Met wereldwijd ongeveer 1,5 terawattpiek geïnstalleerd vermogen tot en met het kalenderjaar 2023 en nog eens 3 terawattpiek aan nieuwe capaciteit in de komende 10 jaar zijn er verschillende belangrijke trends om in de gaten te houden’, vertelt Michelle Davis, Head of Global Solar bij Wood Mackenzie. ‘De groei zal in verschillende belangrijke markten vertragen. In 2024 verschuift de zonne-energiesector namelijk van een snelgroeiende industrie naar een langzamer groeiende, volwassen industrie.’
Krimp
2024 is volgens Davis het eerste jaar waarin de jaarlijkse groei begint te vertragen in vergelijking met de afgelopen jaren. ‘Als onze voorspelling voor het in 2023 geïnstalleerde vermogen klopt, bedroeg de gemiddelde jaarlijkse groei in de periode 2019-2023 28 procent, inclusief een groei van 56 procent in 2023. Daarentegen zal de gemiddelde jaarlijkse groei voor 2024-2028 vlak zijn, inclusief enkele jaren met krimp.’
De groei van de wereldwijde zonne-energiemarkt volgt volgens Wood Mackenzie een typische S-curve. De afgelopen paar jaar is de groei snel gestegen op het steilste deel van de curve. Vanaf 2024 is de industrie officieel voorbij het buigpunt, dat wordt gekenmerkt door een langzamer groeipatroon. ‘De wereldwijde markt voor zonne-energie is nog steeds vele malen groter dan een paar jaar geleden, maar het is normaal dat de groei van een industrie vertraagt naarmate deze volwassener wordt’, duidt Davis.
China
Ze merkt daarbij op dat niet elke regio zich momenteel op dezelfde plaats in de S-curve bevindt. Afrika en het Midden-Oosten hebben bijvoorbeeld nog een lange weg te gaan voordat ze hun hoogste groeipunt bereiken, maar voor belangrijke groeimarkten zoals China is dat wel het geval. ‘De jaarlijkse installaties in China zijn sinds 2019 bijna verzesvoudigd en omdat de markt zo groot is, heeft deze een buitenmaatse impact op de wereldwijde groei.’
Vanaf 2024 zal de Chinese pv-markt naar verwachting van het marktonderzoeksbureau licht krimpen. ‘De investeringen in netwerkinfrastructuur houden geen gelijke tred met de groei van zonne-energieprojecten, waardoor het tempo van netaansluitingen wordt beperkt en de behoefte aan meer energieopslag toeneemt. Bovendien zijn stimuleringsregelingen versoberd. China zal een enorme markt blijven, maar deze factoren duiden op een veel langzamer groeitraject voor ’s werelds grootste zonne-energiemarkt.’
Europa
Ook in Europa zal naar verwachting van Wood Mackenzie de groei afzwakken. Davis: ‘De stroomprijzen zijn in 2023 met maar liefst 40 procent gedaald, wat naar verwachting de groei van zonne-energie in veel markten zal vertragen als dat al niet is gebeurd. Tot slot wordt de groei van zonne-energie op nutsschaal in Europa beperkt door de capaciteit van de netwerkinfrastructuur, een voortdurende wereldwijde uitdaging voor de zonne-energiesector. Dit alles culmineert in een gemiddelde jaarlijkse groei van 4 procent in Europa in de komende 5 jaar.’
Amerika
Tot slot zal in Amerika volgens het marktonderzoeksbureau in 2024 de volledige reikwijdte van de Inflation Reduction Act zichtbaar worden. Ook de Verenigde Staten zullen bijdragen aan de afremmende groei.
Davis: ‘De gemiddelde groei in de periode 2019-2023 bedroeg 27 procent, maar zal naar verwachting tussen 2024-2028 gemiddeld 6 procent bedragen. Hoewel er meerdere uitdagingen zijn waar de Amerikaanse zonne-energiesector momenteel mee te kampen heeft, zou de toekomstige groei van installaties veel lager uitvallen als er niet de vele voordelen van de IRA waren.’
40 procent bezettingsgraad
Waar het internationaal energieagentschap eerder deze maand meldde dat de bezettingsgraad van zonnepaneelfabrikanten is gedaald tot 60 procent, denken de analisten van Wood Mackenzie dat die nog een stuk lager ligt, op slechts 40 procent.
‘De Chinese productiecapaciteit van zonnepanelen is in de afgelopen 2 jaar verdrievoudigd tot meer dan 1 terawattpiek’, duidt Davis. ‘Niet al deze fabrieken draaien op volle capaciteit. Het is gebruikelijk dat de bezettingsgraad van de zonne-energieproductie ver onder de 100 procent ligt, omdat de vraag fluctueert, de technologie verandert en nieuwe fabrieken langzaam op gang komen. Maar dit is gewoon te veel capaciteit. Met verwachtingen voor jaarlijkse wereldwijde zonnepaneelinstallaties rond de 350 gigawattpiek in de komende 10 jaar, is de productiecapaciteit van China alleen al bijna 3 keer zo groot als de wereldwijde vraag.’
Wood Mackenzie schat dat de wereldwijde bezettingsgraad van zonnepaneelproductie de afgelopen 2 jaar dramatisch is gedaald; van circa 70 procent in 2021 tot minder dan 40 procent in 2023. Als gevolg daarvan dreef een overaanbod de Chinese zonnepaneelprijzen in 2023 naar recorddieptepunten. Davis: ‘Veel geplande productiefaciliteiten zullen onvermijdelijk niet gerealiseerd worden. En bestaande faciliteiten zullen het moeilijk krijgen om in bedrijf te blijven omdat hun bezettingsgraad daalt. Er zijn de afgelopen maanden al meerdere aankondigingen geweest van geannuleerde faciliteiten in China en sommige fabrikanten hebben hun marges tot 0 gereduceerd. En terwijl er in 2023 een stortvloed aan Amerikaanse productiefaciliteiten werd aangekondigd, zal in 2024 blijken welke fabrikanten het vertrouwen en de financiële middelen hebben om door te gaan.’
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.