Welkomstbonussen energieleveranciers in 2 jaar verdrievoudigd, onderzoek waakhond

De welkomstbonussen zijn onderdeel van het onderzoek dat de ACM in 2026 doet naar de vergelijkbaarheid van energiecontracten.

41 procent
2 jaar geleden gaven nog 12 leveranciers een bonus aan nieuwe of bestaande klanten, wat neerkomt op 12 procent van het totale aanbod. Inmiddels is dit gestegen naar 20 leveranciers en 41 procent van het totale aanbod. Welkomstbonussen kunnen het overstappen naar een andere leverancier financieel aantrekkelijk maken, maar zorgen er volgens de toezichthouder ook voor dat contracten lastiger met elkaar te vergelijken zijn.

Verschillende contracttypes
Veel consumenten kijken actief naar hun energiecontract. Het aantal vaste contracten neemt toe ten koste van variabele contracten, terwijl het aantal dynamische contracten licht blijft groeien. Overstappen naar een contract dat beter bij de situatie past kan volgens de ACM lonen.

Bij een vast contract staan de tarieven voor een bepaalde periode vast. Voor 3 jaar vaste contracten liggen die momenteel rond de 0,24 euro per kilowattuur voor stroom en 1,20 euro per kubieke meter gas. Bij een variabel contract kan de leverancier de tarieven meerdere keren per jaar aanpassen. Deze liggen nu gemiddeld iets hoger, op 0,27 euro en 1,29 euro. Huishoudens met een dynamisch contract betalen de actuele marktprijs, die elk kwartier voor elektriciteit of per dag voor gas kan wijzigen. Zij profiteren direct van lagere prijzen op de groothandelsmarkt, maar lopen ook meer risico als de prijzen onverwacht stijgen.

Nieuwe modelcontracten
Consumenten kunnen ook kiezen voor een modelcontract. Dit is een standaardcontract dat alle energieleveranciers moeten aanbieden. De ACM ziet dat leveranciers hun tarieven van modelcontracten per 1 januari 2026 hebben verlaagd naar rond de 0,28 euro per kilowattuur voor elektriciteit en 1,31 euro per kubieke meter gas. Wel is vooral het vastrecht nog significant hoger dan bij andere variabele contracten, omdat er binnen het oude modelcontract geen terugleverkosten voor zonnestroom in rekening gebracht kunnen worden.

Sinds 1 januari zijn er op basis van de Energiewet nieuwe modelcontracten. Leveranciers moeten deze contracten uiterlijk vanaf 1 april 2026 aanbieden. Bij de nieuwe variabele modelcontracten mogen leveranciers tarieven 4 keer per jaar aanpassen. Daarnaast zijn er nieuwe modelcontracten met vaste tarieven met een looptijd van 1 jaar. Bij de nieuwe modelcontracten mogen leveranciers wél terugleverkosten rekenen bij huishoudens met zonnepanelen. Dit zal naar verwachting leiden tot een lager vastrecht bij modelcontracten voor elektriciteit. De ACM houdt dit de komende tijd in de gaten.

Modelcontracten zijn standaardcontracten die alle leveranciers verplicht zijn om aan te bieden. Dit geldt ook voor leveranciers die bijvoorbeeld uitsluitend dynamische contracten aan willen bieden.