Zonnepark Bellingwolde na lang juridisch gevecht opgeleverd

In 2020 ontving Solarfields, de voorloper van Novar, de vergunning voor de realisatie van het zonnepark met 74 megawattpiek zonnepanelen. Tijdens de terinzagelegging kwamen er geen bezwaren uit de omgeving binnen. Toch werd het project stilgezet. De aanleiding was dat Landkreis Emsland stelde dat de bouw van het zonnepark in strijd was met het Grenstraktaat, omdat een gedeelte van het project binnen de 376-meterzone ligt.

Visie Meppener Traktaat
De discussie draaide uiteindelijk om 1 cruciale vraag: valt een zonnepark onder het begrip gebouw, zoals genoemd in het Traktaat? In Nederland geldt een zonnepark wel als bouwwerk, maar niet als gebouw. In Duitsland wordt dit onderscheid niet op dezelfde manier gemaakt. Waar de gemeente Westerwolde daarom concludeerde dat het zonnepark onder het Grenstraktaat wél was toegestaan, kwam Landkreis Emsland tot het tegenovergestelde oordeel.

Wat volgde was een intensief internationaal overleg om duidelijkheid te scheppen. In de grenszone waren, en zijn, immers meerdere initiatieven in ontwikkeling, van duurzame-energieprojecten tot recreatie en natuur. Er was behoefte aan een gedeelde en toekomstbestendige interpretatie van het Traktaat.

Nieuwe grensoverschrijdende visie
In opdracht van de provincies Groningen en Drenthe en de Duitse Landkreise Emsland en Leer hebben adviesbureau RaUm Consult en de Rijksuniversiteit Groningen een visiedocument opgesteld over een toekomstbestendige interpretatie van het Grenstraktaat. In deze visie werden zogenoemde Common Development Zones aangewezen: gebieden waar gezamenlijke ontwikkeling mogelijk is op het gebied van hernieuwbare energie, maar ook van natuur, landschap, toerisme en recreatie.

Zonnepark Bellingwolde is binnen deze systematiek opgenomen in de zone voor hernieuwbare energie. Mede op basis van deze nieuwe grensoverschrijdende visie heeft Landkreis Emsland op 20 december 2022 toestemming gegeven voor de ontwikkeling van het zonnepark. Daarmee kon het project definitief doorgaan.

Financiering in maart
De ontwikkeling belandde na de formele goedkeuring in een stroomversnelling. Samen met de gemeente Westerwolde, de provincie Groningen en energiecoöperatie Lethe Stroomt is de ontwikkeling van het zonnepark voortgezet. In maart vorig jaar behaalde het project financial close, wat betekent dat de financiering rond was en de contracten getekend waren.

‘Dit project laat zien wat mogelijk is wanneer overheden, kennisinstellingen en marktpartijen écht grensoverschrijdend samenwerken’, stelt Gerben Smit, algemeen directeur van Novar en projectdirecteur van Zonnepark Bellingwolde. ‘We hebben een lange weg afgelegd, maar het resultaat mag er zijn: een zonnepark dat duurzaam opgewekte energie levert en een voorbeeld is voor hoe we in de toekomst duurzaam kunnen samenwerken in het grensgebied.’

Lokale bijdrage
Voor de netaansluiting werd een 12,4 kilometer lang kabeltracé aangelegd in samenwerking met WATT Infra. Het zonnepark maakt ook deel uit van een meerjarig ecologisch onderzoek met de Rijksuniversiteit Groningen naar de impact van zonneparken op de natuur. De resultaten hiervan geven meer inzicht in het optimaliseren van de balans tussen duurzame-energieopwekking en biodiversiteit.

In de eerste 5 jaar wordt de geproduceerde stroom afgenomen door Essent. Daarnaast wordt, in aanvulling op een financiële bijdrage, 1 megawattpiek opgesteld vermogen ter beschikking gesteld aan energiecoöperatie Lethe Stroomt. De opbrengsten van deze zonnepanelen worden ingezet voor lokale initiatieven.