Vlaamse Nutsregulator roept op tot versnelde digitalisering

De regulator onderzoekt tweejaarlijks de prestaties van distributienetbeheerders bij het ontwikkelen van een slim netwerk dat gericht is op energie-efficiëntie en de integratie van hernieuwbare energie.

Digitale meter
De VNR bevestigt in het rapport dat de meerderheid van Vlaamse gezinnen en bedrijven inmiddels over een digitale meter beschikt.

Netbeheerder Fluvius kan de technische registers van deze meters gebruiken om spanningsklachten te analyseren. Gezinnen en bedrijven hebben daarbij meer mogelijkheden om hun verbruik beter op te volgen. De regulator benadrukt dat een verdere snelle uitrol van digitale meters bij alle distributienetgebruikers daarom erg belangrijk blijft.

Cabines beperkt digitaal
Het aantal digitale distributie- en klantcabines op het middenspanningsdistributienet is de afgelopen 2 jaren duidelijk gestegen. Toch gaat het nog altijd om een minderheid van de cabines. Op dit moment kan volgens de VNR 19 procent van alle distributiecabines in Vlaanderen van op afstand worden gemonitord en 7 procent kan op afstand geregeld worden. Voor de klantcabines liggen die percentages op 18 en 10 procent.

Netcomponenten op hogere spanningsniveaus kunnen al in grote mate vanop afstand worden gemonitord en aangestuurd. De regulator moedigt Fluvius aan om de mogelijkheden voor automatische spanningsregeling verder uit te breiden in transformatorstations waar dat een meerwaarde kan bieden.

Veel zonnepanelen aangesloten
In oktober 2025 telde Vlaanderen ongeveer 1.023.924 aangesloten zonnepaneelinstallaties op het laagspanningsnet met een gecombineerd vermogen van ongeveer 4,9 gigawatt. Er zijn ook wind- en warmtekrachtkoppeling-installaties aangesloten op het laagspanningsdistributienet, maar hun vermogen is niet significant in vergelijking met dat van de zonnepaneelinstallaties.

Op het middenspanningsdistributienet bevonden zich in oktober 2025 ongeveer 13.366 zonnepaneelinstallaties met een totaal vermogen van 2,6 gigawatt, 478 windinstallaties met een totaal vermogen van 1,7 gigawatt en 766 warmtekrachtkoppeling-installaties met een totaal vermogen van 1,4 gigawatt.

Thuisbatterijen stijgen
De thuisbatterijen in Vlaanderen zijn bijna uitsluitend op het laagspanningsdistributienet aangesloten. In oktober 2025 waren er volgens de VNR ongeveer 149.007 opslaginstallaties op het laagspanningsdistributienet met een totaal laadvermogen van ongeveer 804 megawatt. De opslagcapaciteit bedraagt ongeveer 1.391,0 megawattuur. De energie-vermogenverhouding ligt rond de 2 uur.

Daarnaast zijn er nog enkele batterij-installaties met een zeer hoog vermogen vanaf 25 kilovoltampère die zich op het middenspanningsdistributienet bevinden. Dit zijn grote batterijen die in combinatie met zonnepanelen of eventueel voor het leveren van flexibiliteitsdiensten worden geplaatst.

Monitoring essentieel
De VNR stelt groot belang te hechten aan een snelle uitrol van de digitale meter bij alle distributienetgebruikers. Dit is niet alleen belangrijk voor de ondersteuning van de leveringsmarkt, maar ook om mogelijke netproblemen efficiënt en proactief te kunnen identificeren en oplossen. De uitlezing van de technische registers van digitale meters op strategische plaatsen in het distributienet is hiervan een voorbeeld.

De regulator spoort de netbeheerders aan om de mogelijkheden voor automatische spanningsregeling uit te breiden. Dit betekent onder meer het optimaal benutten van compoundering in de transformatorstations die hiervoor uitgerust zijn. Transformatoren waar compoundering een meerwaarde kan bieden, moeten voorzien worden van de nodige spanningsregelaars om compoundering toe te laten.