Geen enkel energiebedrijf biedt consument kans om energie te delen

Met energiedelen verkoopt een huishouden met zonnepanelen de zelf opgewekte stroom rechtstreeks aan een ander huishouden, doorgaans de buren. Die betalen daarvoor minder dan het reguliere tarief en de eigenaar van de zonnepanelen ontvangt meer dan de gebruikelijke netto terugleververgoeding van de energieleverancier. Op papier klinkt het als een win-winsituatie. In de praktijk echter blijkt energie delen voor consumenten vooralsnog uitsluitend een papieren recht.

Technisch nog te complex
Vergelijkingswebsite Overstappen.nl onderzocht de websites en voorwaarden van 29 Nederlandse energieleveranciers. Bij 10 ervan is over energiedelen helemaal niets te vinden. De overige 19 vermelden energiedelen wel, maar dat blijft meestal beperkt tot een korte alinea of de mededeling dat meer informatie volgt; nergens kunnen consumenten zich aanmelden.

Bij 6 van die 19 bedrijven staat energiedelen uitsluitend in de juridische voorwaarden, vermoedelijk puur om te voldoen aan de wettelijke verplichting. Romy Nijssen, energie-expert bij Overstappen.nl, benoemt het centrale obstakel: ‘Energie delen is sinds 1 januari wettelijk mogelijk, maar op de consumentenmarkt gebeurt er nog niets. Wij horen vooral dat het IT-technisch en administratief nog te ingewikkeld is om aan te bieden. Consumenten hebben dus een recht dat hun leverancier in de praktijk nog niet kan uitvoeren.’

Zakelijke markt loopt voorop
Voor zakelijke klanten komt energie delen inmiddels wel van de grond. Op een bedrijventerrein is de situatie overzichtelijker: veel opwekvermogen op één aansluiting, en bedrijven kunnen hun verbruik beter afstemmen op het productieoverschot van de buurman. Bij huishoudens is de opwek per aansluiting kleiner en is het moeilijker om verbruik en productie te synchroniseren.

Minister Van Veldhoven besliste eerder deze zomer al over de technische invulling van energie delen, maar de implementatie verloopt moeizaam. Eén voorwaarde voor energie delen blijft ongewijzigd: beide aansluitingen moeten een contract hebben bij dezelfde energieleverancier, wat consumenten volledig afhankelijk maakt van wat hun leverancier aanbiedt.

Financiële aantrekkelijkheid neemt toe
De financiële aantrekkelijkheid van energie delen neemt de komende tijd toe. Zodra de salderingsregeling per 1 januari 2027 afloopt, ontvangen eigenaren van zonnepanelen een lagere vergoeding voor teruggeleverde stroom, waardoor het financieel aantrekkelijker wordt die stroom direct aan de buren te verkopen.

Op jaarbasis, bij 2.500 kilowattuur opwek en 875 kilowattuur gedeeld met de buren tegen een afgesproken prijs van 0,18 euro per kilowattuur, zou de opwekker volgens Overstappen.nl 157,50 euro ontvangen tegenover slechts 26,25 euro bij de netto terugleververgoeding. De buren besparen op hun beurt 70 euro. Over die berekening geldt wel een voorbehoud: de kosten die een leverancier in rekening brengt voor het faciliteren zijn onbekend, en over gedeelde stroom is belasting verschuldigd. Of energiedelen netto rendabel uitpakt, valt daardoor nu nog niet te zeggen. Nijssen besluit: ‘Energie delen kan een belangrijk puzzelstukje zijn in de verduurzaming. Dat het bij zakelijke klanten al wordt getest, laat zien dat het technisch kan. De vraag is wanneer huishoudens aan de beurt zijn.’