Illegale blokkade balkonzonnepanelen: Deutsche Umwelthilfe klaagt grootste verhuurder van Duitsland aan

De Duitse milieuorganisatie heeft een zaak aangespannen bij het Oberlandesgericht Hamm. De organisatie eist dat Vonovia stopt met de systematische belemmering van zonnepanelen met een stopcontactstekker op balkons en terrassen bij zijn huurders. Vonovia bezit en beheert circa 550.000 woningen in Duitsland, waarmee het verreweg de grootste woningverhuurder van het land is.

Verplichte inspectie
Huurders zonder buitenstopcontact worden door Vonovia sowieso uitgesloten van een balkonzonnepaneelinstallatie: boren of kabels naar binnen zijn absoluut niet toegestaan. Wie wél een buitenstopcontact heeft, moet een uitgebreide toestemmingsovereenkomst – een Gestattungsvereinbarung – tekenen met een reeks vergaande eisen.

Daarin is onder meer een verplichte inspectie ter plaatse door Vonovia opgenomen, waarbij de huurder de kosten draagt als er gebreken worden geconstateerd. Bovendien verlangt Vonovia een volledige vrijstelling van aansprakelijkheid voor alle mogelijke schade die door het balkonzonnepaneel zou kunnen ontstaan, ook als de oorzaak aantoonbaar niet bij de huurder ligt.

Bevoorrechte woningaanpassing
‘Vonovia legt huurders naar onze mening onrechtmatige drempels op bij de plaatsing van balkonzonnepanelen’, stelt Barbara Metz, directeur van de DUH. ‘De uitgebreide overeenkomst met voorwaarden die wij onrechtmatig vinden, is bedoeld om onzekerheid te zaaien en verhindert talrijke installaties bij Duitslands grootste woonconcern. Dat een woningverhuurder als Vonovia deze toegang met overdreven eisen bemoeilijkt, is zowel sociaal als klimaatpolitiek onaanvaardbaar.’

In Duitsland erkent §554 van het Burgerlijk Wetboek (BGB) balkonzonnepanelen uitdrukkelijk als zogenaamde bevoorrechte woningaanpassing. Verhuurders mogen toestemming alleen in uitzonderlijke gevallen weigeren en dragen daarvoor zelf de bewijslast.

Wetgeving ondermijnen
Dirk Legler, advocaat bij Rechtsanwälte Günther in Hamburg en juridisch vertegenwoordiger van de DUH in deze zaak, legt het uit: ‘Categorische en overdreven contractvoorwaarden staan in directe tegenspraak met de bedoeling van de wetgever en ondermijnen die feitelijk. Dit is ongeldig naar zowel huurrecht als energierecht.’

Florian Becker, directeur van de Deutscher Mieterbund, de pendant van de Nederlandse Woonbond, vult aan: ‘Wie huurt, mag niet slechtere mogelijkheden hebben om de eigen energiekosten te verlagen dan mensen met een koopwoning. Meer dan de helft van de mensen in Duitsland woont in een huurwoning. Ook zij moeten deel kunnen uitmaken van de energietransitie.’

Schuko al toegestaan
In de door Vonovia verlangde overeenkomst is bovendien onduidelijk of het woonconcern aansluiting op een gewone randaardestekker – de Schuko-stekker – toestaat, dan wel de installatie van een speciale stekker vereist.

Dat onderscheid is inmiddels relevant: de productnorm voor balkonzonnepanelen die Duitsland eind 2025 als eerste ter wereld invoerde staat in veel gevallen al toe dat balkonzonnepanelen op een gewone Schuko-stekker worden aangesloten, mits de omvormer voorzien is van net- en installatiebescherming. Een speciale stekker is in die situaties daarom niet langer vereist.