Staatssecretaris De Bat: stroomstoring Tilburg bewijst niets over toestand stroomnet

Daniël van den Berg van JA21 had De Bat gevraagd of de tijdelijke afschakeling in Tilburg aantoont dat netcongestie niet langer alleen nieuwe aansluitingen of uitbreidingen treft, maar inmiddels ook raakt aan de betrouwbaarheid van de bestaande stroomvoorziening.

Juist gehandeld
De staatssecretaris laat daar geen misverstand over bestaan. ‘Dit incident werd niet veroorzaakt door netcongestie’, schrijft hij in zijn antwoord. De oorzaak was een meetapparaat dat na werkzaamheden terugviel op fabrieksinstellingen, waardoor ten onrechte een aanzienlijk hogere stroomdoorvoer werd geregistreerd. Enexis handelde op basis van de op dat moment beschikbare informatie om erger te voorkomen.

De bewindsman benadrukt dat medewerkers van Enexis ‘juist gehandeld’ hebben en wijst op het herstelresultaat: bij 17.900 klanten was de stroom binnen een kwartier terug; de laatste 90 aansluitingen werden binnen 40 minuten hersteld.

Noodmaatregelen niet uitgesloten
Tegelijk erkent De Bat dat de druk op het stroomnet op verschillende plekken in Nederland wél toeneemt, en dat preventieve maatregelen zoals storingsreserves, mobiele batterijen en flexcontracten met bedrijven dat niet volledig kunnen ondervangen. ‘Desondanks is niet uit te sluiten dat in uitzonderlijke situaties noodmaatregelen nodig zijn’, schrijft hij. Over de frequentie waarmee dat kan voorkomen, is geen generieke uitspraak te doen: die hangt sterk af van lokale omstandigheden en de actuele netbelasting.

Communicatie bij acute afschakelingen verloopt volgens De Bat via de veiligheidsregio, die bij elke collectieve storing binnen 5 minuten wordt geïnformeerd over het getroffen gebied, het aantal klanten en de verwachte hersteltijd. Netbeheerders werken aan systemen om klanten ook vooraf te waarschuwen bij voorzienbare afschakelingen, al zal een acute overbelastingssituatie dat zelden toelaten.

35 miljard economisch verlies
Een deel van de Kamervragen van JA21 ging over de bredere netcongestieproblematiek. Van den Berg vroeg naar de economische schade van het overvolle elektriciteitsnet en de aantallen bedrijven die Nederland hebben gemeden. Op basis van onderzoek van Ecorys schat BCG volgens de staatssecretaris dat Nederland jaarlijks 10 tot 35 miljard euro aan economische baten misloopt door netcongestie. Op dit moment staan bij de regionale netbeheerders zo’n 15.000 partijen op de wachtrij voor grootverbruik, samen goed voor ruim 9.300 megawatt aan afnamecapaciteit.

Een kwantificering van hoeveel bedrijven specifiek vanwege netcongestie niet in Nederland hebben geïnvesteerd, geeft De Bat niet. ‘In het algemeen geldt dat zowel het financiële resultaat van individuele bedrijven als de groei van de economie van vele factoren afhankelijk is, waar netcongestie er één van is.’

Vraag nieuwe voortgangsrapportage
Over het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) meldt De Bat dat het een ‘levend programma’ blijft dat doorlopend wordt aangevuld. De Kamer ontvangt halfjaarlijkse voortgangsrapportages. Positief nieuws zit in de Verkenning Vertraagde Transitie van Netbeheer Nederland: de verwachte elektriciteitsvraag is daarin naar beneden bijgesteld op basis van actuele trends. ‘Naar verwachting gaat dit in sommige gebieden significante ruimte bieden aan de wachtrij’, aldus De Bat. Alle congestieonderzoeken worden uiterlijk eind 2026 bijgewerkt; begin 2027 publiceren de netbeheerders nieuwe langetermijnscenario’s.