Flexibele transportcapaciteit wordt de norm: voor sommige netgebruikers verdwijnt de vaste aansluiting

Wie nu een aansluiting op het stroomnet heeft, beschikt doorgaans over een vast transportrecht: de afgesproken hoeveelheid stroom is te allen tijde beschikbaar. Het kabinet wil het voor specifieke typen aangesloten partijen wettelijk mogelijk maken om hen uitsluitend flexibele transportcapaciteit aan te bieden.

Standaard flexibel
‘Het moet normaler worden om, wanneer een partij dit kan, standaard flexibel om te gaan met de beperkte ruimte op het net’, schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat van Klimaat en Groene Groei in zijn Kamerbrief.

Eerder kondigde het kabinet flex als norm al aan als één van de acht doorbraken van het Aansluitoffensief; nu wordt dat principe wettelijk verankerd.

Geen vast recht meer
Flexibele transportcapaciteit betekent dat de netbeheerder het beschikbare vermogen onder bepaalde voorwaarden kan beperken, bijvoorbeeld tijdens piekmomenten op het net. Het kabinet wil belemmeringen wegnemen die het aanbieden van uitsluitend flexibele aansluitingen aan specifieke typen netgebruikers nu nog in de weg staan.

Welke categorieën hiervoor in aanmerking komen, wordt nog uitgewerkt. Voor delen van de wetgeving mikt het kabinet op inwerkingtreding in 2028.

Verplichte flexscans
Parallel hieraan overweegt het kabinet grote elektriciteitsverbruikers te verplichten periodiek een zogenaamde flexscan uit te voeren: een analyse van welke stroomprocessen binnen een bedrijf op andere tijdstippen kunnen draaien zonder de kernprocessen te raken. ‘Indien nodig en effectief’ worden dergelijke flexscans verplicht gesteld, zo schrijft De Bat in een brief aan de Tweede Kamer waar hij een reeks crisismaatregelen aankondigt.

Een eerder onderzoek naar afnameflexibiliteit bij bedrijven wees uit dat het potentieel per sector sterk verschilt. Doel is dat bedrijven bewust worden van de mogelijkheden om hun stroomgebruik af te stemmen op het aanbod op het net.

Vluchtstrook wordt ingezet
Een aanvullende maatregel betreft de zogenaamde storingsreserve: capaciteit die netbeheerders apart houden om stroomstoringen op te vangen. Het kabinet maakt het mogelijk een deel van deze reserve in te zetten voor nieuwe aansluitingen. Klanten die hierop aansluiten, worden tijdelijk beperkt in hun transportvermogen zodra de storingsreserve daadwerkelijk nodig is. Momenteel wordt ook onderzocht of de storingsreserve nog breder kan worden ingezet, al waarschuwt de staatssecretaris dat dit grotere risico’s voor de leveringszekerheid kan meebrengen.