Nieuwe grote batterijen krijgen standaard flexibiliteitscontract, ACM onderzoekt kortingen op nettarieven

Beide afspraken staan in de Beleidsagenda Energieopslag die het kabinet heeft gepubliceerd. Ze raken rechtstreeks aan 2 hardnekkige belemmeringen voor investeerders in grootschalige batterijen: de snel stijgende transportkosten, die de businesscase voor nieuwe projecten zwaar onder druk zetten, en de contractuele onzekerheid over de voorwaarden waaronder een batterij op het stroomnet mag worden ingezet.

Altijd een flexcontract
Netbeheerders sluiten grootschalige opslag voortaan standaard aan met een capaciteitssturingscontract (csc) en/of redispatch-contract, zoals eerder al afgesproken in het Aansluitoffensief en nu bevestigd in de beleidsagenda. Met een capaciteitssturingscontract stelt een partij flexibel vermogen beschikbaar en zet dit op afgesproken momenten of op verzoek van de netbeheerder in om het elektriciteitsnet te ontlasten; de partij ontvangt daarvoor een vergoeding voor het beschikbaar gestelde flexibel vermogen. Zo opereert een grootschalige batterij op zijn minst congestieneutraal en op zijn best congestieverlichtend. ‘Energieopslag is een onmisbaar onderdeel van het energiesysteem van de toekomst. De beleidsagenda biedt duidelijke kaders voor locatievergunningen en aansluitingen, standaardisatie van het proces en financiële prikkels’, aldus Hans-Peter Oskam, algemeen directeur van Netbeheer Nederland.

Bovendien wordt verkend of een capaciteitssturingscontract voortaan een randvoorwaarde wordt voor nieuwe tijdsduurgebonden transportrechten (TDTR-contracten). Via een TDTR heeft een batterij recht op transport gedurende minimaal 85 procent van de tijd; in de overige 15 procent kan de netbeheerder, bij verwachte piekmomenten, een gedeeltelijke beperking opleggen. Door een capaciteitssturingscontract aan het TDTR te koppelen, zou de betreffende batterij daadwerkelijk congestie kunnen verlichten.

ACM onderzoekt tarief
Parallel loopt een onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) naar de bijdrage van batterijen én elektrolysers aan het elektriciteitsnet. Als dat onderzoek uitwijst dat energieopslag aantoonbaar de systeemkosten verlaagt, staat de ACM open om te bekijken of uitzonderingen of aanvullende kortingen op de nettarieven voor batterijen gerechtvaardigd zijn. Daarbij geldt het level playing field ten opzichte van buurlanden als hard uitgangspunt: Duitsland en België kennen voor energieopslag al uitzonderingen op de nettarieven. De ACM hanteert het Europees verankerde principe van kostenreflectiviteit: een lager nettarief of aanvullende korting is alleen gerechtvaardigd als aantoonbaar is dat de techniek investeringen in het elektriciteitsnet voorkomt of kosten bespaart.

Resultaat nog onzeker
Of er uiteindelijk een uitzondering of aanvullende korting komt, hangt volledig af van de uitkomst van het lopende ACM-onderzoek. Er is geen deadline bekendgemaakt. De ACM heeft op grond van Europese regelgeving de exclusieve bevoegdheid over de nettarieven; de minister heeft daarin geen doorslaggevende rol.

Energy Storage NL roept het Rijk, netbeheerders, toezichthouders en medeoverheden op om de beleidsagenda gezamenlijk uit te werken tot een uitvoerbare aanpak. ‘Alleen met heldere keuzes, stabiele randvoorwaarden en structurele betrokkenheid van marktpartijen kan deze beleidsagenda leiden tot voldoende opslagcapaciteit’, aldus de branchevereniging.