Minister verdedigt verlaging Vlaamse subsidie warmtepompen: ‘Hoogste inkomens krijgen vaakst subsidie’

Bonte kreeg een vraag om uitleg in de Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat van het Vlaams Parlement. Tom Ongena van Anders. bekritiseerde de verlaging. ‘Voor veel jonge mensen, die vaak een oudere woning kopen en voor grote renovatiekosten staan, is deze verlaging slecht nieuws’, aldus Ongena. ‘Met 2 inkomens vallen ze al snel in de hoogste inkomenscategorieën. Na het schrappen van de verbouwpremie is dit voor hen een nieuwe tegenslag.’

Ongelijke verdeling premies
De minsiter van Energie geeft echter aan dat de verlaging noodzakelijk is vanwege een besparingsoefening. ‘We stelden vast dat de premies, zoals ze functioneerden, de voorbije jaren vooral terechtkwamen bij de hoogste inkomens’, aldus de minister. ‘Premies zijn bedoeld om voor mensen het verschil te maken tussen renoveren en niet renoveren. Dat hebben we de voorbije maanden aangepakt door te proberen de premies vooral op die mensen te oriënteren die zonder premie niet zouden renoveren.’

De minister wees op de cijfers over de verdeling van de premiebedragen. ‘Als we kijken naar de residentiële gebouwen, gaat liefst 53,44 procent van de premiebedragen naar de hoogste inkomensgroepen’, zei Bonte. ‘De laagste inkomensgroep ontvangt slechts 9,33 procent van de middelen voor residentiële gebouwen.’ Hij noemde dit het mattheuseffect ten gevolge van krappe budgettaire mogelijkheden.

Evaluatie in 2027
De minister benadrukte dat de premie voor alle inkomensgroepen behouden blijft. ‘Die technologie is zo belangrijk dat we zeer bewust de premie voorzien voor alle inkomensgroepen, maar er zijn uiteraard inkomensgroepen die worden geconfronteerd met hogere obstakels’, zei Bonte. ‘Deze inkomensgroepen hebben wij voor een stuk gevrijwaard.’

De Mijn VerbouwPremie voor warmtepompen wordt in 2027 geëvalueerd. ‘Die evaluatie zal gebeuren op een objectieve manier, met het oog op het behalen van de doelstellingen van het Vlaams Energie- en Klimaatplan en de impact van het Europese emissiehandelssysteem ETS2 en de Vlaamse en federale energietaxshift op de total cost of ownership van een warmtepomp ten opzichte van een fossiel verwarmingssysteem’, aldus Bonte. ‘Van alle maatregelen die nu genomen worden, zal het effect bekeken worden en dan zal geoordeeld worden op welke manier Vlaanderen zal verdergaan in dit beleid dan wel aanpassingen nodig ziet.’

Betaalbaarheid
De minister sloot onlangs een charter met de warmtepompsector om de betaalbaarheid te vergroten.

‘Het afgesloten charter heeft als doel om zowel de kwaliteit als de betaalbaarheid van warmtepompen te garanderen, voldoende installateurs kwalitatief op te leiden en de uitrol van warmtepompen te versnellen’, duidt Bonte. ‘Het is een vrijwillige samenwerking met de sector, zonder uitsluiting van alternatieve verwarmingssystemen.’

70 procent woningen klaar
‘Wat vaststaat, is dat 70 procent van de woningen technisch gezien warmtepompklaar blijkt te zijn’, vertelde Bonte tijdens de commissievergadering. ‘Dat is een zeer hoog en contra-intuïtief percentage, ook voor mij. Er zijn daarrond overtuigende analyses gemaakt. Of het financieel interessant is, is een andere vraag. Op dit moment is het antwoord: nee, het is niet altijd interessant. Vandaar het belang van de taxshift, die op federaal niveau vorm moet krijgen en ook op Vlaams niveau op tafel ligt.’

Ongena uitte zijn zorgen over de impact op de middenklasse. ‘Ik geef altijd het voorbeeld van een jong koppel uit de middenklasse. Zij is leerkracht, hij werkt in een gewoon bedrijf. Ze hebben allebei iets meer dan 2000 euro netto per maand. Zij vallen alvast in de hogere inkomenscategorie volgens jullie’, zei Ongena. Hij vroeg of de minister zicht heeft op de impact van de maatregelen op het aantal installaties in de verschillende categorieën.

Taxshift belangrijk
Kris Verduyckt van Vooruit verdedigde het beleid. ‘Als dat jong koppel waar de heer Ongena naar verwijst, ooit een warmtepomp wil installeren, is het heel leuk om in het begin van de installatie van die warmtepomp een premie te krijgen, maar is het veel beter om elke maand de factuur te zien en te zeggen dat ze veel minder betalen dan de gezinnen die dat voor de taxshift moeten doen’, aldus Verduyckt. ‘Dat is waar we absoluut naartoe moeten gaan.’

Warmtenetten
Aimen Horch van Groen vroeg of er naast een warmtepompcharter ook een warmtenetcharter komt. ‘Gaat u dus naast een warmtepompcharter binnenkort ook een warmtenetcharter opstellen met de sector, die daar al jaren snakt naar ondersteuning en richting?’, vroeg Horch. ‘Ik denk dat ook daar een deel van de oplossing zal zitten, en dat is een deel van de oplossing dat niet volledig betaald zal moeten worden door de gezinnen zelf.’

Bonte antwoordde dat er ambities zijn rond warmtenetten. ‘We hebben recent, net voor het krokusverlof, ook beslist om de aansluitpremies te verlengen voor de call groene warmte voor warmtenetten’, aldus de minister. ‘Ook hier deel ik uw mening dat warmtepompen belangrijk zijn, maar niet zaligmakend. Het beleid moet zich op meerdere fronten manifesteren om de klimaataanpak tot een goed einde te brengen.’