Na einde salderingsregeling worden zonnepanelen en slim laden dubbel beloond door nieuw nettarief

Berenschot heeft in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat onderzoek gedaan naar de financiële effecten van het tijdsafhankelijke nettarief voor huishoudens dat straks 4 prijsniveaus en 5 tijdsblokken kent. Bij dit nieuwe systeem betalen kleinverbruikers meer voor stroomverbruik op drukke uren en minder op rustige momenten. Twee derde van de transportkosten wordt variabel op basis van tijdstip en verbruiksvolume; één derde blijft vast.

Laadpaal verhoogt netkosten
De komst van een elektrische auto (ev) met thuislaadpunt leidt tot aanzienlijk hogere netkosten. Berenschot berekent dat laden via een thuislaadpunt van 11 kilowatt jaarlijks tot 221 euro aan extra netkosten leidt; laden via een gewoon stopcontact van 2,3 kilowatt is met 197 euro per jaar nauwelijks goedkoper. In absolute basiskosten ontlopen de 2 laadvarianten elkaar dus niet veel.

Wie het tijdstip van laden aanpast aan de tariefblokken, kan die extra kosten wel aanzienlijk verlagen. Met een slim laadpunt valt tot 76 euro per jaar te besparen; via een stopcontact van 2,3 kilowatt blijft die besparing beperkt tot 35 euro. Door de grotere flexibiliteit zijn volgens de onderzoekers de netkosten van een laadpunt van 11 kilowatt sterker te verlagen dan die van laden via het stopcontact. In theorie loopt de bandbreedte nog verder uiteen: wie altijd laadt op het goedkoopste moment, overdag of ‘s nachts, betaalt jaarlijks slechts 92 euro extra, terwijl wie consequent op de duurste avonduren laadt tot 312 euro extra kwijt is.

Zonnepanelen na saldering
Eigenaren van zonnepanelen hebben bij het nieuwe nettarief een meetbaar voordeel. 10 zonnepanelen verlagen de netkosten zonder aanvullende sturing met 11 tot 19 procent per jaar; bij slimme sturing loopt dat op tot 21 tot 28 procent. Bij 5 zonnepanelen bedraagt de verlaging 7 tot 10 procent zonder slimme sturing en 11 tot 14 procent met slimme sturing.

Hoe groter de verhouding eigen opwek ten opzichte van het verbruik, hoe groter het dempende effect. Berenschot hanteert bij 10 zonnepanelen een eigenverbruik van 36 tot 42 procent; door slimme sturing kan dat oplopen tot 58 procent.

Salderingsregeling
Over die salderingsregeling merkt Berenschot op dat na beëindiging ervan de energiekosten voor zonnepaneelbezitters logischerwijs toenemen. Het nieuwe nettarief maakt investeren in zonnepanelen volgens de onderzoekers tegelijkertijd gunstiger, doordat zonnepanelen de afname van het net verminderen en vraagverschuiving extra voordeel kan opleveren.

Op het thema van thuisbatterijen blijft het rapport terughoudend: Berenschot rekende dit expliciet buiten de scope van dit onderzoek. Eerder onderzoek van Common Features waarnaar het rapport verwijst, vond voor een kleine thuisbatterij van 5 kilowattuur een jaarlijkse besparing in combinatie met een warmtepomp op netkosten van circa 163 euro. Berenschot stelt op basis daarvan dat het nieuwe nettarief de waarde van batterijen vergroot, met name in combinatie met zonnepanelen.

‘Vanwege hun hoge flexibiliteit kunnen thuisbatterijen sterker op prijsprikkels reageren dan de meeste huishoudelijke apparaten’, besluit Berenschot. ‘De invoering van een tijdsafhankelijk nettarief vergroot daardoor de waarde van batterijen voor huishoudens. Met name in combinatie met zonnepanelen bieden batterijen extra mogelijkheden om het eigen verbruik te optimaliseren en netkosten te beperken.’

BEGIN KADER

Kabinet: verduurzamen blijft lonen

Het kabinet trekt 5 conclusies uit het Berenschot-onderzoek. Vrijwel alle huishoudens zullen de komende jaren een stijgende energierekening zien, als gevolg van het beprijzen van fossiele energie en de verduurzaming van het energiesysteem. Verduurzaming blijft in de meeste gevallen desondanks lonen: wie overschakelt op een (hybride) warmtepomp kan de rekening dempen. Naar verwachting nemen de komende 5 jaar 1 miljoen huishoudens afscheid van de cv-ketel.

Huishoudens die de cv-ketel houden, hebben de hoogste gemiddelde energierekening maar profiteren volgens het kabinet ook het meest van het nieuwe nettarief, doordat zij in de regel minder elektriciteit verbruiken. Huishoudens met een volledig elektrische warmtepomp zien relatief de grootste stijging van de energierekening, maar hun gemiddelde rekening blijft veruit het laagst, zo benadrukt het kabinet.

Het gemiddeld aandeel van het inkomen dat huishoudens aan energie besteden blijft stabiel op 3,3 procent in de periode 2026-2031. Het kabinet erkent dat er onderliggend wel verschillen bestaan tussen typen huishoudens en zal de energielasten structureel meewegen in de jaarlijkse koopkrachtbesluitvorming.