Slechts 40 procent gemeenten heeft concrete uitvoeringsplannen voor warmtetransitie

De netbeheerders wijzen erop dat snelle keuzes nodig zijn, zodat zij gerichter kunnen investeren in de energie-infrastructuur.

Plannen versus uitvoering
Uit de nieuwste monitor ‘Lokale Warmtetransitie in Beeld’ van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) blijkt dat 75 procent van de gemeenten gebruikmaakt van hun ondersteuningsaanbod. De meeste gemeenten verwachten hun warmteprogramma uiterlijk in 2026 vast te stellen. Opvallend is dat het aantal uitvoeringsplannen met ‘aardgasvrij’ als doel is gedaald ten opzichte van vorig jaar.

De netbeheerders benadrukken het belang van deze warmteprogramma’s voor hun investeringsplannen. ‘Het is belangrijk dat we snel aan de slag gaan met het integrale energiesysteem. Dat betekent ook inzetten op groen gas, waterstof én warmte', aldus koepelorganisatie Netbeheer Nederland in reactie op het rapport.

Warmtestrategie verschuift
De monitor laat een duidelijke verschuiving zien in de verwachte warmtestrategieën. Het aandeel gemeenten dat de komende 10 jaar warmtenetten verwacht te realiseren of uit te breiden, is gedaald van 52 procent in 2024 naar 40 procent in 2025. Kosten voor bewoners, nog niet afgeronde wetgeving en het imago van warmtenetten blijven grote obstakels.

Individuele warmtepompen worden door steeds meer gemeenten genoemd als belangrijke warmtestrategie. Tegelijkertijd voert een ruime meerderheid hier geen actief beleid op. Redenen zijn onder meer netcongestie, een situatie waarbij het elektriciteitsnet de vraag of het aanbod niet aankan, en betaalbaarheid. Bijna 70 procent van de gemeenten zegt geen zicht te hebben op het aantal warmtepompen binnen hun gemeente.

Isolatie
Gemeenten zetten verder breed in op isolatie, gesteund door het Nationaal Isolatieprogramma. Ze kiezen vaak voor een gerichte benadering van doelgroepen en organiseren collectieve inkoopacties voor isolatiemaatregelen. Bewoners worden steeds vaker bereikt met campagnes en huis-aan-huisadviezen.

De netbeheerders stellen blij te zijn met deze focus op isolatie, omdat dit de stijgende elektriciteitsvraag dempt. Het is ook een randvoorwaarde voor slim sturen met warmtepompen.  Uit de monitor blijkt tot slot dat gemeenten last hebben van onzekerheid in wet- en regelgeving, wisselend beleid en ingewikkelde financieringsstromen. Ze vragen om duidelijke landelijke kaders, een stabiele financiële basis en een landelijke campagne vanuit de Rijksoverheid om de lokale warmtetransitie verder te versnellen.