Warmtepompbezitters ontdekken koelfunctie vaak pas achteraf

Doordat zomers steeds warmer worden, is koelen een serieuzer onderdeel van wooncomfort geworden. Dat zien huiseigenaren zelf ook: 72 procent vindt dat koelen bij de keuze voor een warmtepomp even belangrijk is als verwarmen. Toch weten veel kopers er weinig van. Vereniging Eigen Huis roept daarom op koelen standaard mee te nemen in het aankoopgesprek met de installateur.

Koelen gaat niet vanzelf
Of een warmtepomp kan koelen, hangt af van meerdere factoren: het type warmtepomp, het afgiftesysteem in de woning en de instellingen. Lucht-warmtepompen halen warmte uit de buitenlucht om te verwarmen; voor koelen wordt die functie omgedraaid. Bodemwarmtepompen kunnen koelte direct uit de bodem gebruiken, wat doorgaans minder stroom kost, maar dat is niet overal mogelijk.

Vloer- of wandverwarming is het meest geschikt om mee te koelen, maar vraagt om goede instellingen. Een te koude vloer kan condens veroorzaken en daarmee vochtproblemen of schade. Voor wie zonnepanelen heeft, adviseert Vereniging Eigen Huis overdag te koelen als de zon schijnt, zodat de eigen stroomproductie optimaal wordt benut. Jan Roelof Hoving, bouwkundig specialist verduurzamen bij de vereniging, legt de kern van het probleem uit: ‘Wie een warmtepomp koopt, denkt vaak vooral aan verwarmen. Maar door warmere zomers wordt de vraag net zo belangrijk: hoe houd ik mijn huis koel? Bespreek dat vóór aanschaf, want achteraf blijkt niet elke warmtepomp of installatie geschikt om goed te koelen.’

Warmte eerst buiten houden
Koelen begint bij het buiten houden van warmte. Buitenzonwering, ventileren in de nacht en vroege ochtend, goede isolatie en het uitzetten van warmte-afgevende apparaten verminderen al sterk hoeveel koeling er nodig is. Woningen met veel beton of metselwerk houden warmte langer vast; daar is het extra belangrijk de zon buiten te houden. Lichtere houten constructies warmen sneller op maar koelen ook sneller af.

Vereniging Eigen Huis adviseert huiseigenaren voor de aanschaf 5 vragen te stellen aan de installateur: of het apparaat de woning kan koelen, of het afgiftesysteem daarvoor geschikt is, hoeveel koeling realistisch verwacht mag worden op warme dagen, wat de gevolgen zijn voor het stroomverbruik, en hoe vochtproblemen door te koude vloeren worden voorkomen.

Hoe koelen huiseigenaren nu
Uit een eerder onderzoek van Vereniging Eigen Huis onder 1.674 leden blijkt dat 42 procent de woning tijdens warme dagen actief koelt. Zij gebruiken daarvoor vooral zonwering, rolluiken of gordijnen (64 procent), een vaste airconditioning (54 procent) of open ramen (46 procent). Van de koelende huishoudens benut 24 procent de warmtepomp in koelstand, en slaapkamers (84 procent) en woonkamers (80 procent) zijn de meest gekoelde ruimtes.

Met normering van warmtepompen die het nieuwe kabinet heeft aangekondigd, zullen warmtepompen de komende jaren een nog prominentere rol spelen in het verduurzamen van woningen.