Staatssecretaris De Bat: vergunning zonnepanelen nauwelijks sneller door nieuwe wet

De Nederlandse regering heeft een wetsvoorstel ingediend om onderdelen van de herziene Europese richtlijn hernieuwbare energie (RED III) op nationaal niveau te implementeren in de Omgevingswet. De wet moet ervoor zorgen dat Nederland voldoet aan Europese regels voor het versnellen van vergunningprocedures voor hernieuwbare-energieprojecten. Nederland kreeg vorig jaar van de EU nog een officiële waarschuwing, omdat de Europese wetgeving nog altijd niet op nationaal niveau geïmplementeerd was, terwijl de deadline al op 1 juli 2024 lag.

Beslistermijnen aangepast
‘De daadwerkelijke tijdwinst van de voorgestelde wijzigingen zal uiterst beperkt zijn’, schrijft staatssecretaris De Bat van Economische Zaken en Klimaat nu aan de vaste Kamercommissie voor Klimaat en Groene Groei. ‘Dit komt doordat de huidige Nederlandse beslistermijnen voor vergunningen grotendeels al in lijn zijn met RED III.’

Met het wetsvoorstel worden de maximale termijnen voor vergunningverlening van specifieke bodemenergiesystemen en zonnepanelen slechts een klein beetje korter. De Bat wijst er op dat voor sommige activiteiten, zoals zonnepanelen op gebouwen en warmtepompen, doorgaans geen vergunningplicht geldt.

2 aanpassingen nodig
Voor 2 situaties is wel aanpassing nodig. Bij zonnepanelen op kunstmatige constructies kan soms toch een vergunning nodig zijn. Hiervoor geldt nu een beslistermijn van 8 weken of 12 weken met instemming, met mogelijke verlenging van 6 weken. Dit is langer dan de richtlijntermijn van 3 maanden. Hetzelfde geldt voor het aanleggen en het gebruiken van bodemenergiesystemen met een warmtepomp tot 50 megawatt.

Daarom wordt voor deze projecten een uitzondering gemaakt op de beslistermijn, wat wordt vastgelegd in artikel 16.64 van de Omgevingswet.

Versnellingsgebieden
In antwoord op vragen van de Tweede Kamer schrijft De Bat dat mogelijk op projectniveau enige versnelling kan worden bereikt waar bestaande toetsen worden te door een lichtere screening met bovendien een verplaatsing van een deel van de bewijslast naar het bevoegd gezag. Daar staat tegenover dat in het voortraject op planniveau bij de versnellingsgebieden een veel uitvoeriger toetsing zal moeten plaatsvinden, wat weer complicerend en vertragend werkt.

‘De praktijk zal moeten uitwijzen hoeveel versnelling er daadwerkelijk behaald kan worden’, aldus de staatssecretaris. Nederland moet gebieden aanwijzen die versneld ingezet kunnen worden voor hernieuwbare energie en bijbehorende infrastructuur, de zogenaamde versnellingsgebieden.

Europese richtlijn
De Europese richtlijn hernieuwbare energie (RED III) is sinds november 2023 van kracht. Deze richtlijn bevat nieuwe regels voor hernieuwbare energie tot 2030 en daarna. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn kortere vergunningsprocedures. Daarbij is vastgelegd dat de vergunningsprocedure voor zonnepanelen op daken niet langer dan 3 maanden mag duren.