Het dilemma | Niet registreren zonnepanelen, batterijen en laadpalen: schuld van de consument?

Wie zonnepanelen, een thuisbatterij of laadpaal neemt, moet die registreren bij de netbeheerder.
‘Het ligt genuanceerder dan dat. Ze moeten in de meeste gevallen volgens het AREI gekeurd worden en daarna worden aangemeld bij Fluvius. Dat geldt tevens bij uitbreiding van een pv-systeem, met meer zonnepanelen of energieopslag bijvoorbeeld. Ik raad iedereen aan om dit te doen, en niet alleen om een boete te voorkomen. Doe je het niet en gaat de boel in de fik, dan zal je verzekeraar niet uitkeren.’

In de meeste gevallen?
‘Zodra het totale aansluitvermogen boven 25 kilovoltampère uitkomt, gelden er strengere technische eisen en andere procedures. Zonnepanelen met een stekker hoeven niet te worden gemeld. Een plug-in batterij met een AC-vermogen kleiner dan 800 watt ook niet indien je een digitale meter hebt; een zwaarder product wel. Een vreemde bijzonderheid is dat huishoudens met een analoge meter een stekkerbatterij sowieso moeten registreren, hoewel dat er weinig zullen zijn vanwege de geringe meerwaarde. Laadpalen moeten worden gemeld, maar op dat niet doen, staat geen sanctie.’

Zonnepaneelsystemen worden in vele gevallen niet gemeld…
‘Ik lees en hoor dat, hoewel ik niemand ken die zich daar schuldig aan maakt. Er is gewoonweg best wel wat onduidelijkheid over de regels; in welke gevallen moet het wel en in welke niet? Ik denk dat er zelden bewust wordt gefraudeerd op dit moment, en zeker niet op grote schaal. Daar is ook geen reden toe. Een huishouden heeft er geen baat meer bij. Het probleem ontstond in het verleden.’

Wanneer en hoe?
‘In de tijd van het prosumententarief: een vaste jaarlijkse bijdrage die eigenaren van zonnepanelen moesten betalen voor het gebruik van het elektriciteitsnet. Had je een analoge meter en meldde je je zonnepanelen niet bij Fluvius, dan ontkwam je aan die heffing. Inmiddels heeft zo’n 90 procent van de Vlaamse huishoudens een digitale meter en dat worden er steeds meer. Die vlieger gaat dus niet meer op. Maar registreer je die eerder geplaatste zonnepanelen nu wel, dan is al vrij snel duidelijk dat je eerder in overtreding was.’

‘Fluvius gaf onlangs aan dat er in 2025 zo’n 25.000 installaties werden gedetecteerd…
‘De netbeheerder zocht die onder meer met behulp van drones die over wijken vliegen: zonnepanelen zoeken en checken of die in het registratieregister staan. Wie wordt gepakt moet een boete betalen. Met dit beleid is niet iedereen in het Vlaams Parlement het eens.’

Hoe los je dit op?
‘Dat is lastig. Algehele amnestie ligt voor de hand, of in ieder geval niet die boete uitdelen als je je installatie alsnog meldt. Maar dat is lastig. Wat doe je dan bijvoorbeeld met de mensen die al eerder zo’n boete kregen? Hoe dan ook, dit betreft veruit de grootste categorie niet-melders. Daar moet een oplossing voor komen. Daarnaast zijn er huishoudens die zich wel bewust zijn van de regels, maar denken dat hun installateur de installatie heeft geregistreerd. Die regelen immers ook de rest. En er zijn natuurlijk mensen die het gewoonweg niet doen, bijvoorbeeld omdat ze vinden dat de overheid niet alles van hen hoeft te weten, vaak ook complotdenkers.’

De overheid is aan zet?
‘Er ligt tevens een verantwoordelijkheid bij installateurs: de registratie van zonnepanelen, batterijen en laadpalen meenemen, of het daar in ieder geval expliciet over hebben, past bij een bedrijf dat zijn werk serieus neemt. Duidelijk is echter ook dat een goede communicatie door de overheid en de netbeheerder cruciaal is om de verwarring van nu weg te nemen, hoewel je daarmee die complotdenkers natuurlijk niet mee over de streep trekt. Voor hen is alle berichtgeving van officiële instanties verdacht. En misschien is dit wel het moment om het volledige systeem te herzien.’

Waarom nu?
‘Vehicle-to-grid (v2g) komt op, er zijn al auto’s en laadpalen die dit faciliteren. Daarmee worden consumenten, naast afnemers en producenten van stroom, ook een soort netbeheerders want je kunt stroom dan met je wagen vervoeren en afleveren bij iemand anders. Het belang om te weten wie welke systemen heeft en inzet, is groter dan ooit, bijvoorbeeld vanuit het perspectief van netbalancering, verduurzaming en veiligheid. Het hele aanmelding traject en alle regelgeving nog eens onder de loep leggen lijkt me daarom niet meer dan logisch.’