‘ISDE-subsidie schiet tekort voor 2030-doelstelling warmtepompen’

Dat schrijft de koepelorganisatie in een position paper aan de Commissie Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening die deze week een rondetafelgesprek organiseert over de verduurzaming van de gebouwde omgeving.

Warmtepompdoelstelling ver weg
Eind 2024 beschikte ongeveer 1 op de 12 woningen over een warmtepomp. De doelstelling om in 2030 1 op de 5 woningen van een warmtepomp te voorzien ligt daarmee nog buiten bereik, constateert Techniek Nederland. De organisatie noemt de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) momenteel niet toereikend voor de ambitie in de gebouwde omgeving.

De initiële investering voor een warmtepomp blijft voor veel consumenten te hoog. Hoewel de kosten dalen en er afgelopen januari afspraken zijn gemaakt tussen fabrikanten, producenten, installateurs, corporaties en het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening om de total cost of ownership van warmtepompen te halveren, blijven de kosten vooraf een knelpunt. De ISDE wordt achteraf uitgekeerd, waardoor consumenten de investering eerst zelf moeten voorfinancieren. Voor huishoudens met een kleinere portemonnee vormt dit volgens Techniek Nederland een aanzienlijke belemmering.

Norm warmtepomp
Het kabinet kondigde in het coalitieakkoord per 2029 een norm voor de slimme hybride warmtepomp aan voor situaties waarin een warmtenet geen optie is.

Techniek Nederland noemt dit een verstandige manier om Nederlandse woningen structureel te verduurzamen, maar plaatst wel de kanttekening dat robuustheid en voorspelbaarheid van deze voorgenomen norm essentiële randvoorwaarden zijn voor een succesvolle invoering.

Vergeten verduurzamingsmaatregel
Waterzijdig inregelen noemt de brancheorganisatie ‘de vergeten groente van de energietransitie’. Bij circa 80 procent van de ongeveer 7 miljoen woningen in Nederland is de cv-installatie niet optimaal ingesteld. Een optimale afstelling van de warmwatertoevoer naar radiatoren kan 10 tot 15 procent gas besparen in compacte grondgebonden woningen en tot 30 procent in appartementen met collectieve stookinstallaties.

Ondanks deze besparingspotentie wordt deze relatief betaalbare maatregel van gemiddeld circa 500 euro per woning nog beperkt toegepast. Dat komt onder meer door onbekendheid bij consumenten en beleidsmakers, de extra werkzaamheden in bestaande bouw en het feit dat installateurs vaker kiezen voor volledige systeemvervanging. Voor deze maatregel is in de ogen van Techniek Nederland nog onvoldoende aandacht bij met name lokale overheden om beschikbare budgetten hiertoe aan te wenden.

Warmtebatterij onderschat
Naast batterijen voor elektriciteitsopslag wijst Techniek Nederland op de onderbelichte ‘warmtebatterij’, waarbij duurzaam opgewekte energie via een zonnestroomboiler omgezet en opgeslagen kan worden als warmwater. Dit warme water kan gebruikt worden voor het tapwater dat stabiel over de seizoenen gebruikt wordt en grofweg 25 procent van de gasrekening opmaakt bij woningen.

In combinatie met een goed energiemanagementsysteem kunnen deze opslagoplossingen de belasting op het elektriciteitsnet aanzienlijk verlichten en de elektriciteitsrekening drukken, benadrukt Techniek Nederland. Meerdere fabrikanten hebben inmiddels warmtebatterijen ontwikkeld die slim aangestuurd kunnen worden.

Piekverbruik verlagen
Met simpele energiebesparing, energiemanagement en een klein beetje energieopslag kunnen technisch dienstverleners en installateurs het piekverbruik in de gebouwde omgeving volgens de koepelorganisatie met ruim 25 procent afvlakken, zonder in te leveren op comfort of gebruiksgemak. Techniek Nederland bepleit daarom meer aandacht voor deze maatregelen naast de focus op grootschalige verduurzaming.