Nieuwe testmethode wijst beste kleur zonnecellen aan voor combinatie landbouw en zonnepanelen
Zonnepanelen met de juiste kleur zonnecellen kunnen licht doorlaten naar planten en de fotosynthese van gewassen verbeteren. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van de Universiteit Utrecht en Wageningen University & Research.
Conventionele zonnepanelen op weilanden zijn inmiddels een vertrouwd beeld in het Nederlandse landschap en ook elders in Europa, maar ze laten veelal geen licht door. Daardoor kunnen planten eronder nauwelijks groeien, terwijl gewassen voor hun groei juist licht nodig hebben, dat ze via fotosynthese omzetten in biomassa. Om zonnestroom beter te combineren met land- en tuinbouw richten onderzoekers zich daarom op nieuwe typen zonnecellen die een deel van het licht doorlaten naar de planten en de rest gebruiken om stroom op te wekken.
Kleur maakt verschil
Voor het onderzoek, dat onlangs verscheen in het tijdschrift Nexus, ontwikkelden de Nederlandse wetenschappers een nieuwe testopstelling. Daarin werd het licht van een instelbare lamp eerst door een zogeheten luminescent solar concentrator (lsc) gestuurd, voordat het een blad van een plant bereikte. Een lsc is een doorschijnende kunststofplaat met kleurstoffen die een deel van het zonlicht opvangen en omzetten in stroom via smalle zonnecellen langs de randen, terwijl de rest van het licht naar de plant eronder wordt doorgelaten. De onderzoekers testten 4 varianten: een rode, oranje en groene lsc, en een blanco plaat zonder kleurstof als referentie.
‘Uit onze experimenten bleek dat de kleur van de doorschijnende zonnecellen een groot verschil maakt’, vertelt hoofdauteur Hugo de Boer. ‘We zagen zelfs dat de gezamenlijke opbrengst van stroomopwekking door groene en oranje zonnecellen en fotosynthese onder deze cellen hoger was dan die van vergelijkbare niet-doorzichtige zonnepanelen en bladeren in het volle licht.’
Nieuwe meetmethode
Om de prestaties te kunnen vergelijken, introduceerden de onderzoekers een nieuwe maatstaf: de photon-use equivalent ratio (per). Die zet de gecombineerde stroomopwekking en fotosynthese onder een lsc af tegen die van een losstaand, niet-doorzichtig zonnepaneel en een losstaande plant onder gelijke lichtomstandigheden. Een per boven de 1 betekent dat de combinatie van zonnecel en plant efficiënter met het beschikbare licht omgaat dan beide afzonderlijk. De gemeten waarden liepen uiteen van ongeveer 0,75 tot 1,05, afhankelijk van de lichtkleur en -intensiteit.
Bij de hoog-lichttolerante zonnebloem kwam de per bij het felste licht onder de groene en oranje lsc boven de 1 uit. Bij de schaduwminnende plant calathea was het verschil tussen de varianten kleiner. Qua stroomopbrengst wekten de zonnecellen bij het hoogste lichtniveau tussen de 3 watt per vierkante meter – blanco plaat – en 40 watt per vierkante meter op – rode lsc.
Minder kieskeurige zonnecellen
In eerder onderzoek van de betrokken wetenschappers was al aangetoond dat de kleur van licht veel invloed heeft op de fotosynthese en groei van planten. Zonnecellen blijken in dat opzicht minder kieskeurig. ‘Door de verdeling van het licht tussen planten en zonnecellen slim te kiezen, kun je de gecombineerde opbrengst verhogen’, aldus De Boer. ‘Hoewel er nog meer onderzoek nodig is, geeft dit hoop voor de toekomst. Als er maar beperkte ruimte is voor landbouw en het opwekken van zonne-energie, kunnen deze doorschijnende zonnecellen uitkomst bieden.’
Dat sluit aan bij bestaande praktijkprojecten: in Sint-Oedenrode en Babberich worden al semitransparante zonnepanelen toegepast boven klein fruit, juist om voldoende licht bij de gewassen te krijgen, al is daar volgens betrokken onderzoekers nog veel uit te zoeken over de juiste balans tussen stroom en voedselproductie.
Kassen als kans
Naast op weilanden ziet De Boer ook kansen in kassen. ‘In principe kun je ook kassen voorzien van deze doorschijnende zonnecellen’, zegt hij. ‘Onze nieuwe methode kan helpen om bij verschillende toepassingen in de land- en tuinbouw de meest efficiënte kleur zonnecel te bepalen.’
De huidige testen beperkten zich tot losse bladeren gedurende enkele uren. De onderzoekers willen de methode daarom vervolgens toepassen op complete planten die langere tijd aan een bepaalde lichtkleur worden blootgesteld, zodat ook aanpassingseffecten in de groei kunnen worden meegenomen.
Maak Solar & Storage Magazine jouw voorkeursbron in Google
Met een nieuwe functie van Google bepaal je zelf welke bronnen je als eerste ziet wanneer je zoekt naar nieuws. Volg ons en mis nooit meer het laatste nieuws over zonne-energie en energieopslag.
Laatste Nieuws
Nieuwsbrief
Meest gelezen
Vacatures
Nu in Het Tijdschrift
De juni 2026-editie van het tijdschrift Solar & Storage Magazine is uit. Dit nummer staat in het teken van de beurs Sustainable Solutions Kortrijk, het naderende einde van de salderingsregeling en thuisbatterijen.















