Wijziging energiebesparingsplicht: ‘Zonnepanelen mogen niet buiten de boot vallen’

Holland Solar noemde de Nederlandse invulling van het Energy Performance of Buildings Directive al een gemiste kans…
‘Deze Europese richtlijn schrijft voor dat gebouwen moeten verduurzamen, onder meer middels zonnepanelen. Nederland koos bij de implementatie voor ruime uitzonderingsgronden. Zo krijgen daken waar zon op zou kunnen alsnog geen verplichting, bijvoorbeeld als er sprake is van netcongestie, ook al zou dat met de bestaande aansluiting nog wel te realiseren zijn.’

Wat is het verschil met de energiebesparingsplicht…
‘Die geldt niet voor gebouweigenaren, maar voor bedrijven die op één locatie meer dan 50.000 kWh elektriciteit of 25.000 kubieke meter aardgas per jaar verbruiken. Bij een gehuurd pand rust de zonnepanelenplicht op de vastgoedeigenaar, terwijl de huurder het verbruik moet verminderen met andere maatregelen.’

Hoe kijkt Holland Solar naar de huidige plannen voor die energiebesparingsplicht?
‘De regeling schrijft voor dat bedrijven alle mogelijke maatregelen met een bepaalde terugverdientijd moeten nemen. De eerdere grens van 5 jaar wordt in het huidige voorstel opgehoogd naar 7 jaar. Dat betekent dat bedrijven meer moeten doen, wat Holland Solar sterk steunt. De energiebesparingsdoelen zijn immers nog niet gehaald, en dat geldt niet alleen voor een enkele sector maar voor het bedrijfsleven breed.’

Maar jullie zijn ook kritisch…
‘Uit de berekeningen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat de terugverdientijd van zonnepanelen na het afschaffen van de salderingsregeling langer dan 7 jaar is. Daarmee zouden ze dus van de verplichte lijst verdwijnen. Dat is zeer zorgelijk. Er moet nog heel veel zon worden gerealiseerd. Onderzoek van CE Delft en Generation Energy laat zien dat Nederland op zo’n kwart van het doel voor 2040-2050 zit. Er is bovendien een brede maatschappelijke voorkeur voor zon op daken, ook omdat opwek bij het verbruik tegen netcongestie helpt, zeker in combinatie met batterijen.’

De energiebesparingsplicht omvat ook batterijen?
‘De combinatie van pv en een batterij, en eventueel ook nog laadinfrastructuur, is voor bedrijven vaak interessantst, bijvoorbeeld wat betreft minder afhankelijk zijn van schommelingen op de energiemarkt. Het vergemakkelijkt bovendien de inpassing in het energiesysteem. Wij stelden dan ook voor om de combinatie van zonnepanelen en opslag op te nemen in de maatregelenlijst. De huidige rekenmethodiek voor de terugverdientijd is daar echter niet op ingericht.’

Waarom?
‘Die kijkt alleen naar de kale terugverdientijd, niet naar de bredere voordelen. Denk aan een bedrijf dat door zon en een batterij kan uitbreiden, terwijl dat anders niet mogelijk was. Daarnaast is de terugverdientijd zelf sterk locatieafhankelijk: de dakgrootte en het verbruiksprofiel verschillen enorm per bedrijf. Ook komen energieopslagsystemen minder goed uit de methode omdat alleen wordt gekeken naar het verhogen van het eigen verbruik, en niet naar andere inkomstenbronnen. Die worden in de praktijk juist vaak ingezet en kunnen een belangrijk onderdeel van de businesscase vormen. Met de juiste randvoorwaarden verdienen sommige systemen zich dus wel degelijk binnen 7 jaar terug. Voor de maatregelenlijst geldt nu echter één lijn, ongeacht die verschillen. Zeker voor bedrijven die zelf weinig prikkel voelen om te verduurzamen is de energiebesparingsplicht een belangrijke stok achter de deur. Die valt weg als zonnepanelen van de lijst verdwijnen.’

Wat vraagt Holland Solar concreet aan het ministerie, en wat is de vervolgstap?
‘Wat ons betreft blijven zonnepanelen gewoon op de lijst staan, eventueel met opslag erbij. Wij denken dat dat kan, mits de juiste randvoorwaarden worden toegevoegd. De oude maatregelenlijst kende zo’n voorwaarde al: de verplichting gold alleen als een bedrijf voldoende dakruimte had om minimaal 300 kilowattpiek te installeren. Wie daar niet aan voldeed, hoefde de plicht ook niet na te leven. Tegelijkertijd vragen we het ministerie om het geheel van maatregelen voor het stimuleren van zon op dak beter in balans te brengen. Dat kan bijvoorbeeld ook door het afschaffen van de dubbele energiebelasting, het introduceren van specifieke stimulering van solar carports en een PPA-garantiefonds voor afnemers. Dit zijn maatregelen die niet worden meegenomen in de terugverdientijdberekening voor de energiebesparingsplicht, terwijl ze wel doorslaggevend kunnen zijn voor de daadwerkelijke businesscase van utiliteitsdaken.

Dat gaat gebeuren?
‘De consultatie loopt nog. Holland Solar dient een reactie in bij het ministerie en gaat daarna in gesprek. Of dat ook tot aanpassing van de plannen leidt, is nu nog niet te zeggen. Maar het zou wel heel logisch en wenselijk zijn, gezien de opgaven die de Nederlandse overheid heeft om de doelen voor opwek van hernieuwbare energie te realiseren.’