Waarschuwing TNO: energiemanagementsysteem lost netcongestie niet op zolang open standaarden ontbreken

De verkenning maakt deel uit van de Actieagenda Digitalisering Energiesysteem (ADE) die opgesteld wordt in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat.

Stuur achter de meter
Energiemanagementsystemen (ems) sturen apparaten zoals batterijen, warmtepompen en elektrische auto’s slim aan. Daardoor wordt duurzaam opgewekte elektriciteit beter benut en blijft het lokale stroomnet beter in balans. Toch blijft grootschalige inzet van energiemanagementsystemen vooralsnog achter.

Uit de verkenning blijkt dat dit niet primair door een gebrek aan technologie of investeringsbereidheid komt, maar door een combinatie van systeemfalen en marktfalen. Energiemanagementsystemen sluiten onvoldoende op elkaar aan, gedeelde standaarden ontbreken en marktprikkels sluiten slecht aan op lokale congestieproblemen. TNO benadrukt het belang van menselijke factoren bij de adoptie van ems-oplossingen. ‘Met een ems ondersteun je een maatschappelijke transitie’, stelt Joke Kort, senior consultant sociale innovatie bij TNO. ‘Daarom moeten de waarden, behoeften en mogelijkheden van mensen centraal staan bij het herontwerpen van het energiesysteem.’

Gedrag bepaalt adoptie
Adoptie van energiemanagementsystemen blijkt niet primair een rationeel proces. Begrijpelijkheid, handelingsvermogen en vertrouwen zijn doorslaggevend. Bas Huijbrechts, business developer digitale transitie energiesystemen bij TNO, benadrukt dat huurders, woningeigenaren en kleine ondernemers steeds meer van de energietransitie worden gevraagd. ‘Energiemanagementsystemen kunnen hen ondersteunen door energieverbruik automatisch af te stemmen op comfort, betaalbaarheid en netbelasting’, aldus Huijbrechts. ‘Een verbruikersgerichte aanpak is essentieel voor brede acceptatie.’

Coalities smeden
De komende fase richt zich op het versterken van coalities rond de programmalijnen. Kennisinstellingen, marktpartijen, maatschappelijke organisaties en overheden werken toe naar een verdere uitwerking van het programma. TNO blijft betrokken als kennispartner. Robin Quax, programmamanager Energie Management Systemen bij TKI Urban Energy en nauw betrokken bij het nationale Samenwerkingsprogramma Energiemanagementsystemen, noemt de verkenning ‘een belangrijke stap naar meer samenhang in de ontwikkeling van energiemanagementsystemen.’