise was geen toevallige locatie voor de presentatie. Elektrische stads- en streekbussen worden er opgeladen via de bovenleiding van de tram, een creatieve oplossing die de aansluitpauze omzeilt en die tot stand kwam via samenwerking tussen de provincie Utrecht, Strukton, APS Applied Power System en de busvervoerder. Op termijn komt er ook energie uit de remkracht van de tram bij, opgeslagen in een externe batterij.

Warmold ten Zijthoff, regiodirecteur Stedin: ‘Netcongestie lossen we niet op met één maatregel. Succesvolle voorbeelden moeten we sneller en op grotere schaal toepassen. Dat vraagt ook om het wegnemen van belemmeringen voor projecten die het net helpen ontlasten.’

Bedrijven achteraan de rij
Als Megaflex ruimte op het stroomnet creëert, bepaalt het wettelijke prioriteitskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) de volgorde van aansluitingen. Voorzieningen voor acute zorg en veiligheid – zoals ziekenhuizen, politie en brandweer – komen als eerste aan de beurt. Daarna volgen maatschappelijke functies waaronder scholen en woningbouw. Bedrijven staan achteraan de wachtrij en zijn voorlopig niet aan de beurt. Er is één uitzondering: om te voorkomen dat de woningbouw volledig vastloopt, is in de provincie Utrecht de komende 3 jaar nog ruimte voor het aansluiten van nieuwbouwwoningen.

Ellie Eggengoor, wethouder netcongestie van Nieuwegein, besluit: ‘Netcongestie raakt ook de ontwikkeling van Nieuwegein. We willen woningen blijven bouwen, scholen vernieuwen en ruimte houden voor ondernemers. Als gemeente brengen we partijen bij elkaar, zoeken we naar geschikte locaties en ondersteunen we initiatieven die helpen om het stroomnet slimmer te gebruiken.’