Europese zonnepaneelmarkt trotseert krimp terwijl batterijmarkt snel groeit, maar 2030-doel steeds verder uit zicht

In de eerste 6 maanden van 2026 werd in de Europese Unie (EU) minstens 33,8 gigawattpiek aan nieuwe zonnepaneelcapaciteit geïnstalleerd, bijna 2 procent meer dan in dezelfde periode van 2025. De lichte groei verraste: analisten hadden bij het begin van het jaar een daling verwacht. Dat de markt toch overeind bleef, is grotendeels te danken aan de hernieuwde fossiele brandstofcrisis door het conflict in het Midden-Oosten, die huishoudens en bedrijven opnieuw deed grijpen naar zonnepanelen als bescherming tegen hoge energieprijzen. Tegelijkertijd bewijst de groeiende Europese zonnepaneelvloot haar waarde op systeemniveau: voor het eerst stond zon dit voorjaar en deze zomer structureel in voor meer dan een vijfde van alle Europese stroomproductie.

Kwart van EU-stroom
In de maand juni leverde zonne-energie namelijk een recordaandeel van 25 procent van alle Europese elektriciteit en was daarmee voor het eerst de grootste stroombron van de maand. In mei en juli lag het aandeel eveneens boven de 20 procent. Tien jaar geleden haalde zon zelfs in de zomermaanden nauwelijks 6 procent.

Dat dominante aandeel is bovendien niet langer voorbehouden aan zonnige zuidelijke markten. In 14 EU-landen leverde zon in minstens één maand van 2026 meer dan 30 procent van de nationale elektriciteit. Letland, Luxemburg, Estland en Litouwen overschreden zelfs de grens van 50 procent.

Tegenover dat recordaandeel staan concrete financiële besparingen. In de 6 maanden na de escalatie van het conflict op 1 maart genereerde de Europese zonne-energievloot 282 terawattuur, waarmee naar schatting 30 miljard euro aan gasimportkosten werd vermeden, meer dan 1 miljard euro per week. Gemiddeld bespaarde de vloot 164 miljoen euro per dag.

Markt in twee snelheden
Achter het EU-gemiddelde gaan grote markt- en segmentverschillen schuil. Duitsland, de grootste markt van Europa, installeerde circa 7,5 gigawattpiek in de eerste helft van het jaar, slechts marginaal onder de 7,8 gigawattpiek van dezelfde periode in 2025. Maar achter die stabiele totaalcijfers gaat een tegengestelde beweging schuil: grootschalige zonneparken bleven groeien, terwijl residentiële en commerciële dakgebonden zonnepaneelinstallaties daalden.

Polen valt op met een groei van bijna 40 procent ten opzichte van een jaar eerder, van 1,8 gigawattpiek naar bijna 2,5 gigawattpiek, gedreven door grootschalige projecten. Italië groeide met 10 procent en Frankrijk met 5 procent. In Nederland verloopt de markt anders: met het naderende einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 zwakt de residentiële vraag af en verschuift de focus van maximale teruglevering naar zelfconsumptie, gecombineerd met batterijen, warmtepompen en airconditioning.

Batterijmarkt schiet omhoog
Parallel aan de groeiende zonnepaneelmarkt trekt ook de markt voor batterijen sterk aan. In 2026 groeit de Europese batterijmarkt naar verwachting met 44 procent, van 36 gigawattuur in 2025 naar 52 gigawattuur dit jaar. Toenemende opslagcapaciteit maakt het mogelijk om overproductie van zonne-energie overdag te verschuiven naar de avonduren, waardoor de waarde van zonneparken stijgt en de afhankelijkheid van fossiele opwekking ’s avonds vermindert.

De urgentie van die verschuiving werd deze zomer pijnlijk zichtbaar. Door het groeiende zonne-energieaandeel zakken groothandelsprijzen overdag regelmatig naar nul of negatief, terwijl gas- en kolengestookte centrales ’s avonds de prijs bepaalden en de tarieven fors omhoog jaagden. Tijdens de hittegolf van eind juni lagen avondprijzen in België boven de 1.000 euro per megawattuur en in Duitsland op 747 euro per megawattuur. Europa kan dus overdag goedkope zonnestroom in overvloed produceren, maar mist nog altijd de opslag en netflexibiliteit om die volledig te benutten.

2030-doel buiten bereik
Ondanks de betere prestatie in de eerste helft verwacht SolarPower Europe voor heel 2026 nog altijd een lichte krimp van 2,1 procent ten opzichte van het record van 69,6 gigawattpiek in 2025. De bijgestelde prognose van 68,1 gigawattpiek is weliswaar ruim 6 gigawattpiek hoger dan in december voorzien, maar de brancheorganisatie handhaaft haar conclusie dat de EU de doelstelling van 750 gigawattpiek in 2030 met ruimschots zal missen. De scenario’s voor dit jaar lopen uiteen van 62 gigawatt in het lage geval tot 74,1 gigawatt bij een gunstig verloop van de tweede helft.