Opmars stekkerbatterijen: Bebat lanceert tool om toename freeriders batterijrecycling te voorkomen

Bebat is een vaste waarde op InterSolution, de vakbeurs in Gent…
‘Bebat is daar op 14 en 15 januari dan ook weer te vinden want het aantal energieopslagsystemen (ess)-batterijen in België neemt snel toe. Die moeten uiteindelijk, wanneer ze worden afgedankt, op een juiste wijze worden verwerkt. Dat blijft onverminderd belangrijk, en dat is waar wij voor staan.’

Hoe kijken jullie terug op 2025?
‘Positief. Er hebben zich inmiddels meer dan 6.000 bedrijven bij ons aangesloten, partijen die batterijen op de Belgische markt brengen, ook buitenlandse bedrijven. Dat is een groei van 28 procent tegenover 2024. Die bedrijven hebben een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV), wat betekent dat ze verantwoordelijk zijn voor het einde leven van hun batterijen, waaronder ook het ophalen en het recyclen. Wij nemen die taak uit handen en krijgen het daarbij steeds drukker.’

Hoeveel?
‘Afgelopen jaar was sprake van een verdubbeling in aanmeldingen van ess-batterijen, wat betekent dat die batterijen bij ons worden geregistreerd per aantal en gewicht. Ook het serienummer, merk en model van elke ess-module wordt ingelezen. Vervolgens wordt een milieubijdrage betaald waarmee wij de hele dienstverlening rond de UPV bekostigen, inclusief ophaling, ontmanteling en recyclage. Vorig jaar betrof dit zo’n 110.000 ess-batterijmodules, van klein tot groot, van zo’n 3 kilo tot wel 400 à 600 kilo per stuk. En het aangiftejaar is nog niet gesloten. Opvallend is de opkomst van plug-and-playbatterijen.’

Hoe snel groeien die stekkerproducten in populariteit?
‘Wij registreren alle ess-lithiumbatterijen onder dezelfde Bebat-code. Het vaststellen of het plug-and-play-apparaten betreft, is dus niet direct mogelijk. Maar we kunnen wel een inschatting maken op basis van het gewicht bijvoorbeeld middels selectie tot een kilo of 25. In dat geval hebben we het over zo’n 2.700 plug-and-playbatterijen, zo’n 2,5 procent van het totaal. Dat is nog niet veel, maar ze zijn pas sinds april van dit jaar toegestaan.’

Het aantal groeit snel…
‘Daarmee heb je het over een grote uitdaging voor ons. Er zijn vele buitenlandse webshops die ze verkopen, er worden continu nieuwe producten en merken gelanceerd. Producenten en verkopers kunnen zich bij ons melden en aansluiten om zo aan hun producentenverantwoordelijkheid te voldoen. Een andere route, veel ingewikkelder, is zelf invulling geven aan de UPV-verplichting door een individueel plan te laten goedkeuren door de 3 Belgische gewesten. Daar wordt dus sowieso door weinigen voor gekozen. Maar niets doen is geen optie.’

Niet alle plug-inbatterijen worden bij Bebat gemeld?
‘Exact, en daar wringt de schoen. Wij vermoeden dat er heel wat onder onze radar opereren. Er komen dus steeds meer freeriders bij, en dat betekent onder andere oneerlijke concurrentie. Wij proberen deze partijen op te sporen en op hun verantwoordelijkheid te wijzen; we zijn daar doorlopend mee bezig. Maar dat is een lastige zaak omdat de webshops vanuit verschillende landen opereren.’

Hoe doet Bebat dat?
‘Onze campagnes op dit vlak kennen een hele flow aan acties. Identificeren we freeriders, of ze dat nu onbewust of bewust zijn, dan sturen we mails, herinneringsmails en rappels uit. Bij gebrek aan reactie zetten we de zaak door naar de drie gewesten. Die verzorgen de handhaving en kunnen bijvoorbeeld zware boetes uitschrijven of, in het uiterste geval, een gerechtelijke procedure starten. Dat is het proces, maar aanvullende actie is noodzakelijk.’

Welke?
‘Onze website heeft sinds kort een nieuwe zoekfunctie voor serienummers van ess-modules, toegankelijk voor iedereen. Door het serienummer van een energieopslagbatterijmodule in te voeren, zie je direct of die geregistreerd is bij Bebat, de milieubijdrage is betaald en je dus niet voor kostelijke verrassingen achteraf komt te staan wanneer de batterij wordt afgedankt. Want als de producent of verkoper niet meer te achterhalen is, wat zeer denkbaar is, dan moet de consument eraan geloven. Heeft die geen milieubijdrage betaald bij de koop, dan kunnen die kosten jaren later dus als een boemerang terugkomen. Ook dat vinden wij zeer onwenselijk. Daarom lanceren we deze nieuwe actie.’

En als deze batterij niet in jullie databank voorkomt?
‘Dan opent direct een formulier waar je je gegevens kunt achterlaten, en bijvoorbeeld ook de factuur en een eventueel keuringsverslag. Wij kunnen dan ook zien wie zijn producentenverantwoordelijkheid heeft ontdoken en daar actie op ondernemen. Het is voor ons dus ook een opsporingstool voor freeriders.’

Dat is het doel?
‘Wij kunnen onze aanmeldingen met wat omrekenwerk vergelijken met de registratie van batterijen bij Fluvius. Daaruit blijkt dat we die meestal dekken, soms zelfs overdekken, wat logisch is gezien het feit dat die netbeheerder alleen Vlaanderen afdekt. Daar worden veruit de meeste batterijen geïnstalleerd. Dat betekent dat we goed bezig zijn met het uitbannen van freeriders. Dat willen we zo houden, maar met de opkomst van plug-in-batterijen ontstaat een nieuwe situatie, temeer omdat er vrijwel nooit een installateur betrokken is bij de installatie. Consumenten doen dat zelf, en wij willen hen met deze actie sensibiliseren voor het belang waar wij voor staan: de zorg voor het milieu door een correcte verwerking van batterijen die aan vervanging toe zijn.’

Bebat is op woensdag 14 en donderdag 15 januari tijdens de vakbeurs InterSolution in Gent te bezoeken op standnummer 8418. Lezers van Solar & Storage Magazine kunnen hun tickets voor de beurs gratis registreren op de website van InterSolution met de uitnodigingscode P6231631.