Vlaamse politiek wil boetes voor niet-aangemelde zonnepanelen afschaffen

Andries Gryffroy (N-VA) stelde in het Vlaams Parlement kritische vragen aan de minister van Energie over de kwestie. ‘Recent stond in de krant dat 19.000 gezinnen een boete hebben gekregen voor een totaalbedrag van 1,6 miljoen euro. Daarnaast zijn er nog 25.000 installaties die waarschijnlijk binnenkort ook een boete zullen betalen.’

Kafkaiaanse situatie
Het parlementslid typeerde de situatie als kafkaiaans. ‘Als je erover nadenkt, lijkt dit natuurlijk kafkaiaans. In het verleden, met een analoge meter die terugdraaiend kon werken, waarbij men ook een prosumententarief moest betalen, werd het niet-melden daarvan gecatalogeerd als fraude’, aldus Gryffroy.

Hij wees op de verwarring rond de aanmeldingsplicht, waarbij laadpalen wel moeten worden aangegeven maar niet worden beboet, en stekkerklare zonnepanelen met een vermogen van minder dan 800 watt bij een digitale meter niet hoeven te worden aangemeld. Dat creëert volgens het parlementslid verwarring bij consumenten over de aanmeldverplichting voor zonnepanelen.

Complexe aanmeldprocedure
De netgebruiker moet volgens Gryffroy een groot aantal technische gegevens verzamelen via de installateur en onderaannemer. ‘Het nominaal vermogen van de omvormer, het totaalvermogen van de pv-installatie, het merk en type, het aantal panelen, het keuringsorganisme, en als er een batterij is, het vermogen en de capaciteit daarvan, en noem maar op’, somde hij op.

‘Het is zodanig veel informatie die de netgebruiker moet verzamelen via de installateur, en de onderaannemer ook via het keuringsorganisme, dat die netgebruiker bedenkt dat hij er geen financiële voordelen bij heeft, dus waarom zou hij het gaan aanmelden’, licht Gryffroy toe. De gemiddelde administratieve kosten bedragen 120 euro per gezin.

Minister erkent probleem
Minister Bonte erkende het probleem tijdens het debat. ‘Het is een goede zaak dat u het probleem aankaart. We kennen het probleem’, aldus Bonte. Hij benadrukte dat er effectief een probleem is wanneer 19.000 aanmeldingen van zonnepanelen niet gebeuren, terwijl de regel is dat elk zonnepaneel moet worden geregistreerd.

De minister plaatste de cijfers wel in perspectief. ‘Vandaag heeft Vlaanderen iets meer dan 1 miljoen correct geregistreerde zonnepanelen. In die zin is het dus een relatief cijfer, maar inderdaad een veel te hoog cijfer’, vertelde Bonte. Hij maakte duidelijk dat de potentiële 25.000 nog niet betekent dat er 25.000 boetes worden of zijn uitgeschreven.

Administratieve kosten
Bonte benadrukte dat het formeel gezien geen boetes zijn maar administratieve sancties. ‘De verantwoording die we horen voor de sancties die uitgesproken zijn, heeft te maken met het feit dat men heel wat administratief werk en overlast heeft bij het herinneren aan, het herhalen van en het aandringen op de betaling en het innen van het verschuldigde bedrag’, licht de minister toe.

Minister Bonte formuleerde een duidelijke ambitie. ‘Ik denk dat het onze gezamenlijke ambitie moet zijn om naar nul te gaan’, aldus Bonte. ‘Want laat ons duidelijk zijn: elke administratieve stap, elke administratieve drempel die mensen ervan weerhoudt om duurzame energiewinning te gaan gebruiken, is er één te veel.’

Driestappenplan
De minister kondigde een driestappenplan aan. ‘We denken aan een ambitieuze sensibiliseringscampagne. Als 19.000 mensen het niet weten, is er ook te weinig over bekend’, vertelde Bonte. Daarnaast werkt de minister aan administratieve vereenvoudigingsvoorstellen en aan het idee of de keurders zelf de registratie kunnen doen in de plaats van de burger.

