CBS werkt aan totaalbeeld kosten duurzame energie

Het CBS ontwikkelt hiertoe samen met 4 overheidsorganisaties een kennisinfrastructuur voor een compleet overzicht van wat de energietransitie kost en oplevert. De betrokken organisaties zijn de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), het Centraal Planbureau (CPB) en kennisinstituut TNO. De informatie is volgens de betrokken partijen essentieel voor politici om onderbouwde beleidskeuzes te kunnen maken over de verduurzaming van Nederland.

Warmtepompen
Nienke Maas, programmasecretaris van TNO voor het programma Energietransitie Integraal Kostenbeeld, legt uit dat de effecten van duurzaamheidsbeleid vaak ingewikkelder zijn dan ze lijken. ‘Denk bijvoorbeeld aan het verstrekken van subsidies voor warmtepompen’,  vertelt Maas. Op het eerste gezicht lijkt dit een voor de hand liggende en eenvoudige maatregel om woningen te verduurzamen. ‘Maar veel wijken kunnen de extra belasting van deze warmtepompen op het stroomnet niet aan.’ Dat betekent ook investeringen in de elektriciteitskabels en transformatorhuisjes in de wijk. De vraag is hoeveel dat gaat kosten, wie dat gaat betalen en wat dat voor heel Nederland betekent.

Puzzelstukken samenvoegen
Sylvia Bleker, statistisch onderzoeker en projectmanager van de teams bij het CBS, benadrukt hoe belangrijk de samenwerking tussen alle betrokken instellingen is. ‘Los van elkaar hebben we slechts informatie over een deel van de puzzel’, zegt Bleker. Zo heeft het CBS bijvoorbeeld data over het aantal dieselauto’s dat nog op de weg rijdt en beschikt over cijfers over het geïnstalleerde vermogen aan zonnepanelen in Nederland.

RVO heeft daarentegen veel kennis en ervaring met subsidies en kostencurves. Het Planbureau voor de Leefomgeving en het CPB werken met voorspellende modellen. ‘Uiteindelijk heb je dat allemaal nodig om een beeld te krijgen van hoeveel de overstap naar duurzame energie gaat kosten’, aldus Bleker.

Definities stroomlijnen
Het samenbrengen van al deze informatie is een uitdagende klus. Hoewel onderzoeksonderwerpen overlappen, kunnen de methodes en definities bij de instanties afwijken. Zo houdt het CBS bij hoeveel duurzaamheidsinvesteringen kosten en ziet dit als een eenmalig bedrag dat in een specifiek jaar wordt uitgegeven. Bedrijven schrijven dergelijke investeringen echter af over meerdere jaren en nemen daarbij ook de lastenverlichting op lange termijn mee. Dat is een heel andere manier van naar een investering kijken, waar organisaties zoals de RVO en TNO meer ervaring mee hebben. Het kost daarom veel tijd om de data van al deze organisaties te stroomlijnen. ‘We gaan een zo goed mogelijke basis creëren, waarin alle informatie op elkaar is afgestemd’, vat Bleker samen.

Voortzetting Green Deal
Peter Nooteboom, voormalig programmamanager van het Green Deal-programma bij het CBS, ziet in het nieuwe programma een voortzetting van veel projecten die tijdens de Green Deal zijn opgestart. Gedurende dit initiatief werkte het CBS met verschillende partners samen om samenhangende en toegankelijke cijfers over duurzaamheidsthema’s te leveren.

Een van de belangrijkste projecten was het dashboard Duurzaamheid, een overzichtspagina met grafieken waarin te zien is hoe Nederland ervoor staat op verschillende onderdelen van de Green Deal. ‘Alle informatie die wij hebben verzameld rondom thema’s zoals klimaatadaptatie, CO2-emissies en milieukwaliteit, is ook voor het nieuwe programma weer van belang’, zegt Nooteboom. ‘Het is mooi om te zien dat het harde werk en de goede banden die zijn opgebouwd niet verloren gaan.’