Nieuwe landelijke regels beschermen piloten tegen verblindende zonnepanelen

Gebieden met gebruiksbeperkingen rond luchthavens zijn in principe geschikt voor grootschalige zonneparken, maar als de verkeerde zonnepanelen toegepast worden, kunnen ze gevaarlijke schittering veroorzaken voor piloten van landende vliegtuigen.

Specifieke regelgeving
Na een langslepende schitteringskwestie rond zonnepark De Groene Energie Corridor bij Schiphol, waarbij de Polderbaan meerdere keren tijdelijk moest sluiten vanwege verblinding van piloten, grijpt minister Karremans nu in. Dit mede omdat er zich bij Maastricht Aachen Airport vergelijkbare problemen voordeden.

Voor de vliegveiligheidsaspecten van zonneparken bestaat op dit moment geen specifieke regelgeving die gevaarzettende schittering voorkomt. Wel worden luchtvaartpartijen geraadpleegd bij een vergunningsaanvraag en kunnen zij in beroep gaan tegen een verleende vergunning voor een zonnepark. ‘Dat leidt volgens de minister in de praktijk tot onduidelijkheid bij initiatiefnemers, luchthavens, bevoegde gezagen en toezichthouders’, aldus Karremans.

Advies over kader
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vroeg daarom adviesbureau Arcadis om een kader met voorwaarden, criteria en toepassingen op te stellen waaronder zonneparken bij luchthavens gerealiseerd kunnen worden. ‘Dit kader moet van toepassing kunnen zijn op Schiphol en andere luchthavens in Nederland’, duidt de minister.

Arcadis hanteert onder meer als uitgangspunt dat veiligheid niet onderhandelbaar is, dat het gebied rond luchthavens toch benut moet worden voor zonneparken vanwege de toenemende vraag naar elektriciteit, dat luchtvaartpartijen en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT-Luchtvaartautoriteit) een duidelijke rol moeten krijgen bij het toetsen van de vliegveiligheid, en dat een kader alleen geldt in het relevante gebied rond een luchthaven en niet voor de rest van Nederland.

Prudentiecriterium als grenswaarde
Op basis van deze uitgangspunten adviseert Arcadis om het zogeheten prudentiecriterium te hanteren als grenswaarde voor schittering door zonnepanelen nabij luchthavens. Dit criterium werd eerder al ontwikkeld door het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) naar aanleiding van de kwestie bij Schiphol.

Arcadis adviseert bovendien om te onderzoeken hoe geschikt het criterium is voor toekomstige zonneparken bij andere luchthavens, en om het kader vast te leggen vooruitlopend op formele regelgeving.

Sneller dan Europese regels
De Europese luchtvaartveiligheidsorganisatie EASA werkt aan regelgeving voor schittering door zonnepanelen nabij luchthavens, maar die zal pas na 2029 resultaat opleveren. Omdat dit voor de Nederlandse praktijk te lang duurt en leidt tot onduidelijkheid en onzekerheid, neemt het ministerie de aanbevelingen van Arcadis over en werkt het advies uit tot een tijdelijk kader.

Daarmee krijgen bevoegde gezagen en betrokken partijen handvatten om, binnen hun eigen verantwoordelijkheden, een afweging te maken. Het kader beschrijft op welke momenten en op welke manier luchtvaartpartijen en de ILT-Luchtvaartautoriteit betrokken worden bij de ontwikkeling van zonneparken bij luchthavens, en geldt voor nieuwe vergunningaanvragen. Bij aanvragen die al in procedure zijn maar nog niet zijn afgegeven, kunnen bevoegde gezagen met partijen in overleg treden om het ontwerp aan te passen.

Vervolgonderzoek en regelgeving
Voor de invulling van de veilige afstand tot de landingsbaan en de minimale oppervlakte van zonneparken wordt vervolgonderzoek van het NLR betrokken.

Parallel aan de uitwerking van het tijdelijke kader neemt het ministerie de uitgangspunten mee bij het opstellen van definitieve regelgeving, waarbij ook de ervaringen met het tijdelijke kader worden meegenomen. Naar verwachting wordt het tijdelijke kader eind van het derde kwartaal van dit jaar gepubliceerd.