Het dilemma | Moeten woningcorporaties en VvE’s balkonzonnepanelen toestaan?

Mag iedereen die dat wil zonnepanelen op het balkon hangen?
‘De wet verbiedt dat niet, en ze zijn ook niet vergunningplichtig, tenzij het een monumentaal pand betreft. Sterker nog, de nieuwe energiewet geeft de consument het recht om actief deel te nemen aan de energiemarkt. Door bijvoorbeeld energie op te wekken en te delen met hun buren of een energiegemeenschap. Of door deel te nemen aan vraagrespons. Daarmee is echter niet gezegd dat het mag van een woningcorporatie of Vereniging van Eigenaren.’

Zij mogen balkoncentrales wel verbieden?
‘Corporaties werken veelal met standaard huurmodellen van de Raad voor Onroerende Zaken (ROZ). Daarin staat dat de huurder geen wijzigingen aan de gevel mag aanbrengen zonder toestemming. Bij veel VvE’s gelden soortgelijke regels. Dat leidt regelmatig tot discussie en conflicten. Er is dus een discrepantie tussen het publiekrechtelijke kader en het privaatrechtelijke kader.’

 Er spelen verschillende belangen…
‘Bewoners van appartementen hebben doorgaans geen toegang tot het dak en kunnen daar geen zonnepanelen op leggen. Als je wilt verduurzamen, de energierekening drukken of meer energieonafhankelijkheid wilt, dan zijn balkonzonnepanelen een gemakkelijke en betaalbare oplossing.’

Maar dat wordt dus vaak niet gewaardeerd door de verhuurder of VvE.
‘Vanwege esthetische redenen. Het is niet mooi, wordt snel een rommelig zootje, zo is de gedachte. En bijvoorbeeld vanuit veiligheidsoverwegingen: wat wordt aan het balkon gehangen, wie controleert de kwaliteit? Wat als er iets misgaat, wie is dan aansprakelijk? In juridische zin is het de vraag of dit gegronde bezwaren zijn of in strijd met de redelijkheid en billijkheid.’

Hoe zie jij dit, moet het mogen?
‘Dat kan alleen de rechtspraak bepalen. Er is inmiddels het een en ander voor de rechter gekomen, maar nog onvoldoende jurisprudentie opgebouwd. Evenmin is er specifieke regelgeving voor balkonzonnepanelen. Desalniettemin lijkt een totaalverbod op balkonzonnepanelen in strijd met de wet. Zeker in de gevallen waar geen alternatieven zijn, ze bijdragen aan het bestrijden van energiearmoede en de geldende elektrotechnische normen in acht worden genomen, kan dat als disproportioneel worden beschouwd.’

Hoe sta jij persoonlijk tegenover deze ontwikkeling, ook kijkend naar Duitsland waar sprake is van een balkonzonnepanelen hausse?
‘Hoe meer zonnestroom er wordt opgewekt, hoe beter, zeker waar die ter plaatse wordt gebruikt. Balkoncentrales kunnen bijdragen aan verduurzaming terwijl ze het net niet belasten. Daarnaast is er het kostenargument. Ze kunnen de energierekening van huishoudens verlichten, ook in combinatie met een batterij. Wie is daar nu principieel op tegen?’

Jij vindt dat het recht op balkonzonnepanelen wettelijk moet worden vastgelegd?
‘De nieuwe energiewet, die begin dit jaar van kracht werd, staat consumenten toegang tot de energiemarkten toe. Balkoncentrales verbieden maakt het onmogelijk om zelf energie op te wekken zonder eigen dak. Er valt dus veel voor te zeggen om dat recht expliciet vast te leggen, onder voorwaarden natuurlijk. We moeten van nee tenzij, naar ja mits… Daar kunnen woningcorporaties en VvE’s echter nu ook al invulling aan geven, door het aanpassen van ROZ-huurovereenkomsten en reglementen voor huurders en eigenaren van appartementen. En Aedes, de branchevereniging van woningcorporaties in Nederland, zou in dit kader een handreiking balkon-pv kunnen maken voor de leden. Ook dat zou een mooie stap in de goede richting zijn.’