Ongeregistreerde thuisbatterij kan consument later geld kosten: ‘Stekkerbatterij grootste risico’

4 op de 10 Belgen heeft al een thuisbatterij in huis of overweegt er een aan te kopen. Dat blijkt uit onderzoek dat iVOX uitvoerde in opdracht van Bebat, de organisatie die in België verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van batterijen.

Fluvius is niet genoeg
Opmerkelijk is dat 83 procent van de Belgen correcte recycling wél belangrijk vindt, maar dit bewustzijn koppelt zich vooralsnog niet aan de verplichte registratie van hun thuisbatterij. Aanleiding voor de bevindingen is de nieuwe campagnegolf van RecyKlaar, die deze maand in België van start gaat.

In België zijn voor een thuisbatterij 2 aparte registraties nodig. De aanmelding bij Fluvius, de Vlaamse netbeheerder, dient voor het beheer van het elektriciteitsnet. Maar dat is nadrukkelijk iets anders dan de registratie bij Bebat, die ervoor zorgt dat de ophaling en recycling aan het einde van de levensduur al geregeld en betaald zijn. Iedere producent, importeur of verkoper die een batterij op de Belgische markt brengt, is wettelijk verplicht de batterijmodules met hun unieke serienummers bij Bebat aan te geven en daarvoor een milieubijdrage te betalen.

Oneerlijke concurrentie
De consument kan die registratie zelf niet doen. In de meeste gevallen regelt de installateur of verkoper dat.

‘Maar als een producent of verkoper zijn verplichtingen niet nakomt, wil je dat liever vandaag weten dan wanneer je over tien of vijftien jaar van je batterij af moet’, zegt Martine Vanheers, Director Customer Relations & Public Affairs bij Bebat. Ze wijst daarbij ook op marktverstoring: wie de milieubijdrage niet betaalt, kan zijn product goedkoper aanbieden, wat leidt tot oneerlijke concurrentie.

Stekkerbatterij grootste risico
In Vlaanderen zijn inmiddels meer dan 185.000 klassieke thuisbatterijen aangemeld bij Fluvius, en bijna 10.000 plug-and-playbatterijen. Dat zijn compacte systemen – ook wel stekkerbatterijen genoemd – die via een gewoon stopcontact worden aangesloten.

Bij klassieke thuisbatterijen verloopt de aankoop doorgaans via een erkende installateur, die de Bebat-registratie meeneemt. Bij stekkerbatterijen is de kloof veel groter. Ze worden vaker rechtstreeks online gekocht, ook bij buitenlandse webshops die de Belgische verplichtingen lang niet altijd naleven. Zo kocht 37,8 procent van de ondervraagde bezitters van een plug-and-playbatterij die bij een buitenlandse webshop.

‘Bij plug-and-playbatterijen is die kloof veel groter’, bevestigt Vanheers. De markt voor stekkerbatterijen in Vlaanderen groeit snel, en daarmee volgens Bebat ook het risico op niet-geregistreerde systemen. Een klassieke thuisbatterij kan 50 tot 150 kilogram wegen. Een plug-and-playbatterij telt al snel 25 tot 60 kilogram. Consumenten kunnen deze batterijen niet zelf naar het recyclingpark brengen, ook al denken velen van wel. Het ophalen en recycling moeten dan ook georganiseerd verlopen, en dat is precies wat de Bebat-registratie vooraf regelt.

Check je serienummer nu
Via de RecyKlaar-check op de website van Bebat kan elke eigenaar nagaan of zijn of haar batterij correct geregistreerd staat. Daarvoor volstaat het om het serienummer in te voeren of er een duidelijke foto van te uploaden. Bij een batterij die uit meerdere batterijmodules bestaat, moeten alle serienummers worden gecontroleerd. Staat een serienummer niet in de databank? Dan raadt Bebat aan contact op te nemen met de verkoper of installateur.

Dat eigenaren bereid zijn de controle te doen zodra ze begrijpen waarom, blijkt eveneens uit het onderzoek van Bebat: 65 procent van de batterijbezitters geeft aan de check te willen uitvoeren. ‘De bedoeling van RecyKlaar is dat de consument op een heel eenvoudige manier zekerheid kan krijgen’, aldus Vanheers. ‘Tegelijk helpt elke check ons om batterijen en marktspelers op te sporen die vandaag buiten beeld blijven.’

OVAM en minister Brouns
Ook OVAM, de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, onderstreept het belang van een correcte registratie. ‘Wie batterijen op de markt brengt, is ook verantwoordelijk voor wat ermee gebeurt wanneer ze worden afgedankt’, zegt Werner Annaert, administrateur-generaal van OVAM. ‘Zo kan de inzameling en recycling worden georganiseerd en gefinancierd en kunnen schaarse materialen opnieuw als grondstof worden ingezet.’

Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns roept eigenaars op zelf in actie te komen. ‘Een thuisbatterij installeren is één zaak, ze correct registreren is minstens even belangrijk. De leverancier is verantwoordelijk voor de registratie, maar ik roep elke eigenaar op om dit ook zelf te controleren.’