Meer dan helft 600.000 woningbouwaanvragen past op stroomnet, wachtlijst Enexis telt 86.000 projecten

Dat blijkt uit de eerste landelijke analyses van Netbeheer Nederland en de individuele netbeheerders. Tussen 1 januari en 1 juli 2026 dienden gemeenten en projectontwikkelaars bij alle netbeheerders samen aanvragen in voor in totaal circa 600.000 woningen voor de komende 3 jaar. Dat is ruim het dubbele van de normale bouwopgave van circa 285.000 woningen in drie jaar.

Prioriteringskader
De sterke stijging hangt samen met de invoering van het maatschappelijk prioriteringskader van de Autoriteit Consument en Markt (ACM): om in aanmerking te komen voor gereserveerde netcapaciteit, meldden gemeenten en ontwikkelaars hun projecten massaal aan vóór de deadline van 1 juli.

Bij Enexis kwamen tot 1 juli ruim 200.000 aanvragen binnen voor nieuwe en zwaardere aansluitingen. Via de overgangsregeling voor concrete woningbouw meldden projectontwikkelaars 140.000 geplande woningen aan waarvan de bouw de komende 3 jaar start; normaal sluit Enexis jaarlijks zo’n 25.000 nieuwbouwwoningen aan. Daar kwamen nog eens circa 60.000 reguliere aanvragen van huishoudens bij. Voor circa 54.000 van de aangemelde woningbouwprojecten is voldoende netcapaciteit beschikbaar. De overige circa 86.000 woningen belanden op een wachtlijst.

Ook Liander kreeg ongekend veel aanvragen binnen, maar toch is voor het merendeel plaats. Het gaat om projecten waarvan de bouw naar verwachting binnen 3 jaar start. Samen zijn deze projecten goed voor 168.000 woningen.

Grote verschillen per regio
Het nationale beeld, waarin meer dan de helft van de aanvragen kan worden ingewilligd, maskeert grote regionale verschillen. Per gebied en soms zelfs per station of project verschilt de situatie sterk: in sommige regio’s kunnen veel woningbouwprojecten worden ingepast, terwijl elders nauwelijks of geen capaciteit beschikbaar is.

‘De overgangsregeling heeft gezorgd voor een veel scherper beeld van waar en wanneer capaciteit nodig is’, licht Rutger van der Leeuw, chief executive officer van Enexis, toe. ‘Door die inzichten bij elkaar te brengen, is steeds beter duidelijk waar woningbouw binnen de beschikbare capaciteit mogelijk is, waar het net moet worden uitgebreid en waar met flexmaatregelen ruimte moet worden vrijgespeeld.’ De komende maanden gaat Enexis met gemeenten, provincies en projectontwikkelaars in gesprek over de regionale gevolgen.

Bouwen én slim benutten
Netbeheer Nederland benadrukt dat een plek op de wachtlijst niet het einde van de weg hoeft te zijn. Netuitbreidingen en een slimmere benutting van de bestaande capaciteit kunnen op een later moment extra ruimte opleveren.

‘Jaarlijks sluit Enexis 25.000 woningen aan op het elektriciteitsnet’, vertelt Van der Leeuw. ‘We gaan er alles aan doen om sneller capaciteit vrij te spelen waar het knelt, maar dat kunnen we niet alleen. Dat vraagt ook van overheden dat zij netbewuste bouw gaan normeren, tijdig ruimte en grond beschikbaar stellen en vergunningprocedures versnellen. Met elke extra ruimte die we zo creëren, kunnen we zoveel mogelijk klanten helpen.’

Oktober biedt uitkomst
Vanaf 1 oktober 2026 kunnen gemeenten via het proces Eerder Aanvragen al vroeg in de planfase capaciteit aanvragen voor woningbouwprojecten die nog in ontwikkeling zijn. Zo komen projecten eerder op de wachtlijst en ontstaat eerder duidelijkheid over de mogelijkheden. Eerder Aanvragen schept echter geen extra netcapaciteit: de mogelijkheden blijven afhankelijk van de beschikbare ruimte in het lokale elektriciteitsnet.