Dat stelt het Internationaal Energieagentschap (IEA). De onderzoekers van het IEA constateren dat de productiecapaciteit voor zonnepanelen sinds vorig jaar bijna is verdubbeld, waardoor er wereldwijd een aanbodoverschot is ontstaan. ‘Hierdoor zijn de lokale zonnepaneelprijzen van januari tot december 2023 met bijna 50 procent gedaald, waardoor zowel utiliteits- als gedistribueerde pv-projecten economisch aantrekkelijker zijn geworden.’
Hevige concurrentie
Net als marktonderzoeksbureau PV InfoLink constateert ook het IEA dat het overaanbod resulteert in recordlage zonnepaneelprijzen en hevige concurrentie. ‘Gebaseerd op de pijplijn van productieprojecten zal de productiecapaciteit toenemen tot meer dan 1.100 gigawattpiek in 2024 en 1.300 gigawattpiek in 2028’, aldus de IEA-onderzoekers. ‘Naar verwachting zal de waferproductie in 2024 het minst ontwikkelde deel van de wereldwijde toeleveringsketen zijn, hoewel tekorten zeer onwaarschijnlijk zijn omdat de productiecapaciteit nog steeds aanzienlijk groter zal zijn dan de verwachte vraag.’
De meeste uitbreiding van de productiecapaciteit zal tot 2028 in China plaatsvinden, volgens het IEA variërend van 85 procent van de nieuwe fabrieken voor zonnepanelen tot 95 procent voor polysilicium. ‘Als gevolg van geplande investeringen zal de pv-productiecapaciteit in Noord-Amerika in de hele toeleveringsketen naar verwachting ongeveer 35 procent van de vraag in de regio dekken in 2028. In India zou de productiecapaciteit voor zonnecellen en zonnepanelen de lokale vraag in 2028 aanzienlijk moeten overtreffen, wat exportmogelijkheden creëert. Door achterblijvende investeringen in polysilicium zal de zelfvoorzienendheid van het land op het gebied van pv echter slechts ongeveer 50 procent bereiken.’
Europa
In de Europese Unie (EU) resulteerde onvoldoende beleidsondersteuning voor Europese pv-fabrikanten en een gebrek aan beleid aan de vraagzijde om het gebruik van in de EU geproduceerde producten te bevorderen volgens het energieagentschap in achterblijvende investeringen.
‘Er wordt verwacht dat Turkije het grootste deel van de investeringen in Europa zal binnenhalen vanwege de stimuleringsmaatregelen voor lokale productie en de relatief lage productiekosten. Ondanks de groeiende ambities op het gebied van productie, zal Europa in 2028 naar verwachting slechts voor 10 procent zelfvoorzienend zijn en de grootste pv-importmarkt blijven, met China waarschijnlijk als belangrijkste leverancier.’
Bezettingsgraad
De IEA-onderzoekers stellen vast dat in de EU en Amerika de import van zonnepanelen de afgelopen periode groter was dan het installatievolume. ‘In de EU hebben de hoge verwachtingen voor de groei en de mogelijke komst van invoerbeperkingen geleid tot aanzienlijke voorraden Chinese zonnepanelen. Distributeurs leggen ook voorraden aan in de Verenigde Staten in de aanloop naar juni 2024, wanneer de ontwijkingstarieven van kracht worden.’
De lage prijzen als gevolg van het overaanbod dragen volgens het energieagentschap ook bij aan het aanleggen van voorraden. Als gevolg stelt het IEA dat de zonnepaneelvoorraden eind 2023 naar schatting 90 gigawattpiek in de EU en 45 gigawattpiek in Amerika bedroeg, bijna het dubbele van de verwachte installaties voor 2024. ‘Er wordt echter verwacht dat distributeurs hun voorraden in 2024 zullen beginnen af te bouwen om hun opslagkosten te verlagen, wat zou moeten leiden tot een lagere vraag naar nieuwe zonnepanelen. De wereldwijd gemiddelde bezettingsgraad van fabrieken zal waarschijnlijk dalen tot ongeveer 60 procent.’
Verder dalen
Dat is een daling van ongeveer 10 procent ten opzichte van een jaar eerder. Bovendien zal de bezettingsgraad naar verwachting nog verder dalen tot onder de 40 procent in de periode 2024 tot 2028. De bezettingsgraad in China zal daarbij volgens de onderzoeker de komende jaren lager zijn dan het wereldwijde gemiddelde, omdat andere regio’s binnenlandse productiecapaciteit willen opbouwen.
De IEA-onderzoekers denken dat de wereldwijde geografische diversificatie van de pv-productie weliswaar zal verbeteren, maar dat China toch de dans blijft leiden. ‘Verwacht wordt dat China in 2028 nog steeds 90 procent van de wafers, 85 procent van het polysilicium en zonnecellen en 75 procent van de zonnepanelen zal produceren.’
De juni 2024-editie van Solar Magazine is verschenen. Het tijdschrift bevat artikelen over de toekomst van de Nederlandse pv-markt, het potentieel van de directe lijn, balkonzonnepanelen en het verhogen van het zelfverbruik.