Kabinet wil verplichte installatie zonnepanelen schrappen uit energiebesparingsplicht

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat is gestart met de consultatie van de wijzigingsregeling Energiebesparingsplicht 2027. De voorziene wijzigingen voor zonnepanelen maken namelijk deel uit van de vierjaarlijkse actualisatie van de energiebesparingsplicht.

Verplichte maatregelenlijst
Een van de wijzigingen is dat de terugverdientijd voor alle erkende maatregelen verhoogd wordt van 5 naar 7 jaar. Verder wordt de erkende maatregelenlijst (EML) – de lijst met wettelijk vastgelegde energiebesparende maatregelen – met ongeveer een kwart ingekort door maatregelen te schrappen die alleen op een natuurlijk vervangingsmoment kunnen worden getroffen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij een renovatie of het kapotgaan van apparatuur.

Sinds 1 juli 2023 waren zonnepanelen op grote bedrijfsdaken voor veel bedrijven en instellingen verplicht, mits ze zich binnen 5 jaar terugverdienden. Vanaf 2027 wordt die terugverdientijd dus weliswaar verruimd naar 7 jaar, maar de terugleververgoeding voor teruggeleverde zonnestroom daalt tegelijkertijd zo sterk – en bovendien hebben ook zakelijke gebruikers te maken met terugleverkosten – dat zonnepanelen niet meer binnen de gestelde termijn vallen. Daarmee zou de maatregel na iets meer dan 3 jaar weer van de verplichte maatregelenlijst van de energiebesparingsplicht verdwijnen.

4 tot 5 eurocent terugleververgoeding
Onderzoeksbureau TNO becijferde in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei de nieuwe standaardwaarden voor de vergoeding die bedrijven krijgen voor teruggeleverde stroom van zonnepanelen. Die vergoeding komt uit op 50 procent van het kale leveringstarief en bedraagt gemiddeld 5 eurocent per kilowattuur bij een teruglevering tot 10.000 kilowattuur, aflopend naar 4,4 eurocent per kilowattuur bij een teruglevering tussen 10.000 en 50.000 kilowattuur en 4 eurocent voor elke teruggeleverde kilowattuur daarboven.

Geeft de netbeheerder via een transportindicatie aan dat teruglevering op de betreffende locatie vanwege netcongestie niet mogelijk is, dan bedraagt de terugleververgoeding logischerwijs 0 eurocent per kilowattuur. Deze bedragen die uit het TNO-onderzoek naar voren komen, zijn door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat in de conceptregeling nu ook juridisch vastgelegd.

Terugleverkosten drukken businesscase
Naast de lagere vergoeding blijven ook de zogeheten terugleverkosten drukken op de businesscase van zonnepanelen. TNO verwacht dat energieleveranciers bedrijven met zonnepanelen ook na afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 ongeveer 4 eurocent per kilowattuur in rekening brengen voor de meerkosten van teruglevering.

Deze kosten blijven volgens TNO ook na het verdwijnen van de mogelijkheid om te salderen grotendeels bestaan, omdat ze slechts gedeeltelijk aan de salderingsregeling zijn gerelateerd.

Rekenmethodiek blijft, status verdwijnt
Belangrijk is het onderscheid tussen de rekenmethodiek voor zonnepanelen en de status van zonnepanelen als verplichte maatregel. De standaardwaarden voor de jaarlijkse energieproductie, het eigen gebruik en de terugleververgoeding blijven namelijk volledig onderdeel van de officiële rekenregels van de energiebesparingsplicht, en worden met deze actualisatie zelfs voor het eerst uitgebreid met nieuwe standaardwaarden.

Bedrijven die onder de onderzoeksplicht vallen of die zelf willen rekenen aan de terugverdientijd van hun maatregelen, moeten deze rekenregels blijven gebruiken. Ook in de glastuinbouw geldt dat als een tuinder naast een wkk-installatie ook zonnepanelen heeft, er een aparte term voor de zonnestroom aan de rekenformule moet worden toegevoegd, met dezelfde vergoeding als voor andere sectoren.

Wat wel verdwijnt, is de status van zonnepanelen als maatregel die automatisch wordt erkend en dus verplicht moet worden uitgevoerd zodra aan de voorwaarden wordt voldaan. Die status hing namelijk af van de uitkomst van diezelfde rekenmethodiek, en juist die uitkomst verandert door de lagere terugleververgoeding.

Nieuwe rekenregels opwek
De conceptregeling die nu ter consultatie voorligt, introduceert dus standaardwaarden voor de eigen opwek en het eigen gebruik van zonnestroom bij de berekening van de terugverdientijd. Voor de jaarlijkse energieproductie geldt voortaan een standaardwaarde van 900 vollasturen per jaar, tenzij een bedrijf gemotiveerd een andere waarde hanteert.

Voor het aandeel van de opgewekte stroom dat een bedrijf zelf verbruikt, gelden vaste percentages die afhangen van het bedrijfsprofiel: 100 procent bij een continu bedrijfsproces, 70 procent bij bedrijven die alleen tijdens kantooruren op werkdagen actief zijn en 30 procent bij bedrijven die in de zomerperiode gesloten zijn. Bij een afwijkend afnamepatroon mag een bedrijf zelf een andere waarde onderbouwen.

Het kabinet heeft de conceptregeling tot en met 19 augustus ter internetconsultatie voorgelegd. In de tussentijd zal ook het Adviescollege Toetsing Regeldruk het voorstel beoordelen.

Europese regelgeving
Vorige maand werd al duidelijk dat met de actualisatie van de energiebesparingsplicht de tot nu toe overlappende regimes van de energiebesparingsplicht en de Europese richtlijn Energieprestatie voor gebouwen (EPBD IV) de verplichte uitrol van zonnepanelen op overheidsgebouwen op elkaar afgestemd worden. Voor overheidsgebouwen vanaf 2.000 vierkante meter oppervlakte volstaan straks de strengere Europese eisen.

Branchevereniging Holland Solar stelde eerder dat het Nederlandse kabinet een kans mist door de manier waarop de Europese verplichtingen op nationaal niveau ingevuld worden.