Installateurs en AI: ‘Supervisie noodzaak waar kwaliteit en veiligheid key is’

Chapter startte in 2021 als een digitaal opleidingsplatform voor zonnepaneelinstallateurs. In samenwerking met marktexperts werd een microleeromgeving voor werknemers opgezet en geïmplementeerd. Inmiddels is het roer omgegooid.

Kennisblokkade
‘Uit de feedback die we kregen, bleek dat opleidingen volgen niet per se in het bloed van installateurs zit’, aldus Laman Trip. ‘Korte toolbox-trainingen, korte, verplichte instructies op de werkvloer gericht op veiligheid en risicobewustzijn, worden wel gebruikt. Wat we ook terugkregen is dat vakkennis doorgaans geen groot probleem is. De kennisblokkade zit met name in producten; merken, apparaten, technische specificaties…

Go-to experts
Productkennis is volop voorhanden in de markt, maar versnipperd, vertelt Laman Trip. Installateurs maken gebruik van hun eigen kennisbronnen. Fabrikanten zetten technische documenten online. Distributeurs en professionele installateurs hebben hun eigen databanken. Veel zit in de hoofden van mensen bij bedrijven. Die hebben niet zelden go-to experts op het gebied van pv, batterijen, warmtepompen en laadinfrastructuur waar hun mensen kunnen aankloppen.

Fouten
Laman Trip: ‘Relevante productinformatie is niet toegankelijk genoeg. Daardoor kunnen onder meer installatiewerkzaamheden en service worden vertraagd en, erger, fouten worden gemaakt met alle gevolgen van dien. Die conclusie leidde tot een herijking van onze activiteiten. We parkeerden onze opleidingen en bouwden een nieuw kennisplatform op basis van kunstmatige intelligentie (AI).’

Datasheets
De technologie van Chapter scrapet de websites van bedrijven die zich aansluiten met behulp van kunstmatige intelligentie, haalt waardevolle informatie automatisch op. Dat is het startpunt. Vervolgens kunnen deze bedrijven ook andere eigen informatie toevoegen, bijvoorbeeld door delen van bestanden in bijvoorbeeld Google Drive en SharePoint, zoals handleidingen, datasheets, trainingsvideo’s en aantekeningen over troubleshooting.

Digitale collega
‘Zo ontstaat een omvattende kennisbron die altijd en overal toegankelijk is via zogeheten agents, ofwel slimme chatbots’, aldus Laman Trip. ‘We hebben het feitelijk over een digitale collega op je eigen website of app waaraan je al je vragen kunt stellen. Die leert bovendien doorlopend bij. Is de nodige informatie niet beschikbaar, dan wordt die extern opgehaald, van het internet, en voorgelegd aan de aangewezen expert in het bedrijf. Die krijgt een notificatie, doet een check, kan aanpassingen doen en de informatie valideren.’

Razendsnel
De agents op het kennisplatform van Chapter, sinds vorige week gratis te proberen door iedere geïnteresseerde, geven inmiddels meer dan 100 geverifieerde antwoorden per week. Dat was nog niet zo lang geleden – AI ontwikkelt zich razendsnel – nog niet mogelijk. Installateurs en engineers zijn de primaire doelgroep. In hoeverre maken die zelf al gebruik van kunstmatige intelligentie? Wat zijn de kansen en valkuilen?

Hallucinante output
Wist je het vroeger even niet meer, vertelt Laman Trip, dan belde je een collega of zocht je digitaal naar oplossingen, bijvoorbeeld door een handleiding te googelen of een filmpje op YouTube te zoeken. Sinds kort wordt ook niet zelden ChatGPT geraadpleegd, en opkomende andere generatieve AI zoals Claude. Die maken gebruik van een large language model (llm), getraind op het begrijpen en genereren van menselijke taal, maar halen feitelijk ook gewoon online-informatie op. Hallucinante output is altijd mogelijk, en dat risico is groter naarmate de complexiteit toeneemt.

Brandveilig
Laman Trip: ‘Zeg je dan dat het volgens jou niet klopt, dan is het antwoord: “Sorry, je hebt gelijk.” Vervolgens wordt met dezelfde overtuiging andere informatie gepresenteerd door generieke AI zoals ChatGPT. Dat is nogal wat wanneer je het bijvoorbeeld hebt over zaken die raken aan de kwaliteit van een installatie, bijvoorbeeld over compatibiliteit van apparaten en brandveilige batterijen plaatsen. Pas dus goed op en verifieer altijd of de informatie juist is. Mensen maken toch ook fouten, zo hoor ik weleens van installateurs. Dat is een risico dat we moeten accepteren. Slecht en onveilig werk wil echter niemand afleveren. We weten ook allemaal wat dat kan betekenen voor het imago van de sector en onze markt.’

Overnemen
Het gebruik van AI wordt snel mainstream, door particulieren en bedrijven. Wat betekent dit voor installateurs in de hernieuwbare-energiebranche, wat gaat de toekomst brengen? Laman Trip noemt allereerst kantoortaken zoals offertes maken, HR-werkzaamheden en administratie. Die zullen binnen afzienbare tijd grotendeels worden overgenomen door AI, en dat geldt volgens hem ook voor complexere activiteiten.

Engineering
‘Binnen een AI-besturingssysteem kun je AI-agents aanmaken voor specifieke taken, bijvoorbeeld engineering. Daarbij kan bijvoorbeeld, middels een koppeling met Chapter, ook gebruik worden gemaakt van informatie uit ons kennisplatform. Daarbij is supervisie natuurlijk altijd noodzakelijk. Daarnaast zien we ook grote installateurs en fabrikanten die hun eigen AI-toepassingen ontwikkelen. We staan dus pas aan het begin. Wat duidelijk is: er gaat heel veel veranderen en als installateur wil je die boot niet missen.’