Woningcorporaties vragen compensatie voor lagere EPV-tarieven vanwege miljoenenverlies

Woningcorporaties als Beveland Wonen, Stadlander, Portaal, De Alliantie, Tiwos en Eigen Haard reageerden allemaal op de internetconsultatie die minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening organiseerde over de geplande aanpassing van de energieprestatievergoeding. De consultatie liep tot deze week en leverde een groot aantal reacties uit de corporatiesector op. De teneur is eensgezind: de voorgestelde verlaging van de maximale EPV-tarieven met 24 tot ruim 54 procent legt de financiële consequenties van het afschaffen van de salderingsregeling voor zonnepanelen vrijwel volledig bij de verhuurders neer.

Investeringen staan op spel
De energieprestatievergoeding – een maandelijkse vergoeding die huurders betalen bovenop de kale huurprijs voor een nul-op-de-meterwoning of een andere zeer energiezuinige woning – is destijds ontworpen om het zogenoemde split-incentiveprobleem te doorbreken. De verhuurder investeert, terwijl het financiële voordeel door een lagere energierekening primair bij de huurder terechtkomt. De EPV was de compensatie voor die langjarige investering. Woningcorporaties namen investeringsbeslissingen met terugverdientijden van 15 tot 50 jaar, waarbij de salderingsregeling een onmisbaar onderdeel van de businesscase was.

Door de afschaffing van de salderingsregeling per 1 januari 2027 veranderen die uitgangspunten fundamenteel. Stadlander – met ruim 900 EPV-woningen een van de grotere corporaties in dit segment – geeft aan al te zijn gestopt met het realiseren van nieuwe EPV-woningen, omdat de financiële haalbaarheid en de beleidszekerheid te veel onder druk staan. Eigen Haard trok eerder ook al dezelfde conclusie. Woningcorporaties dreigden al voor de consultatie te stoppen met de EPV als gevolg van de toenemende onzekerheid.

Concrete schade zichtbaar
Portaal, met 462 nul-op-de-meterwoningen, becijfert de financiële impact van het wegvallen van de salderingsregeling voor bewoners op gemiddeld 45 euro per maand. De Amsterdamse corporatie Eigen Haard raamt de eigen inkomstenderving op bijna 330.000 euro per jaar – over een gemiddelde looptijd van 20 jaar opgeteld zo’n 6,6 miljoen euro. De Alliantie wijst er daarbij op dat elke euro minder inkomsten een veelvoud aan investeringsruimte kost door het hefboomeffect in de projectfinanciering.

Beveland Wonen, dat zijn reactie samen met 4 andere regionale woningcorporaties opstelde, vraagt bovendien aandacht voor ongelijke uitkomsten tussen huurdersgroepen. Huurders met een EPV 2.0-woning profiteren relatief meer van de tariefverlaging dan bewoners van oudere EPV 1.0-woningen, terwijl ook die laatste groep wordt geconfronteerd met hogere elektriciteitskosten door het vervallen van de salderingsregeling. Tiwos, de Tilburgse Woonstichting, benadrukt dat de EPV-verlaging geen gevolg is van een lagere prestatie van de woning of van keuzes die corporaties hebben gemaakt, maar uitsluitend van een wijziging in overheidsbeleid.

Oproep aan het Rijk
Bijna alle ingediende reacties bevatten eenzelfde oproep: de overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen voor de gevolgen van haar eigen beleidskeuze. De Alliantie en Tiwos wijzen er expliciet op dat ook energieleveranciers – die terugleverkosten in rekening brengen bij hun consumenten – een bijdrage zouden moeten leveren aan de oplossing. Een eerlijke verdeling van de gevolgen over alle betrokkenen is noodzakelijk om zowel de betaalbaarheid van huurders als de investeringscapaciteit van corporaties te waarborgen, stellen de woningcorporaties.

Alle reacties vragen om een vorm van compensatie, overgangsregeling of tariefbevriezing. Eigen Haard stelt voor de huidige EPV-tarieven te bevriezen tot minimaal 2032 – het jaar waarin de salderingsregeling oorspronkelijk geleidelijk zou zijn afgebouwd – zodat huurders worden ontzien via het uitblijven van indexatie, zonder dat de businesscase van bestaande projecten direct instort. Portaal roept het kabinet op de EPV, de terugleverkosten en de hoogte van terugleververgoedingen in samenhang te beoordelen en te komen tot een passende compensatie. Zonder aanvullende maatregelen, zo waarschuwen meerdere corporaties, dreigt niet alleen de bescherming van huurders tekort te schieten, maar ook de bredere verduurzaming van de sociale woningvoorraad te vertragen.