Elia introduceert maatregelen tegen gereserveerde maar ongebruikte capaciteit

De consultatie loopt van tot 22 april. Belanghebbenden kunnen tot die datum commentaar en suggesties indienen.

Planning
Elia had in oktober 2025 al een voorstel voor aanpassing van het contract ingediend bij de energietoezichthouders voor goedkeuring. Vanwege vragen over de procedure die gevolgd was om artikel 7 over aansprakelijkheid te wijzigen, trok de netbeheerder het voorstel eind december echter weer in.

Om grote gevolgen voor de planning van latere wijzigingen te voorkomen, besloot Elia de goedkeuring van de aanpassingen uit het traject van 2024 en 2025 samen te voegen met de aanpassingen die oorspronkelijk gepland waren in een apart traject voor 2026.

Flexibele toegang
De nieuwe wijzigingen die voor consultatie worden voorgelegd, betreffen 4 grote thematische blokken. Het eerste blok gaat over flexibele aansluitingen. De Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) heeft in de gedragscode de modaliteiten vastgelegd die op federaal niveau moeten worden geïmplementeerd voor aansluitingen met flexibele toegang.

Het tweede blok betreft Low Frequency Demand Disconnection (LFDD)-groepen, wat betekent dat bij een frequentiedaling op het Europese elektriciteitsnet automatisch elektrische belasting wordt afgeschakeld. De toename van hernieuwbare opwek in distributienetten vermindert de nettovraag die kan worden afgeschakeld bij een frequentiedaling. Daardoor voldoet Elia momenteel niet aan de LFDD-vereisten van de Europese Netwerkcode voor noodmaatregelen en herstel, die een drempel van 45 procent oplegt.

Belastingsafschakeling
Om dit probleem aan te pakken heeft Elia een reeks acties voorgesteld, waaronder het toevoegen van de resterende transformatorstations in landelijke en stedelijke gebieden, het versnellen van selectieve belastingsafschakeling door detectie van stroomrichting en blokkering van terugvloeiende stromen in distributienetten, het verwijderen van landelijke transformatorstations met dominante terugvloeiende stromen, en het toevoegen van industriële belastingen.

De standaard LFDD-verplichting voor industriële klanten die zijn aangesloten op het Elia-net is een belastingsafschakeling van 30 procent van het momentane bruto-verbruik in 2 stappen: 6 procent bij 48,3 hertz en 24 procent bij 48,1 hertz. Gebruikers hebben 2 opties: belastingsafschakeling op de eigen locatie of het creëren van een of meer LFDD-groepen en het overdragen van de verplichting aan een of meer derden. De voorgestelde wijzigingen zijn bedoeld om deze tweede optie te implementeren.

Slapende capaciteiten
Het derde blok gaat over het mechanisme tegen slapende toegewezen aansluitingscapaciteiten. Het probleem van toegewezen maar ongebruikte capaciteiten is bekend en is op verschillende niveaus aan de orde gekomen. De recente herziening van de CREG-gedragscode behandelt dit onderwerp. Op Europees niveau vermeldt de leidraad van de Europese Commissie over efficiënte aansluitingen dat verschillende lidstaten beginnen met het filteren van aansluitingsaanvragen op basis van hun volwassenheid om speculatieve aanvragen te beperken.

Elia heeft talrijke besprekingen gevoerd, onder meer binnen de Belgian Grid Working Group, om de parameters te identificeren die nodig zijn voor een effectieve oplossing. De hoogspanningsnetbeheerder heeft nu een definitief ontwerpvoorstel ontwikkeld om te integreren in het netaansluitingscontract.

De belangrijkste aanpassingen zijn een nieuw artikel 18bis en een nieuwe bijlage 13 met de standaardsjablonen voor de bankgarantie. Het Mechanism Addressing Dormant Allocated Connection Capacities (MASC)-ontwerp moet ervoor zorgen dat aanvragers die netcapaciteit reserveren maar niet gebruiken, hun reservering verliezen.

Stroomkwaliteit en verduidelijkingen
Het vierde blok behandelt stroomkwaliteit. Er worden geen inhoudelijke wijzigingen geïntroduceerd: de Synergrid C10/17-voorschriften blijven van toepassing. De belangrijkste wijzigingen zijn bedoeld om bijlage 5 over stroomkwaliteit te verduidelijken.

De bepalingen met betrekking tot aansprakelijkheidsclauses maken geen deel uit van deze consultatie, omdat deze later dit jaar in mei 2026 zullen worden geconsulteerd als onderdeel van de harmonisatie van deze clausules in de verschillende Elia-contracten. Na afloop van de consultatie verzamelt Elia alle opmerkingen en feedback van marktpartijen. De netbeheerder zal deze commentaren analyseren en integreren in een consultatierapport samen met de reacties van Elia.