Volgens Bonte blijft er altijd een soort meldingsplicht nodig. ‘Voor mensen die nog werken met een analoge meter en een terugdraaiende teller, kan dat absoluut een voordeel zijn. Zij maken op een opportunistische manier gebruik van het net. Zij bekijken het net bij wijze van spreken als een back-upbatterij. Die groep wentelt voor een stuk de kostprijs van het netwerk af op de rest’, licht hij toe.

Brede politieke kritiek
Tom Ongena (Anders.) reageerde fel op het boetebeleid. ‘Het Vlaamse energiebeleid lijkt meer en meer een boetebeleid te worden. 19.000 Vlamingen hebben vorig jaar een boete gekregen voor het niet of het te laat aanmelden van de zonnepanelen: 1,6 miljoen euro. We weten dat Fluvius geld nodig heeft, maar toch niet op deze manier, mag ik hopen’, aldus Ongena.

Hij pleitte voor een eenvoudigere aanpak. ‘Eigenlijk is het heel eenvoudig: pas het systeem aan. Schrap die boetes. Die zonnepanelen moeten worden gekeurd door een keurder. Laat die keurder de aanmelding doen bij Fluvius en val de mensen er niet mee lastig’, vertelde Ongena.

Dries Devillé (Vlaams Belang) mengde zich ook in de discussie. ‘Ik zou in dezen graag de N-VA bedanken om het probleem hier aan te kaarten in dit parlement, om het falende energiebeleid van deze Vlaamse Regering, waar de N-VA nota bene zelf deel van uitmaakt, hier aan te kaarten’, aldus Devillé.

Kamerbrede oproep
Robrecht Bothuyne (cd&v) wees erop dat hij het eerder al heeft aangekaart. ‘Minister, ik heb dit punt vorig jaar al gesignaleerd aan uw voorganger, minister Depraetere. Zij zou het aanpakken. Dat is helaas vandaag nog niet gebeurd’, vertelde Bothuyne. Hij benadrukte dat bijna de helft van de 50.000 nieuwe installaties in 2025 nu op administratieve kosten dreigt te lopen.

‘Het is wat vreemd dat wij van die gezinnen verwachten dat zij een administratief complexe procedure doorlopen terwijl er een installateur is, terwijl er een officiële keuringsinstantie langskomt, die perfect die aanmelding zou kunnen doen’, aldus Bothuyne. Hij pleitte voor concrete actie. ‘Politici hebben heel vaak de mond vol van administratieve vereenvoudiging. U wilt het weer over sensibilisering hebben. Minister, wij moeten dit probleem aanpakken met aangepaste regels.’

Voorstel van decreet
Gryffroy kondigde aan zelf met een voorstel van decreet te komen. ‘Ik zal u helpen, minister Bonte. Want u zegt inderdaad: die mensen die er geen financieel voordeel uit halen, dus de mensen met een digitale meter, zijn geen fraudeurs’, vertelde Gryffroy.

Hij verwees naar het Energiedecreet, artikel 1.1.3 en artikel 5.1.2. ‘Dan schrappen we de groep mensen met pv-installaties en een digitale meter als mensen die gedefinieerd kunnen worden als fraudeurs’, licht Gryffroy toe. ‘Als dit dan achteraf naar de Vlaamse Nutsregulator gaat, dan zal deze Vlaamse Nutsregulator een gewijzigd technisch reglement moeten maken voor Fluvius, en kan Fluvius dit perfect schrappen.’

Gryffroy suggereerde dat de Vlaamse overheid de gegevens direct kan koppelen aan de keuringsverslagen als deze data nuttig zijn. ‘Dus gaan wij hiervoor een voorstel van decreet indienen, zodat het snel gaat. En ik zie dat er waarschijnlijk een algemene consensus hierover zal zijn, dus dat kan niet moeilijk zijn’, aldus Gryffroy.